II GZ 61/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 23 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 918/10 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Dyrektora Kujawsko – Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 9 września 2010 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia decyzji o przyznaniu renty strukturalnej postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 918/10 odrzucił skargę na decyzję Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 9 września 2010 r. J.A., gdyż została wniesiona po terminie określonym w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. Postanowienie o odrzuceniu skargi doręczone zostało pełnomocnikowi skarżącej w dniu 19 listopada 2010 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że w dniu 10 grudnia 2010 r. J.A. nadała do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że winę za uchybienie terminu ponosi jej pełnomocnik. Skarżąca wyjaśniła, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi dowiedziała się 6 grudnia 2010 r., wówczas bowiem otrzymała od pełnomocnika postanowienie o odrzuceniu skargi. Sąd I instancji podkreślił, że przesyłkę zawierającą odpis postanowienia Sądu I instancji z dnia 15 listopada 2010 r. odebrał osobiście w dniu 19 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej radca prawny M.G., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Tej okoliczności nie kwestionuje także sama skarżąca. Takie doręczenie, zgodnie z art. 67 § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) p.p.s.a., należy uznać za skuteczne. W konsekwencji Sąd I instancji uznał datę 19 listopada 2010 r. za moment, w którym skarżąca dowiedziała się, iż uchybiła terminowi do wniesienia skargi. Od tego też dnia biegł siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Termin ten upłynął w dniu 26 listopada 2010 r. Tymczasem skarżąca nadała przedmiotowy wniosek w placówce pocztowej dopiero w dniu 10 grudnia 2010 r. We wniosku strona wyjaśniła, że o fakcie odrzucenia skargi pełnomocnik poinformował ją w dniu 6 grudnia 2010 r. ponieważ wcześniej przebywał on w szpitalu. Sąd I instancji zaznaczył, że w sytuacji gdy strona jest zastępowana przez pełnomocnika procesowego, termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminowi i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej, natomiast bez znaczenia dla obliczenia terminu jest data, w której sama strona dowiedziała się o tym i mogła tej czynności dokonać. Sąd I instancji podkreślił, że choroba pełnomocnika oraz zapoznanie się strony z postanowieniem o odrzuceniu skargi w dniu 6 grudnia 2010 r. mogły być okolicznością uzasadniającą złożenie wniosku o przywrócenie 7-dniowego terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 ustawy p.p.s.a. Skarżąca, nie wnosiła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu lecz złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca jednakże uchybiła 7-dniowemu terminowi liczonemu od daty doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi pełnomocnikowi. Ponadto Sąd I instancji podniósł, że skarżąca nieprawidłowo złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w rozumieniu art. 87 § 3 p.p.s.a., gdyż wniosła go bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego zamiast do organu administracji publicznej, który wydał zaskarżoną decyzję. W zażaleniu na powyższe postanowienie J.A. zarzuciła Sądowi I instancji, że nie uwzględnił choroby pełnomocnika skarżącej jako okoliczności niezawinionej przez stronę w realizacji uprawnienia do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Skarżąca podkreśliła, że okoliczność związana z chorobą pełnomocnika i wynikająca stąd niemożność osobistego wykonywania przez niego czynności procesowych nie może stanowić przeszkody w jej realizowaniu prawa do sądu. W dalej części zażalenia J.A. podniosła, że Sąd I instancji powinien zwrócić uwagę na fakt, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu samodzielnie bez pomocy pełnomocnika profesjonalnego, dlatego powinien był pouczyć ją o wymogu zawartym w art. 87 § 3 p.p.s.a. ewentualnie skierować wniosek do organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Mając powyższe na uwadze, J.A. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione i podlega oddaleniu. W myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do treści art. 87 § 3 p.p.s.a. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Spóźniony lub z mocy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 p.p.s.a.). Termin siedmiodniowy do złożenia wniosku o przywrócenie terminu biegnie od daty ustania przyczyny uchybienia np. w przypadku choroby od jej zakończenia. Przywrócenia terminu może domagać się strona, która przyznaje, że nie dokonała czynności w terminie i jest w stanie uprawdopodobnić, że stało się to bez jej winy. Strona powinna wykazać, że wystąpiły okoliczności od niej niezależne, którym pomimo dołożenia należytej staranności nie była w stanie przeciwdziałać (por. postanowienie NSA z dnia 24 maja 2004 r. sygn. akt FZ 63/04). Tak więc ciężar uprawdopodobnienia zdarzeń stanowiących przeszkodę w terminowym realizowaniu obowiązków procesowych spoczywa na stronie postępowania. W sytuacji gdy, strona jest zastępowana przez pełnomocnika profesjonalnego termin siedmiodniowy liczy się od daty, gdy pełnomocnik dowiedział się o uchybieniu terminu i mógł dokonać zamierzonej czynności procesowej. Bez znaczenia jest natomiast data, w której strona dowiedziała się o tym i mogła dokonać tej czynności (patrz. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M Romańska, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi", Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2009 str. 386). W rozpoznawanej sprawie postanowienie Sądu I instancji z dnia 15 listopada 2010 r. zostało doręczone na adres pełnomocnika J.A. radcy prawnego –M.G., którego skarżąca uczyniła na podstawie znajdującego się w aktach dokumentu, pełnomocnikiem do reprezentowania ją w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawie decyzji Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia 9 września 2010 r. Stosownie do art. 67 § 5 p.p.s.a. jeżeli ustanowiono pełnomocnika lub osobę upoważnioną do odbioru pism, doręczenia należy dokonać tym osobom. Wspomniane postanowienie Sądu I instancji odebrał pełnomocnik skarżącej w dniu 19 listopada 2010 r., o czym świadczy potwierdzenie odbioru, na którym widnieje data i podpis pełnomocnika. Od tego momentu, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, tj. od chwili powzięcia wiadomości o negatywnym rozstrzygnięciu w sprawie ze skargi J.A., należało liczyć bieg siedmiu dni do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Z datą doręczenia wspomnianego postanowienia ustała, obiektywnie rzecz biorąc, przyczyna uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Bez znaczenia jest okoliczność powoływana przez J.A., że pełnomocnik był chory i dopiero w dniu 6 grudnia 2010 r. dowiedziała się o odrzuceniu skargi. Pełnomocnik od chwili doręczenia postanowienia miał 7 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu wraz ze skargą. Termin ten upływał w dniu 26 listopada 2010 r. Wniesienie wniosku osobiście przez stronę w dniu 10 grudnia 2010 r. było więc spóźnione. Na marginesie należy podnieść, że skoro strona miała ustanowionego pełnomocnika i pełnomocnictwo udzielone radcy prawnemu M.G. w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi nie zostało przez nią jeszcze odwołane, to do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zobowiązany był jej pełnomocnik. Stosownie bowiem do treści art. 34 p.p.s.a. strona, która ustanowiła pełnomocnika do sprawy prowadzonej przed sądem administracyjnym, działa przez tego pełnomocnika. Innymi słowy to pełnomocnik strony składa w jej imieniu oświadczenia przed sądem, które mogą być jednak prostowane lub odwoływane przez mocodawcę wówczas gdy występuje on jednocześnie z pełnomocnikiem (art. 41 p.p.s.a.). Ma rację skarżąca twierdząc, że nie może ponosić negatywnych skutków zaniechań ze strony byłego pełnomocnika. Dlatego, jak słusznie zaznaczył Sąd I instancji, należało wnieść wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Skarżąca wniosła jedynie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. W związku z tym, że wymienione pismo zostało wniesione z przekroczeniem terminu o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., konieczne było jego odrzucenie na podstawie art. 88 p.p.s.a. Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, orzeczenie Sądu I instancji za prawidłowe i w oparciu o art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.