I SA/Wa 873/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-16

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Dariusz Chaciński, Emilia Lewandowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy tymczasowy parking strzeżony, wybudowany przez spółdzielnię mieszkaniową na nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego, stanowi realizację celu publicznego wywłaszczenia w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniającą odmowę zwrotu nieruchomości poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że tymczasowy parking strzeżony, wybudowany przez spółdzielnię mieszkaniową na nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego, nie stanowi realizacji celu publicznego wywłaszczenia. Parking ten, zorganizowany w latach dziewięćdziesiątych na podstawie decyzji zezwalających na inwestycję tymczasową, ma charakter komercyjny i nie jest związany z pierwotnym celem wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. W związku z tym, spełnione zostały przesłanki do uznania nieruchomości za zbędną na cel wywłaszczenia i jej zwrotu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej pod budowę osiedla mieszkaniowego. Organy administracji orzekły o zwrocie części nieruchomości, uznając ją za zbędną na cel wywłaszczenia, ponieważ mimo upływu wielu lat nie zrealizowano na niej pierwotnego celu. Na działce znajdował się tymczasowy parking strzeżony, wybudowany przez spółdzielnię mieszkaniową. Miasto W. wniosło skargę, argumentując, że parking stanowi realizację celu wywłaszczenia. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Protokolant Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Wojewoda [...], decyzją z [...] marca 2010 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty P. z [...] września 2009 r. nr [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w W., oznaczonej na mapie z projektowanym podziałem zewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. dnia [...] grudnia 2008 r. pod numerem [...], nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...], stanowiącej obecnie własność W. i zobowiązującej do zwrotu na rzecz W. zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie [...] zł, powiększonego o kwotę [...] zł. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzją Naczelnika Dzielnicy W. z [...] czerwca 1975 r. wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość o pow. [...] m2 i [...] m2, położoną w W. przy ul. [...]. Nieruchomości stanowiły własność F.K. w 1/2 części i S.K. w 1/2 części. Spadkobiercy wywłaszczonych właścicieli złożyli wniosek o zwrot nieruchomości wywłaszczonych powołaną decyzją, która stanowi niezagospodarowaną część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...]. Organ ustalił, że nieruchomości objęte decyzją wywłaszczeniową odpowiadają w częściach działki nr [...], [...], nr [...] z obrębu [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...] oraz nr [...], nr [...] z obrębu [...]. Organ I instancji wydał decyzję odnośnie zwrotu części nieruchomości objętej wnioskiem, a mianowicie odnośnie części działki nr [...]. Jednocześnie oświadczył, że co do pozostałej części wniosku o zwrot zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie. Organ ustalił również, że wywłaszczona nieruchomość zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. przeznaczona była pod budowę osiedla mieszkaniowego. Zgodnie z planem realizacyjnym II przedsięwzięcia osiedla mieszkaniowego [...] w W. przedmiotowa nieruchomość (działka nr [...]) była przeznaczona pod budowę parkingu. Obecnie na działkach objętych decyzją [...] z dnia [...] października 1976 r. zatwierdzającą projekt realizacyjny, znajduje się tymczasowy parking strzeżony wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] października 1998 r. W dniu 29 lutego 2008 r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, podczas których stwierdzono, iż część działki nr [...] (od strony ul. [...]) stanowi część urządzonego parkingu, ogrodzonego i strzeżonego. Na części tej działki usytuowana jest część budki strażniczej, dalej w kierunku południowo-wschodnim, wyasfaltowana ścieżka. Parking jest w części wysypany żwirem (miejsca postojowe) a w części wyasfaltowany (dojazdy). Część działki nr ewid. [...] (od strony [...]) stanowi w części trawnik osiedlowy, w części parking osiedlowy, (wyasfaltowany) oraz chodnik z płyt betonowych. Na pozostałej części stoi niewielki budynek murowany, nie użytkowany, z powybijanymi szybami. Dzierżawcą przedmiotowej nieruchomości jest Spółdzielnia [...]. Parking został wybudowany na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] października 1998 r. zezwalającej na budowę tymczasowego parkingu strzeżonego. W aktach sprawy znajdują się oryginały zdjęć lotniczych sporządzonych przez Centralny Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii wykonane w 1987 r. oraz w 1997 r. z których wynika, że na przedmiotowej nieruchomości nie wybudowano parkingu – na przedmiotowym terenie brak jakichkolwiek naniesień. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2009 r. Starosta P. orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w W., stanowiącej według mapy sytuacyjnej z projektowanym podziałem, zaewidencjonowanej w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...] w dniu [...] grudnia 2008 r. działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2, uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiącej własność W., będącej częścią dawnej działki nr [...] z dawnego obrębu [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że dokumentacja fotograficzna stanowi dowód na fakt, iż nawet 22 lata po wywłaszczeniu jego cel nie został zrealizowany, a zatem nieruchomość należy uznać za zbędną w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nadto w ocenie organu I instancji mimo, iż na wywłaszczonej nieruchomości faktycznie zrealizowano parking, to jednak, z uwagi na fakt, iż jego inwestorem nie był podmiot, który był wnioskodawcą decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny, tj. [...], lecz U. obecnie U., której charakter działalności nie wskazuje, aby była to realizacja celów publicznych, lecz prowadzenie szeroko pojętej komercyjnej działalności usługowej, nie można uznać, że parking stanowi publiczny cel wywłaszczenia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył Prezydent W. oraz Spółdzielnia [...], wnosząc o jej uchylenie w całości. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 136 i art. 137 ustawy z 21 sierpnia 1992 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) i stwierdził, że działka nr [...] o pow. [...] m2 wchodziła w skład nieruchomości wywłaszczonej decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1975 r. ([...]) pod budowę osiedla mieszkaniowego. Cel wywłaszczenia zrealizowano jedynie na części wywłaszczonej nieruchomości. Pozostała część wywłaszczonej nieruchomości (w tym działka nr [...] z obrębu [...]) została zagospodarowana dopiero w 1998 r., kiedy Spółdzielnia [...] " otrzymała decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nr [...] dla inwestycji tymczasowego parkingu strzeżonego, a następnie pozwolenie na budowę (decyzja nr [...] z dnia [...] października 1998 r.) i zgodnie z tym pozwoleniem inwestycja ta została wykonana. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż mimo upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami cel wywłaszczenia faktycznie nie został zrealizowany, bowiem na nieruchomości objętej tą decyzją, nie zrealizowano jakiegokolwiek celu związanego z wywłaszczeniem. Nie powstał na niej żaden obiekt, który wiązałby się z budową osiedla mieszkaniowego, w tym z jego infrastrukturą. Budowy parkingu tymczasowego po 23 latach od wywłaszczenia nie można bowiem uznać za realizację celu wywłaszczenia, gdyż jest to nowa inwestycja, nie wchodząca w zakres zadania inwestycyjnego budowy osiedla mieszkaniowego, zainicjowanego decyzjami lokalizacyjnymi z 1973 r. Organ odwoławczy uznał wobec tego, że zaskarżona decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z przepisami prawa. Skargę na decyzję Wojewody [...] wniosło W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. i zasądzenie kosztów sądowych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącego na działce objętej skarżonymi decyzjami został wybudowany parking a dla oceny przesłanek zwrotu nieruchomości nie ma znaczenia fakt, kto przedmiotowy parking wybudował ale istotne jest, że zgodnie z planem realizacyjnym był on przewidziany v na przedmiotowej nieruchomości, został wybudowany i służy mieszkańcom osiedla zgodnie z celem wywłaszczenia. W ocenie skarżącego nie można uznać, że grunt stanowiący fragment terenu przeznaczonego na cele budowy osiedla mieszkaniowego stał się zbędny na te cele. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżone decyzje organów obu instancji są zgodne z prawem. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Natomiast art. 137 tej ustawy stanowi, że nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy są niesporne. Wynika z nich, że objęta zaskarżoną decyzją działka gruntu wchodziła w skład większej nieruchomości, która decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 1975 r. została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego. Zgodnie z planem realizacyjnym II przedsięwzięcie osiedla mieszkaniowego U., zatwierdzonego decyzją z [...] października 1976 r. działka była przeznaczona pod budowę parkingu osiedlowego. W dacie orzekania przez organy na przedmiotowej działce znajdował się tymczasowy parking strzeżony wybudowany przez Spółdzielnię [...] na podstawie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji tymczasowego parkingu strzeżonego i pozwolenia na budowę z [...] października 1998 r. zezwalającego na budowę tymczasowego parkingu strzeżonego. Organy uznały, na podstawie powyższych ustaleń, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na przedmiotowej działce nie tylko w terminach o jakich stanowi art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami ale i do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Z takim stanowiskiem organów należy się zgodzić. Wynika bowiem z materiału dokumentacyjnego takiego jak zdjęcie terenu, a szczególnie z protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 29 lutego 2008 r., że na przedmiotowej działce nie tylko nie powstał parking osiedlowy ale nie został tam zrealizowany żaden element infrastruktury osiedla mieszkaniowego. Dlatego też spełnione są przesłanki z art. 136 ust. 3 i art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami do uznania tej działki za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i przesłanki do jej zwrotu spadkobiercom wywłaszczonych właścicieli. Nie można uznać, że prowadzony na tej działce przez Spółdzielnię [...] parking strzeżony stanowi realizację celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Parking został utworzony przez Spółdzielnie [...] w latach dziewięćdziesiątych na podstawie decyzji zezwalających na inwestycję tymczasową. Zorganizowanie tymczasowego parkingu strzeżonego przez ten podmiot nie stanowi realizacji celu publicznego określonego w decyzji wywłaszczeniowej. Parking ten stanowi działalność komercyjną prowadzącego i ma charakter tymczasowy, bo takie decyzje prowadzący ten parking uzyskał. Tak więc organy orzekające w rozpoznawanej sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący materiał dowodowy i wystarczająco uzasadniły, że przedmiotowa działka stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Skarżący nie podważył skutecznie tej oceny, gdyż zarzuty skargi są nieuzasadnione. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 154 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło