VII SA/Wa 1564/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-10
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Mirosława Kowalska, Jarosław Stopczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Miasto posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane?Ratio decidendi
Miasto nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku, ponieważ nie jest właścicielem ani zarządcą obiektu budowlanego, do którego odnosi się decyzja. Przesłanie decyzji Miastu do wiadomości jako podmiotowi zobowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych nie nadaje mu statusu strony w tym postępowaniu. Wobec braku przymiotu strony organ prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego.Stan faktyczny
Miasto złożyło wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego oraz o wznowienie postępowania. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego, wskazując, że Miasto nie ma przymiotu strony. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Miasto zaskarżyło decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Miasta na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Jarosław Stopczyński, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2010r., nr [...], działając na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) – po rozpatrzeniu wniosku Miasta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] nakazującej S.J. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na terenie nieruchomości w [...] przy ul. [...] - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w niniejszej sprawie Miasto [...] nie posiada przymiotu strony, który uzasadniałby wszczęcie na jego wniosek przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Użyte w treści przepisu art. 68 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie stwierdzenie, o przesłaniu decyzjipodmiotowi właściwemu do zapewnienia lokali zamiennych, w tym przypadku Miast [...],nie czyni z tego podmiotu strony postępowania prowadzonego w trybie przepisu art. 68 ustawy Prawo budowlane Przepis ten określa krąg stron postępowania w pkt 1 i tworzą go właściciel oraz zarządca budynku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, że decyzja organu I instancji odpowiada przepisom prawa i nie zachodzą przesłanki do jej uchylenia. Miastu [...] nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lutego 2010 r., gdyż nie jest właścicielem, ani tez zarządcą obiektu budowlanego, do którego odnoszą się obowiązki zawarte w ww. decyzji organu powiatowego. Sam fakt doręczenia decyzji nie kreuje po stronie adresata, przymiotu strony tego postępowania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyło Miasto [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów.
Miasto [...] wskazało na naruszenia prawa, tj. art. 157 § 2 w zw. z art. 7,8,9,10 i 28 k.p.a. oraz w zw. z art. 68 prawa budowlanego i art. 32 ustawy z dnia 21 czerwca 2001r., o ochronie praw lokatorów przez błędną ich wykładnię i przez to niezastosowanie ich w niniejszej sprawie oraz art. 147 i 149 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przez wyłączenie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2010 r. sprawy o wznowienie postępowania do odrębnego rozpoznania.
Strona skarżąca podniosła, że sprawa dotyczy konieczności opróżnienia budynku bezpośrednio grożącego zawaleniem, a zatem również ciążącego na Mieście obowiązku zapewnienia lokali zamiennych. Właśnie ten obowiązek , kreuje interes prawny Miasta i uzasadnia jego przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym.
Na rozprawie pełnomocnik Miasta [...] podniosła, że w raz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji dochodziła wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...][...] maja 20101 nr [...] odmówił wznowienia postępowani, zaś Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja [...] z [...] października 2010r., decyzję organu pierwszej instancji uchyli i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Ponadto zdaniem pełnomocnika w niniejszej sprawie organ przyjmując, że Miasto [...] nie ma przymiotu strony powinien orzec o umorzeniu postępowania, a nie odmawiać jego wszczęcia.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie - zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie narusza przepisów prawa.
Na wstępie wskazać należy, że Miasto [...] we wniosku z dnia [...] marca 2010r. dochodziło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] nakazującą wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego, a także stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Zdaniem Sądu dopuszczalne było zatem wszczęcie postępowań w dwu ww. trybach. Kodeks postępowania administracyjnego nie reguluje skutków prawnych zbiegu dwóch trybów weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej. Zastosowanie trybu stwierdzenia nieważności decyzji powoduje następstwa prawne dalej idące niż zastosowanie trybu wznowienia postępowania, należy dać priorytet pierwszemu z nich. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności w trakcie toczącego się już postępowania w sprawie wznowienia powoduje konieczność zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Następstwem prawnym stwierdzenia nieważności decyzji jest bezprzedmiotowość postępowania w sprawie wznowienia , wówczas podlega ono umorzeniu w trybie art. 105 k.p.a.
W ocenie Sądu zasadnie w niniejszym postępowaniu nieważnościowym odmówiono jego wszczęcia . Bezpodstawny jest zarzut pełnomocnika skarżącego, że brak uznania podmiotu za stronę postępowania, powinien skutkować umorzeniem postępowania. Jak wynika z orzecznictwa sądowoadministracyjnego oraz doktryny, na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. organ nadzorczy orzeka o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyn o charakterze formalnym (procesowym), które czynią stosowny wniosek niedopuszczalnym. Tak więc niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji następuje z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych.
Wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 157 § 2 k.p.a. wymaga zatem uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność. Na tym etapie postępowania organ administracyjny m.in. dokonuje oceny legitymacji procesowej strony, która występuje z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, a więc ustala, czy przysługuje jej przymiot strony. Ustalenia, że wnioskodawcy nie przysługuje przymiot strony, organ administracyjny władny jest na podstawie art. 157 § 3 k.p.a. – odmówić wszczęcia postępowania.
W niniejszym postępowaniu wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczył decyzji nakazującej na podstawie przepisu art. 68 ustawy Prawo budowlane wyłączenia z użytkowania budynku mieszkalnego i wykonania szczegółowo opisanych związanych z tym czynności.
Podstawą rozstrzygnięcia, o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego było ustalenia , że wnoszące wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Miasto [...] nie ma przymiotu strony
Wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nowym, samodzielnym postępowaniem, a zatem jego stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego decyzją badaną w trybie nadzorczym, ale także każdy, kto wykaże swój interes prawny. W tym przypadku, gdzie przedmiotem kontroli miała być decyzja wydana na podstawie przepisu art. 68 ustawy Prawo budowlane - przymiot strony ma ten kto spełnia dyspozycję przepisu art. 61 tej ustawy. W rozdziale 6 ustawy Prawo budowlane ustawodawca ulokował przepisy tej ustawy związane z utrzymaniem obiektów budowlanych. I tak przepis art. 61 stanowi obowiązki właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Nakaz opisany w przepisie art. 68 ustawy Prawo budowlane odnosi się także do właściciela lub zarządcy.
W świetle ww. wskazań należy, stwierdzić, że Miasto [...] nie jest stroną postępowania prowadzonego na podstawie ww. przepisów.
Przymiotu strony w tym postępowaniu nie uzasadnia w szczególności to, że Miasto jest podmiotem zobowiązanym do zapewnienia lokali zamiennych lokatorom budynku objętego nakazem wyłączenia z użytkowania. Jak wskazuje przepis art. 68 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, organ zobowiązany jest przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 maja 1998r., w sprawie o sygnaturze akt IV Sygn. akt VII SA/Wa 1092/96 – Lex nr 43269 stwierdził, że użyte w ww. przepisie wyrażenia "... przesłać decyzję..." znaczy tyle, co przesłać do wiadomości. Przesłanie przedmiotowej decyzji Miastu [...] do wiadomości nie kreuje jej przymiotu strony, ani w postępowaniu zakończonym decyzją w trybie art. 68 ustawy Prawo budowlane, ani w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Mając na uwadze powyższą argumentacje Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło