I SA/Sz 558/10

WyrokWSA w Szczecinie2010-11-10

Skład orzekający: Zofia Przegalińska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 była zasadna w sytuacji, gdy różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią użytków rolnych przekroczyła 20%, a skarżąca zarzuciła oparcie decyzji na nieaktualnych danych satelitarnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa przyznania płatności bezpośrednich była zasadna, ponieważ różnica między zadeklarowaną a stwierdzoną powierzchnią użytków rolnych wyniosła 29,51%, co przekroczyło dopuszczalny próg 20% określony w art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004. Zarzut opierania się na nieaktualnych zdjęciach satelitarnych został oddalony, ponieważ dostępne materiały kartograficzne (ortofotomapy z 2007 r.) wykazały brak dobrej kultury rolnej na spornych działkach na dzień 30 czerwca 2003 r., co jest warunkiem przyznania płatności.
Stan faktyczny
Skarżąca E.O. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r., deklarując łączną powierzchnię 12,64 ha. Po korekcie wniosku i przeprowadzonej kontroli, organy stwierdziły nieprawidłowości dotyczące powierzchni działek rolnych, co skutkowało odmową przyznania płatności. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów KPA oraz przepisów dotyczących płatności bezpośrednich, w tym oparcie decyzji na nieaktualnych danych satelitarnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi E.O. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich na 2009 r. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną w podstępowaniu odwoławczym, Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z dnia [...] nr [...] o odmowie przyznania E.O. płatności na rok 2009 w tym: z tytułu jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż w dniu 29 kwietnia 2009 roku do Biura Powiatowego ARiMR dla powiatu [...], wpłynął wniosek E.O. o przyznanie płatności na 2009 rok. W treści wniosku do przyznania płatności zadeklarowano działki rolne o identyfikatorach A, B, C, D, E i F położone na działkach ewidencyjnych o numerach [...] położonych w województwie [...], powiecie [...], gminie [...], o łącznej powierzchni 12,64ha. Wraz z wnioskiem złożono trzy załączniki graficzne oraz otrzymane przesyłką pocztową tabelaryczne zestawienie powierzchni kwalifikowanych w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych, w którym znajdują się m. in. informacje odnośnie powierzchni ewidencyjno -gospodarczej działek ewidencyjnych zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności. Pismem z dnia 11 września 2009 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień na okoliczność stwierdzonych we wniosku nieprawidłowości, w tym z tytułu deklaracji gruntów działek ewidencyjnych [...]. Wnioskodawczyni, niezwłocznie w dniu 11 września 2009 roku złożyła stosowną korektę wniosku, w której poprawie uległy stwierdzone błędy, w tym także odnośnie niespójności działek rolnych A i C. Działka A o pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 1,84 ha uległa podziałowi na dwie mniejsze, tj. A o pow. 0,91ha i G o pow. 0,65ha (łącznie 1,56ha), działka C (we wniosku pow. 0,80 ha) natomiast podzielona została na działki C o pow. 0,69 ha i H o pow. 0,11ha. W tym stanie faktycznym i prawnym, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącej płatności bezpośrednich na rok 2009. W uzasadnieniu organ wskazał, iż odmówił przyznania płatności z powodu ustalonych nieprawidłowości odnośnie powierzchni działek rolnych uprawnionej do przyznania płatności, a ustalonej przez organ w oparciu o art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku, ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003. Organ wskazał również zastosowaną do obliczenia płatności, powierzchnię stwierdzoną dla działek rolnych oznaczonych identyfikatorem B, E, F oraz A i G (pierwotnie zgłoszonych jako działka A). Nadto, w decyzji wyjaśniono, iż z uwagi na ustalony poziom nieprawidłowości na poziomie 29,51% przyznania płatności JPO odmówiono zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.), w którym stwierdza się, iż jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, pomoc obszarowa zostaje odmówiona. Nadto z uwagi na odmowę jednolitej płatności obszarowej, w związku z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, odmówiono E.O. także przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, E.O. pismem z dnia 2 lutego 2010 r. wniosła od powyższej decyzji odwołanie, w którym nie zgodziła się z pomniejszeniem powierzchni przyjętej do naliczenia płatności argumentując, iż wprowadzonym przed organem I instancji postępowaniu, doszło do naruszenia szeregu obowiązków, do których spełnienia organ obowiązany był na podstawie przepisów art. 8, art. 62, art. 156 § 1 pkt. 3, art. 104 i art. 110 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak również naruszenia art. 7 ust. 1, 2 i art. 19 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie wskazał, iż zarówno jednolita płatność obszarowa jak i uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych została E.O. odmówiona ze względu na fakt, iż po pomniejszeniu