VIII SA/Wa 451/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-26
Skład orzekający: Cezary Kosterna, Leszek Kobylski, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez uprzedniego wyjaśnienia zakresu pełnomocnictwa osoby działającej w imieniu spółki cywilnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy powinien wyjaśnić zakres pełnomocnictwa udzielonego osobie działającej w imieniu spółki cywilnej, gdyż brak takiego wyjaśnienia stanowi istotne uchybienie. W konsekwencji postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania zostało uchylone, a postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Stan faktyczny
Spółka cywilna złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośredniej, który został umorzony decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu złożył pełnomocnik spółki po upływie terminu. Organ II instancji odmówił przywrócenia terminu i stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Skarżący zarzucił, że postanowienia nie doręczono właściwemu reprezentantowi oraz że uchybienie terminu nastąpiło bez winy pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia marca 2010 r., stwierdził, że postanowienie to nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącej spółki.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Referent stażysta Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. – wspólnika spółki cywilnej "[...]" na postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Spółkę cywilną ,,U.A." umorzył postępowanie w sprawie przyznania płatności bezpośredniej, przyznania płatności uzupełniającej na rok 2009 w całości. Decyzje tę wysłano do wymienionego w niej pełnomocnika Spółki K.G.. Decyzja organu I instancji odebrana została przez dorosłego domownika K.G. w dniu [...] grudnia 2009r. W dniu [...] stycznia 2010 r. do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. wpłynęło odwołanie od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania podpisane przez K.G.. W odwołaniu zarzucono naruszenie art. 105 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "K.p.a.") poprzez umorzenie postępowania w sprawie, które nie było i nie stało się bezprzedmiotowym i winno zakończyć się merytorycznym rozpoznaniem sprawy poprzez wydanie decyzji przyznającej płatność.
Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu wskazała, że decyzję odebrała jej matka tuż przed Świętami Bożego Narodzenia podczas jej wyjazdu do K.. O fakcie nadesłania decyzji rodzice nie poinformowali ją przez cały okres urlopu ze względu na to, że nie chcieli aby skracała urlop, poza tym była wtedy w drugim miesiącu ciąży i nie chcieli jej martwić. O decyzji dowiedziała się dopiero po powrocie do domu w dniu [...] stycznia 2010 r. Natychmiast sporządziła odwołanie i następnego dnia złożyła je wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu.
W dniu [...] marca 2010r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. postanowieniem nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r.
Następnie organ II instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B.. W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja organu I instancji w prawidłowy sposób została doręczona stronie w dniu [...] grudnia 2009 r. a zatem 14 dniowy termin do złożenia odwołania upłynął [...] stycznia 2010r. W tej sytuacji odwołanie złożone w dniu [...] stycznia 2010r. należało uznać za złożone po terminie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P.M. - Prezes Zarządu A.E.M. Spółka z o.o. W skardze podniósł, że postanowień nie doręczano właściwemu reprezentantowi Spółki cywilnej ujawnionemu w Ewidencji Producentów Rolnych. Poza tym wskazał, że uchybienie terminu przez składającego odwołanie pełnomocnika Spółki nastąpiło bez winy pełnomocnika.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wnosił o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko dodatkowo wskazując, że z treści umowy spółki cywilnej wynika, iż K.G. udzielono pełnomocnictwa do reprezentowana spółki bez ograniczeń i według uznania pełnomocnika. W tej sytuacji wszelkie rozstrzygnięcia organy administracyjne winny kierować do pełnomocnika.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi, aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesiono.
Organy uznały, na podstawie zapisów w umowie spółki cywilnej, że K.G. jest osobą uprawnioną do działania w imieniu Spółki. Nie wyjaśniły jednak, czy osoba ta była uprawniona do działania w imieniu wspólników Spółki w trakcie postępowań administracyjnych dotyczących płatności obszarowych. Pominęły jednocześnie kwestię ewentualnego umocowania P.M. (skarżącego) do działania w imieniu wspólników Spółki w tego rodzaju sprawach. Uchybienie to może zostać konwalidowane, ale w świetle argumentacji skarżącego obowiązkiem organu odwoławczego będzie wyjaśnienie kwestii zakresu (art. 33 K.p.a.) pełnomocnictwa udzielonego K.G.. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie także odnieść się do argumentacji skarżącego dotyczącej szczególnego pełnomocnictwa, udzielonego mu jakoby przez wspólników Spółki, do działania w ich imieniu, a także w imieniu Spółki, w trakcie postępowań związanych z poszczególnymi płatnościami rolnymi. W szczególności, obowiązkiem organu odwoławczego będzie wyjaśnienie, czy skarżący rzeczywiście został wskazany jako pełnomocnik Spółki i (lub) jej wspólników w ewidencji producentów rolnych, do wyłącznego działania w ich imieniu w sprawach dotyczących płatności rolnych. Należy wskazać, że zgodnie z art. 33 § 3 k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. W przedmiotowej sprawie wniosek o przyznanie płatności w imieniu Spółki składał P. M. a dołączona do wniosku umowa spółki z udzielonym pełnomocnictwem miała zupełnie Inny cel niż wykazanie umocowania K.G. do reprezentacji Spółki. Należy w tym miejscu wskazać, że P.M. nie jest osobiście wspólnikiem przedmiotowej Spółki, zatem organ winien zbadać, czy był uprawniony do składania w jej imieniu wniosku. Udzielenie pełnomocnictwa poza procesem ma charakter materialnoprawny i potwierdzenie tego pełnomocnictwa w procesie jest obowiązkiem strony. Organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie (pełnomocnictwo ma być złożone do akt), nie może domniemywać jego istnienia. Poza tym z treści pełnomocnictwa powinien jasno wynikać jego zakres, tzn. jakich czynności, w jakim postępowaniu, przed jakim organem może dokonywać pełnomocnik w imieniu swojego mocodawcy. W pełnomocnictwie należy wskazać, czy obejmuje ono wszelkie czynności procesowe, czy też tylko niektóre z nich, a ponadto określić, czy dotyczy całego postępowania, czy też tylko określonego etapu. Nie można dowolnie interpretować zapisu pełnomocnictwa. Trzeba pamiętać, że to od mocodawcy zależy treść udzielonego pełnomocnictwa (w tym jego zakres).
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 grudnia 2008 r. sygn. akt II FSK 1344/07 ,,Szerokie określenie zakresu pełnomocnictwa obejmującego możliwe postępowania w zakresie wymiaru podatków, czynności kontroli skarbowej, egzekucji administracyjnej oraz postępowania sądowego nie zmienia oceny, iż jest ono skuteczne wyłącznie dla sprawy, do której akt zostało złożone. W każdym innym postępowaniu zgodnie z regułami w nim obowiązującymi strona powinna wskazać pełnomocnika, jeżeli chce działać za jego pośrednictwem." Pogląd ten zasługuje na pełną aprobatę i chociaż zaprezentowany w innej sprawi ma odniesienie do sprawy niniejszej.
Powyższe okoliczności uzasadniają wątpliwości odnośnie zakresu pełnomocnictwa udzielonego K.G. przez wspólników Spółki do działania w ich imieniu. Decyzja organu I instancji została skierowana niewątpliwie do wspólników, a nie do Spółki. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, dostrzegając przy tym inne uchybienia, o których mowa niżej.
Na koniec należy wskazać, że uwagi powyższe odnoszą się zarówno do postanowienia o odmowie przywrócenia terminu jak i do postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu, ponieważ rola procesowa pełnomocnika w tych sprawach jest kluczowa dla końcowych rozstrzygnięć. Dodatkowo wskazać należy, że wobec uchylenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu, postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu należy uznać za przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 134 § 1, art. 135 oraz art. 152 u. p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w pkt 1 i 2 wyroku.
O kosztach orzeczono jak w pkt 3 na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło