I OZ 341/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SO/Kr 3/10 odrzucające zażalenie P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt II SO/Kr 3/10 odrzucające sprzeciw P. B. od zarządzenia Referendarza Sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SO/Kr 3/10 pozostawiającego wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi P. B. o wymierzenie grzywny Komendantowi V Komisariatu Policji w K. postanawia: odrzucić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 15 listopada 2010 r. odrzucił sprzeciw P. B. od zarządzenia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie z dnia 13 sierpnia 2010 r., wskazując, że nie został przez skarżącego podpisany. Skarżący w dniu 6 grudnia 2010 r. wniósł drogą elektroniczną zażalenie od powyższego postanowienia, wskazując, że – zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr z 2001 r. 130, poz. 1450 ze zm.) – dopuszczalnym jest podpisanie pisma w sposób, w jaki to uczynił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zarządzeniem z dnia 13 grudnia 2010 r. wezwał P. B. do własnoręcznego podpisania wniesionego zażalenia – w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania – pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżący nie zastosował się jednak do wezwania sądu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SO/Kr 3/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił zażalenie, wskazując, że zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 57 § 1 oraz art. 194 § 3 tejże ustawy, każde zażalenie musi zawierać podpis strony albo podpis przedstawiciela ustawowego strony lub jej pełnomocnika. Sąd podał, że powołany przez skarżącego art. 65 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczy tylko doręczania pism przez sąd administracyjny innym podmiotom, a zwłaszcza nie zawiera – jak wskazuje na to skarżący – upoważnienia dla stron do dostarczania sądowi pism w drodze elektronicznej. Sąd podkreślił, że gdyby powołana ustawa o podpisie elektronicznym miała zastosowanie wprost do wszystkich aktów prawnych regulujących wnoszenie pism, zażaleń, itp., to wówczas niepotrzebne byłyby zmiany w innych ustawach wprost wprowadzające taką możliwość. Sąd pierwszej instancji – powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne – stwierdził, że dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Na to postanowienie skarżący w dniu 23 lutego 2011 r. złożył obszerne zażalenie drogą elektroniczną, opatrując je podpisem elektronicznym. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wezwano P. B. do usunięcia braków zażalenia, poprzez własnoręczne jego podpisanie – w terminie siedmiu dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Wezwanie to pozostało bez odpowiedzi skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Podpis powinien być własnoręczny, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 46 § 4 ustawy, które w tej sprawie nie występują. W sytuacji braku własnoręcznego podpisu, Sąd wzywa stronę do usunięcia braku formalnego pisma przez jego podpisanie. Aby więc można było posługiwać się w postępowaniu sądowoadministracyjnym podpisem elektronicznym, musi istnieć stosowny ku temu przepis we wskazanym akcie prawnym. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. Nr 130, poz. 1450 ze zm.) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. W rozdziale IX cytowanej ustawy znajdują się przepisy zmieniające między innymi przepisy Kodeksu cywilnego art. 60, art. 78 § 1 i § 2 dopuszczające możliwość wyrażenia woli osoby w stosunkach cywilnoprawnych przez ujawnienie jej w postaci elektronicznej. Ponadto ustawą z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.) w art. 36 pkt 3 i pkt 5 dokonano zmiany przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego to jest art. 57 § 5 pkt 1 i art. 63 § 3a dopuszczając możliwość wniesienia podania w formie dokumentu elektronicznego. Wskazane wyżej przepisy dotyczą wyłącznie zakresu jaki reguluje dana ustawa. Natomiast w przepisach ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wyżej wskazanych przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie podpisu elektronicznego w ogóle nie występuje. Jednocześnie zauważyć należy, iż stosownie do art. 2 ust. 3 powołanej ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Oznacza to, że w tym postępowaniu wojewódzki sąd administracyjny nie jest zobowiązany do posługiwania się w korespondencji elektronicznej certyfikatami, o których mowa w powołanej ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. Tym samym, dla skuteczności pisma wnoszonego przez stronę drogą elektroniczną konieczne jest późniejsze opatrzenie go własnoręcznym podpisem, bowiem tylko taki podpis spełnia wymagania wynikające z art. 46 § 1 pkt 4 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wobec tego stwierdzić należy, że skoro skarżący na zażaleniu z dnia 23 lutego 2011 r. nie złożył – pomimo stosownego wezwania – własnoręcznego podpisu, zażalenie P. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 stycznia 2011 r., należało uznać za obarczone brakiem formalnym, skutkującym jego odrzuceniem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 178 i 180 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.