powierzchni zadeklarowanej we wniosku do powierzchni ewidencyjno - gospodarczej zadeklarowanych działek B, E, F oraz A i G (pierwotnie zgłoszonych jako działka A), powstała różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w trakcie przeprowadzonego postępowania. Organ wskazał dalej, iż w sprawie z wniosku E.O. o przyznanie płatności JPO i PZ (w części dotyczącej działek rolnych B, E, F oraz A i G) doszło do sytuacji, iż podczas wizualizacji działek ewidencyjnych, na których położone są w/w działki rolne, wykonany został pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia systemem pomocy przy zachowaniu norm w rozumieniu art. 2 pkt. 33 rozporządzenia 796/2004, czyli wszystkich znajdujących się na działce użytków rolnych typu grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów, na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z prawa ubiegania się o płatności typu zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. Powierzchnia zadeklarowana przez Producenta we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wynosiła 12,64ha dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (PZ), natomiast powierzchnia stwierdzona w wyniku prowadzonego postępowania (po pomniejszeniu powierzchni działek: B o 1,72ha, E o 0,61ha, F o 0,27 oraz pierwotnie zadeklarowanej działki A (1,84ha) podzielonej na dwie mniejsze A (0,91)ha i G (0,65)ha, wynosiła 9,76ha dla JPO i PZ. W związku z tym, iż wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania dla jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych wynosiła 29,51%, organ I instancji, zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej. Dodatkowo, w związku z powyższym oraz przesłanką określoną w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w którym stwierdza się, iż jedynie wówczas, gdy rolnik spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują mu uzupełniające płatności obszarowe, odmówiono E.O. także przyznania uzupełniającej płatności do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, iż wraz z wnioskiem spersonalizowanym do skarżącej zostały wysłane materiały graficzne, wskazujące położenie każdej z działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, natomiast rolnik – będąc w posiadaniu tych dokumentów - wskazuje położenie każdej działki rolnej na materiale graficznym, oraz składając wniosek poprawia wstępnie zadrukowany wniosek spersonalizowany, jeżeli należy wprowadzić poprawki lub jeżeli jakakolwiek inna informacja podana na formularzu jest błędna. Powyższych czynności, tj. wskazania nowego obrysu działek skarżąca dokonała w odniesieniu do działek rolnych o identyfikatorach B, E, i F, włączając do ich powierzchni część obszaru uznanego za "tereny zalesione i zakrzewione" bądź "pozostały teren wyłączony". Dalej organ stwierdził, iż nie sposób zgodzić się z deklaracją skarżącej odnośnie części działek B i F zlokalizowanych odpowiednio na częściach działek ewidencyjnych [...], wykluczonych z prawa do przyznania płatności, gdyż jak wynika z ortofotomapy, na części gruntów prowadzenie działalności rolniczej nie jest możliwe z uwagi na występowanie terenu zadrzewionego czy zagospodarowanego w sposób inny niż rolniczy. Odnośnie działki E położonej na działce ewidencyjnej [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. błędnie ustalił powierzchnię uprawnioną do przyznania płatności na poziomie 0,39ha. Niemniej jednak organ odwoławczy po dokonaniu ponownego pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo tej działki stwierdził, iż powierzchnia uprawniona do przyznania płatności na działce ewidencyjnej numer [...] wynosi 1,00 ha. Powierzchnia ta jest zgodna z deklaracją skarżącej z wniosku o przyznanie płatności ale jest niewystarczająca aby można było przyznać jednolitą płatność obszarową do zadeklarowanych gruntów. W związku z uwzględnieniem całej powierzchni działki E (1,00ha) jako uprawnionej do przyznania płatności JPO i PZ, zmianie uległa łączna powierzchnia stwierdzona dla wszystkich działek zgłoszonych do płatności, która wynosi 10,37ha. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, wzór i sposób wyliczenia procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania odwoławczego dla jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych która wyniosła 21,89%. Nadto Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, w celu potwierdzenia właściwej identyfikacji działki rolnej w przestrzeni i dokładniejszego określenia i sprawdzenia powierzchni uprawnionej do dopłat z deklaracją rolnika, z wyłączeniem również gruntów niespełniających warunków dobrej kultury rolnej obowiązany był do wykorzystania materiałów kartograficznych, czyli map oraz ortofotomap w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Opisał pokrótce na czym polega technologia systemów informacji geograficznej (GIS) oraz ortofotomapy wykorzystywanych podczas kontroli administracyjnej wniosków. Dodatkowo, ustosunkowując się z osobna do ustalonej powierzchni wymienionych powyżej działek rolnych organ wyjaśnił, iż odnośnie ustalonej różnicy w powierzchni działki A, dla której skarżąca w korekcie wniosku z dnia 11 września 2009 roku dokonała podziału zadeklarowanego obszaru na dwa mniejsze - A o powierzchni 0,91ha i G o powierzchni 0,65ha, organ właśnie te powierzchnie uwzględnił do obszaru stwierdzonego, gdyż dla tych wartości uzyskano potwierdzenie w wykonanym - zgodnie z załącznikiem graficznym nr 2/3 - pomiarze użytkowanych rolniczo terenów. Odnośnie ustalonej różnicy w powierzchni działki rolnej B przyjętej do naliczenia płatności (6,28ha) względem złożonej przez skarżącą deklaracji we wniosku (8,00ha), organ I instancji dokonał pomiaru powierzchni uprawnionej bez uwzględnienia części obszaru nieużytkowanego rolniczo, a włączonego przez E.O. do powierzchni działki B. Organ uznał bowiem, iż na dwóch częściach działki zlokalizowanych w dolnej, lewej i prawej części działki znajdują się liczne, gęsto położone zadrzewienia uniemożliwiające w opinii organu użytkowanie gruntów jako trwałej łąki czy pastwiska. Odnośnie działki rolnej F położonej na działce ewidencyjnej [...] organ wyjaśnia, iż w pomierzonej powierzchni działki - uprawnionej w opinii organu do uzyskania płatności obszarowych - nie uwzględniono wąskiej części działki położonej pomiędzy obszarami zadrzewionymi, a włączonej przez Stronę do obszaru działki F. W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów strony odnośnie naruszenia przez organ I instancji obowiązków wynikających z Kodeksu postępowania administracyjnego wyjaśniając, iż odnośnie stosowania art. 8 Kpa, zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy, w prowadzonym postępowaniu, w części dotyczącej powierzchni stwierdzonej działek A i G, B i F, ocenił wszystkie zgromadzone w sprawie dowody zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 77 § 1 kpa., które to przepisy nakładają na organy obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Odnośnie zarzutu naruszenia art.62 kpa organ wyjaśnił, iż Kierownik Biura Powiatowego prowadząc oba postępowania, do których odniosła się skarżąca, a dotyczące wniosków o przyznanie płatności złożonych przez stronę w latach 2008 i 2009, obowiązany był do rozpatrzenia tych wniosków, jako odrębnych dokumentów, a co za tym idzie, także do odrębnego rozpatrzenia zgromadzonych w sprawach tych wniosków materiałów dowodowych, w tym ustalonego stanu użytkowania gruntów i ich obszarów deklarowanych w roku 2008 i 2009. Nadto, odnośnie wszczęcia i prowadzenia postępowania dotyczącego więcej niż jednej strony, w analizowanej sprawie zdaniem organu, sytuacja taka nigdy nie miała miejsca, gdyż w sporze dotyczącym ustalonej powierzchni użytkowanej rolniczo działek zgłoszonych przez skarżącą, udział brał jedynie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w M. i skarżąca. Również pozostałe zarzuty naruszenia przepisów art. 104 i art. 110 Kpa, organ odwoławczy uznał za bezzasadne. W opinii organu odwoławczego, okoliczności uznane przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji za nieprawidłowości - poza ustalona nieprawością dla działki E - które skutkowały wydaniem decyzji o odmowie przyznania płatności, są zasadne. Nie zgadzając się powyższym rozstrzygnięciem , E.O. pismem z dnia 12 czerwca 2010 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła: naruszenie prawa poprzez naruszenie przepisów: art.7 ust. 1,2, art.19 ust. wy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., w związku z art. 8 , art. 62 , art. 156 § 1 pkt 3 , art. 110 i art.104, art.80 i art.81, art.77 § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, dokonała pomiarów powierzchni na podstawie nieaktualnych zdjęć satelitarnych wykonanych w 2006 r. które nie uwzględniały zagospodarowania terenu wykonanego przez skarżącą w 2007 r. Skarżąca zarzuciła również nieważność decyzji na rok 2009, ponieważ dotyczy ona sprawy poprzednio rozstrzygniętej w tym samym stanie faktycznym i prawnym. E.O. wskazała, iż występowała o przyznanie płatności bezpośredniej na rok 2007 i 2008 oraz że na każdy z tych wniosków otrzymała płatności bezpośrednie bez korekty zgodnie z wnioskiem. Przy płatnościach na 2008 r. została przeprowadzona kontrola upraw użytków zielonych co do wykazanej powierzchni. Tą kontrolą zakwestionowano 0,16 ha na działce o nr 2222. Nie robiła jednak z tego tytułu problemu, bo był marginesowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności).Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził ww. naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego tej decyzji. Przedmiotem skargi jest odmowa przyznania stronie płatności bezpośrednich na 2009 r. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051) - zwaną dalej: ustawą o płatnościach, rolnikowi przysługuje płatność bezpośrednia na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Powołane powyżej rozporządzenie nr 1782/2003 zostało uchylone przepisem art. 146 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) 247/2006, (WE) 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.09.30.16), które weszło w życie z dniem 1 lutego 2009 r., a które stosuje się od dnia 1 stycznia 2009 r. (art. 149). W myśl art. 146 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, odniesienia do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 dokonane w innych (niż rozporządzenie nr 73/2009) aktach "traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII". Zgodnie z tą tabelą, ust. 4, 5 i 6 artykułu 143b rozporządzenia nr 1782/2003 zostały zastąpione przez art. 124 rozporządzenia nr 73/2009 (w szczególności: ust. 1, 2 i 4 art. 124). Przepisy art. 124 rozporządzenia nr 73/2009, nie wprowadziły nowych warunków, jakie należy spełnić aby otrzymać płatności bezpośrednie - stanowią one w istocie powtórzenie przepisów art. 143b ust. 4, 5 i 6 rozporządzenia nr 1782/2003. W myśl art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 powierzchnie użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Zgodnie ze zdaniem drugim art. 124 "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Ponadto w ust. 6 cytowanego artykułu przyjęto, że "wszelkie grunty, z tytułu których pobierane są płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska zgodnie z art. 6". Z przytoczonych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w zw. z przepisami art. 124 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 73/2009 wynika zatem, że warunkiem przyznania rolnikowi (producentowi rolnemu) jednolitej płatności obszarowej, jest m.in. to, by zgłoszone do płatności grunty rolne: a) stanowiły wykorzystywane użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., (niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie) - art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy o płatnościach i w zw. z art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009, b) stanowiły wykorzystywane użytki rolne, tj. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe - art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 124 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia nr 73/2009, c) były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (art. 124 ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009), co oznacza - wg art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach - iż mają być one "utrzymywane zgodnie z normami". Podstawą rozstrzygnięć dokonanych przez organy w niniejszej sprawie były ustalenia, poczynione w trakcie kontroli administracyjnej wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich w roku 2009 z których wynika, iż skarżąca zawyżyła powierzchnię działek rolnych, uprawnionych do otrzymania płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Podczas wizualizacji działek ewidencyjnych wykazanych przez skarżącą we wniosku o przyznanie płatności, wykonany został pomiar powierzchni kwalifikującej się do objęcia system pomocy zgodnie z art. 2 pkt 33 rozporz. 796/2004 czyli wszystkich znajdujących się użytków rolnych typu grunty orne, pastwiska, łąki, sady czy wieloletnie uprawy, z wykluczeniem tej części gruntów na której znajdowały się elementy trwale wykluczone z ubiegania się o płatności typu zakrzaczenia, zadrzewienia czy nieużytki. Podkreślenia wymaga, iż każde z państw członkowskich Unii Europejskiej w tym Rzeczpospolita Polska obowiązana jest w ramach weryfikacji wniosków o przyznanie prawa pomocy do stosowania systemu identyfikacji działek rolnych o którym mowa w art.17 rozporządzenia Rady ( WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. oraz uwzględniania do przyznania jednolitej płatności obszarowej zgodnie z art.124 cyt. rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 a więc jedynie obszaru użytków rolnych, utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 roku, niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie. Skarżąca nie zgadza się z dokonanym przez organy wyłączeniem części gruntów i tym samym pomniejszeniem powierzchni przyjętej do naliczenia płatności, gdyż jej zdaniem postępowanie oparto na nieaktualnych zdjęciach satelitarnych. Odnosząc się do powyższego zarzutu należy wskazać, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem Sądu brak dobrej kultury rolnej na spornych działkach na dzień 30 czerwca 2003 r. jest bezsporny. Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 system identyfikacji działek rolnych jest ustanowiony na podstawie map lub dokumentów ewidencyjnych gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. Ustalenia faktyczne zawarte w zaskarżonej decyzji oparte zostały na wynikach kontroli przeprowadzonej przy wykorzystaniu dostępnych narzędzi informatycznych, takich jak ortofotomapa oraz dane LPIS/GIS. Ustalenia te - w ocenie Sądu - są przekonujące, nie budzące takich wątpliwości, które mogłyby podważyć ich zasadność. Zawarte w aktach administracyjnych zdjęcia lotnicze zostały wykonane w 2007 roku i dowodzą one, że skarżąca do dnia wykonania zdjęć, a zatem również w 2003 roku, nie doprowadziła opisanych w decyzji działek do stanu pozwalającego na uzyskanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) w odniesieniu do całej ich powierzchni. Mapy, na które powołują się organy opatrzone są podziałką. Wskazują one przebieg granic działek 2222,2301,22889/7, widoczne na fotografii i graficznie oznaczone tereny (granice) zalesienia i zadrzewienia. Załączone do akt ortofotomapy prezentują rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu. Sąd wskazuje, że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 Kpa. Ortofotomapa, jak każdy dowód w sprawie podlega ocenie organu, która w ocenie Sądu została wyrażona w zaskarżonej decyzji i jest prawidłowa. Wobec tego, że ustawowy wymóg przyznania płatności wiąże się z utrzymaniem w dobrej kulturze rolnej gruntów na dzień 30 czerwca 2003 r., którego skarżąca nie spełniła w odniesieniu do całej powierzchni zadeklarowanych działek rolnych oraz wobec faktu, iż wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku prowadzonego postępowania wynosiła 29,51%, Sąd uznał za prawidłowe rozstrzygnięcie organu odmawiające przyznania płatności bezpośrednich na 2009 r. zgodnie z art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. Nadto Sąd wskazuje, iż postępowanie w zakresie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z art. 3 ust 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. (art. 3 ust. 2 w/w ustawy). Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 3 ust. 3 w/w ustawy). Pierwsza zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 1cyt. ustawy jest powtórzeniem zasady praworządności wymienionej w art. 6 Kpa, druga zasada określona w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, stanowi odejście od zasady prawdy obiektywnej wymienionej w art. 7 kpa. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z Kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 Kpa). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł. Ogólne zasady postępowania uregulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego nie regulują problematyki dotyczącej rozłożenia ciężaru dowodu. Ustawa o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, nałożyła na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawienia dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, zaś ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne ( art. 3 ust. 3).Tymczasem jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, skarżąca na dzień złożenia wniosku wiedziała, iż stan faktyczny nie jest zgodny z rzeczywistością. W sekcji X wniosku o przyznanie płatności skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem, iż znane są jej skutki składania fałszywych oświadczeń wynikających z art. 297 § 1 Kodeksu karnego, zasady przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oraz zobowiązała się do niezwłocznego informowania na piśmie organu o każdym fakcie, który miałby wpływ na nienależne przyznanie płatności oraz o każdej zmianie powstałej w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności jeśli zmiana dotyczy wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego. Wprowadzona do postępowań administracyjnych zasada rozłożenia ciężaru dowodu zmieniła dotychczasowe zasady i reguły postępowania administracyjnego. Konsekwencją tej zasady jest konieczność wzmożenia aktywności stron, bowiem postępowanie w sprawach płatności zostało oparte na dowodach, które będzie przedstawiała strona. Organ nie ma obowiązku, tak jak w Kpa podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań określona w art. 10 § 1 Kpa, w cyt. ustawie została wyraźnie ograniczona. W art. 3 ust. 2 pkt 4 w/w ustawy wprowadzono, iż organ prowadzący postępowanie zapewnia stronom na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym nie stosuje się art. 81 Kpa ( wyłączono stosowanie tzw. domniemania faktycznego).Tym samym organ został zwolniony z obowiązku zapewnienia stronie, która nie składa takiego żądania, czynnego udziału w sprawie, w tym możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wobec powyższego, zarzuty skargi związane z naruszeniem wskazanych przepisów Kpa są niezasadne. Nadto organ zasadnie wskazał, iż w sprawach dotyczących wniosków o przyznanie płatności złożonych przez Stronę w latach 2008 i 2009 , obowiązany był do ich rozpatrzenia jako odrębnych dokumentów, wszczynających dwa odrębne postępowania administracyjne, na podstawie obowiązujących wówczas przepisów prawa –dla wniosku z 2009 r. na podstawie cyt. wyżej rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. W ocenie Sądu, organ zasadnie odmówił stronie przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 r. w związku ze stwierdzonymi we wniosku nieprawidłowościami i właściwie zastosował przepis art.51 ust.1 rozporządzenia Komisji ( WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady ( WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady ( WE) nr 479/2008, który określa wszelkie redukcje i wyłączenia odnośnie warunków kwalifikacji ustalonych w wyniku przeprowadzanych kontroli wniosków pomocowych. Reasumując, skoro w rozpoznawanej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało by wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenia przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd też zdaniem Sądu podnoszone w skardze zarzuty należało uznać za bezzasadne, a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji za prawidłowe. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn.zm.)skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło