I OZ 85/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.N., A.K. i Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 1335/10 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A.K., Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. i A.N na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenia. Postanowieniem z dnia 3 września 2010 r., sygn. I SA/Wa 1335/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2010r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. W uzasadnieniu swojego stanowiska Sąd przytoczył przepis art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przywoływanej dalej w skrócie jako p.p.s.a. i wskazał, że strony nie wykazały okoliczności określonych 61 § 3 cytowanej ustawy. Z informacji zawartych w skardze jak również z akt administracyjnych nie wynika aby odmowa wstrzymania zaskarżonej decyzji naraziła wnioskodawców na szkodę lub spowodowała trudne do odwrócenia skutki. Samo wskazanie przez skarżących, że wykonanie zaskarżonej decyzji grozi "Skarbowi Państwa niepowetowaną szkodą" nie jest wystarczającą podstawą do zastosowania przez Sąd instytucji ochrony tymczasowej. Ponadto Sąd wskazał, że w jego ocenie strony skarżące skoncentrowały swą uwagę przede wszystkim na próbie podważenia zaskarżonej decyzji, co będzie przedmiotem oceny dopiero w toku dalszych czynności Sądu przy merytorycznym rozpoznaniu wniesionej skargi. Podniósł również, że przedmiotem skargi jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję o odmowie uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] 1999 r. Zdaniem Sądu charakter zaskarżonej decyzji uniemożliwia jej wstrzymanie. Przedmiotem wstrzymania mogą być bowiem takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania, a więc w sytuacji gdy akt wywołuje skutki materialnoprawne. Zaskarżona decyzja, w ocenie Sądu, tych cech nie posiada. Na powyższe postanowienie zażalenie wnieśli A.N. i A.K. oraz Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. We wniesionym zażaleniach A.N. i A.K. oraz Stowarzyszenie [...] zaskarżyli zakwestionowane postanowienie w całości i zarzucili mu naruszenie prawa procesowego, a to z art. 61 § 3 p.p.s.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędna interpretację. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że skoro warunkami wstrzymania zaskarżonej decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub wywołania trudnych do odwrócenia skutków, to globalne uzasadnienie całej skargi wskazuje na to, że niebezpieczeństwa te grożą nie tylko Skarbowi Państwa przez restytucję nieruchomości, za którą wypłacono częściowe odszkodowanie, ale również osobom – najemcom lokali mieszkalnych i ich właścicielom, którzy mieszkają w budynku posadowionym na gruncie przy ul. [...]. Zdaniem skarżących niewstrzymanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować drastyczną podwyżką czynszów, eksmisji do lokali zamiennych o niższym standardzie i lokalizacji, konieczność dokonania wielu czynności administracyjnych związanych ze zmianą miejsca zamieszkania, zmianą dokumentów i utratą możliwości korzystania z nakładów koniecznych, użytecznych i zbytkowych poczynionych na lokale mieszkalne przez poszczególne osoby. Ponadto skarżący wskazali, że opisane w skardze fakty, iż administracyjne przyznanie odszkodowania dowodzi zaspokojenia roszczeń w pieniądzu i wyłącza możliwość powtórnego zaspokojenia tych roszczeń w naturze poprzez restytucję, co prowadzi do dwukrotnego naprawienia szkody, wystarczająco wyjaśniają, że pozbawienie lokatorów dotychczasowych lokali stanowiących ich centra życiowe uzasadniają niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem skarżących, skoro zaskarżona decyzja jest decyzją ostateczną, to tym samym ma charakter decyzji wykonalnej. Dodatkowo skarżący A.N. i A.K. podnieśli, że właściciele poszczególnych mieszkań nie mogą czuć się bezpiecznie, a zwrot nieruchomości spadkobiercom byłego właściciela, w ich przypadku bezprawny, zmierza za każdym razem do negatywnych działań wymierzonych przeciwko wszystkim mieszkańcom kamiennicy. Mając na uwadze powyższe argumenty, składający zażalenie wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia lub jego uchylenie i zniesienie postępowania w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz przekazanie sprawy temu Sądowi z uwagi na nierozpoznanie istoty co do wniosku o wstrzymanie z punktu 4 skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Obydwa zażalenia nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, za wyjątkiem w ustawie przewidzianym. Z tak skonstruowanej dyspozycji przepisu wynika, że: po pierwsze postępowanie w przedmiocie ochrony tymczasowej prowadzone jest wyłącznie na wniosek skarżącego, a więc Sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu. A po wtóre niedopuszczalne jest wyjście przez Sąd poza granice wniosku (porównaj: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Warszawa 2009, str. 203). Co do zasady rację ma Sąd I instancji, że przedmiotem wstrzymania mogą być takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Jednakże umknęło uwadze Sądu, że w określonych sytuacjach decyzje te mogą zostać wstrzymane ze względu na wynikające z nich skutki prawne. W niniejszej sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, w treści skargi wniósł o wstrzymanie tylko zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2010 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2009r. Na mocy tej ostatniej decyzji organ odmówił uchylenia swojej decyzji z dnia [...] 1999 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawa z dnia [...] 1954 r. w przedmiocie odmowy spadkobiercom J. [...] S. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] (obecnie [...]). Obie decyzje zarówno zaskarżona jak i decyzja z dnia [...] 2009 r. zapadły w ramach postępowania wznowieniowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy tak skonstruowanym wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej, brak jest podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzja ta ma charakter odmowny i nie jest źródłem żadnych obowiązków, nakazów czy zakazów, zatem jej wstrzymanie nie wywoła żadnych skutków. Zwrócić bowiem należy uwagę, że nawet gdyby Sąd wstrzymał wykonalność zaskarżonej decyzji, to i tak decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 1999 r. stwierdzająca nieważność orzeczenia będzie nadal wywierała skutki prawne. Skoro, jak już wyżej wskazano, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, ani nie wywołuje skutków argumenty zażaleń nie zasługują na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.