II SAB/Po 48/10
WyrokWSA w Poznaniu2010-11-16
Skład orzekający: Wiesława Batorowicz, Edyta Podrazik, Danuta Rzyminiak-Owczarczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wójt Gminy pozostawał w bezczynności w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, mimo braku możliwości znalezienia uprawnionego geodety?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, gdy nie załatwi sprawy w ustawowym terminie, nawet jeśli przyczyną jest obiektywna przeszkoda, taka jak brak dostępności specjalistów. Obowiązkiem organu jest aktywne dążenie do załatwienia sprawy i podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków, a samo jednorazowe wysłanie zapytania do geodetów nie zwalnia go z tego obowiązku. Wyznaczenie nowego terminu musi być uzasadnione zebranym materiałem dowodowym, a nie arbitralnie ustalone.Stan faktyczny
Skarżący J. G. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy W. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Wójt wszczął postępowanie, ale po zwróceniu się do 13 geodetów i uzyskaniu odmów lub braku odpowiedzi, poinformował o wstrzymaniu czynności na 6 miesięcy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło brak podstaw do uwzględnienia zażalenia na bezczynność. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się zobowiązania Wójta do załatwienia sprawy w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wójta Gminy W. do załatwienia sprawy rozgraniczenia nieruchomości w terminie 2 miesięcy od uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wójta na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2010r. sprawy ze skargi J. G. na bezczynność Wójta Gminy W. w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości; I. zobowiązuje Wójta Gminy W. do załatwienia sprawy wszczętej z urzędu w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości znak [...] w terminie 2 (dwóch) miesięcy od uprawomocnienia się wyroku. II. zasądza od Wójta Gminy W. na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz /-/ E.Podrazik
II SAB/Po 48/10
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 roku Wójt Gminy W., na podstawie art. 29 i art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163), wszczął z urzędu postępowanie w sprawie rozgraniczenia należącej do Gminy W. działki nr [...], obręb N., Gmina W., z należącymi do J. G. działkami nr [...], [...], [...] i [...], obręb N., Gmina W.
Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, iż za wszczęciem postępowania rozgraniczeniowego w przedmiotowej sprawie przemawia interes społeczny w postaci m.in. ustalenia granic terenu publicznego, jaki stanowi droga gminna, w celu wyeliminowania sporów, zarówno już istniejących, jak i przyszłych.
Następnie pismami z dnia [...] lutego 2010 roku Wójt Gminy W. zwrócił się do 13 uprawnionych geodetów z zapytaniem, czy podjęliby się przeprowadzenia prac związanych z rozgraniczeniem. Organ określił 7-dniowy termin na udzielenie odpowiedzi, liczony od dnia otrzymania korespondencji. Z pism przesłanych przez 5 geodetów wynikała odmowa przyjęcia zlecenia. Reszta adresatów nie odpowiedziała. W tej sytuacji Wójt Gminy W. pismem z dnia [...] marca 2010 roku poinformował m.in. uczestnika J. G., iż załatwienie przedmiotowej sprawy nie jest możliwe w ustawowym terminie z przyczyn obiektywnych, a dalsze czynności będą podjęte po upływie 6 miesięcy.
Pismem z dnia [...] maja 2010 roku J. G. zwrócił się do Wojewody Wielkopolskiego z prośbą o interwencję w związku z bezczynnością Wójta Gminy W. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości we wsi N. Wojewoda Wielkopolski postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 roku przekazał to pismo do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie jako właściwego organu.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie stwierdziło brak podstaw do uwzględnienia zażalenia na bezczynność Wójta Gminy W. Kolegium uznało, że nie można zarzucić Wójtowi braku działań w celu pozyskania uprawnionego geodety, organ wystąpił bowiem do 13 podmiotów, choć zabieg ten nie przyniósł efektu. Ponadto pismem z dnia [...] czerwca 2010 roku Wójt zapewnił Kolegium, że
1
II SAB/Po 48/10
procedura wyboru geodety zostanie powtórzona po upływie 3 miesięcy, a nie po 6 miesiącach jak wcześniej wskazano.
Pismem z dnia [...] września 2010 roku J. G. złożył skargę na bezczynność Wójta Gminy W., wnosząc o zobowiązanie Wójta do załatwienia sprawy w terminie zgodnym z ustawą. Skarżący podniósł, iż sprawa nadal nie jest kontynuowana.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy W. wniósł o jej oddalenie, podnosząc że czynności zostały jedynie wstrzymane z uwagi na brak możliwości powierzenia wykonania rozgraniczenia żadnemu geodecie.
Pismem z dnia [...] października 2010 roku skarżący zwrócił się o zasądzenie kosztów postępowania w razie pozytywnego rozpatrzenia jego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 2 powyższej ustawy. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.
Jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270), zakresem kognicji Sądu objęte są nie tylko decyzje, postanowienia lub inne akty, wydane przez organy administracji publicznej, lecz także bezczynność tych organów w sytuacji, gdy były one zobowiązane do podjęcia określonego działania w formie i terminie prawem przepisanych.
Organ pozostaje w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30 poz. 168), jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 tejże ustawy, bądź też nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, których celem jest usunięcie przeszkody do wydania decyzji.
2
II SAB/Po 48/10
Należy konsekwentnie zauważyć, że zgodnie z art. 35 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej są zobowiązane załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie rozstrzygnięte powinny być te sprawy, w których wystarczające są dowody przedstawione przez stronę lub fakty i dowody są znane powszechnienie albo znane z urzędu organowi, bądź też możliwe do ustalenia na podstawie posiadanych przez organ zasobów danych. Jeżeli natomiast konieczne jest przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, to załatwienie sprawy powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej -nie później niż w ciągu dwóch miesięcy. Z kolei według art. 36 powoływanej ustawy, organ administracji publicznej ma obowiązek powiadomienia strony postępowania o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, o jakim mowa w cytowanym powyżej art. 35, a przy tym organ ten powinien wskazać nowy termin do załatwienia sprawy.
Odnosząc te rozważania do specyfiki rozpatrywanej sprawy, należy zauważyć, iż materialnoprawną podstawę stanowiły w niej przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 roku - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 30 poz. 163). Zgodnie z art. 30 ust. 1 tejże ustawy, Wójt przeprowadza z urzędu lub na wniosek strony postępowanie w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Z kolei z art. 31 ust. 1 powoływanej ustawy wynika, że czynności związane z ustalaniem przebiegu granicy wykonuje geodeta upoważniony przez Wójta. Nie ulega zatem wątpliwości, iż powołanie osoby uprawnionej stanowiło w przedmiotowej sprawie warunek sine qua non zgodnego z prawem prowadzenia postępowania rozgraniczeniowego. W toku instancji organy administracji publicznej twierdziły, że wobec braku geodetów gotowych do podjęcia zlecenia stanowisko Wójta Gminy W. - wyrażone w piśmie z dnia [...] marca 2010 roku - o podjęciu dalszych czynności po upływie 6 miesięcy, było w pełni uzasadnione. Z taką argumentacją w ocenie Sądu nie można się zgodzić.
Ustawodawca nakłada bowiem na organy administracji publicznej generalny obowiązek aktywnego zmierzania do załatwienia sprawy. Wniosek taki wynika z art. 7 Kodeksu postępowania administracyjny, który nakazuje podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny oraz słuszny interes strony. Następnie art. 12 tej samej ustawy statuuje zasadę szybkości, zgodnie z którą organy powinny działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami, prowadzącymi do załatwienia sprawy. Przepisy te znajdują z kolei swe uszczegółowienie w dalszych
3
II SAB/Po 48/10
normach Kodeksu postępowania administracyjnego. Dlatego też dla istnienia stanu bezczynności nie ma znaczenia okoliczność, z powodu której nie doszło do wydania rozstrzygnięcia w ustawowym terminie. Dotyczy to szczególnie kwestii zawinienia ewentualnej opieszałości organu administracji publicznej lub uznania, że występują przesłanki negatywne do załatwienia sprawy.
Na gruncie rozważanej sprawy oznacza to, że samo jednorazowego wysłanie oferty nawet do kilkunastu geodetów nie może z góry zwalniać organu od dalszego podejmowania starań o załatwienie sprawę w drodze decyzji. Powyższy obowiązek czynnego uczestnictwa organów administracji publicznej ma bowiem charakter stały, aktualizuje się w każdej chwili rozpatrywania konkretnej sprawy. W tej sytuacji Wójt Gminy W. winien był zatem kontynuować poszukiwania osoby z niezbędnymi kwalifikacji, lub jak wynika to z oświadczenia skarżącego, zawartego w uzasadnieniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2010 roku, podjąć negocjacje z firmą, która prowadzi już prace rozgraniczeniowe w stosunku do działki nr [...]. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, iż w okresie od marca 2010 roku organ nie przedsięwziął jakichkolwiek czynności, które choćby w sposób pośredni mogły przyczynić się do wyjaśnienia i zakończenia sprawy. Zaniechania w tej mierze prowadzą do wniosku, że Wójt Gminy W. pozostawał we wspomnianym okresie w stanie bezczynności.
Ponadto za arbitralny należy uznać 6-miesięczny termin wskazany w piśmie z dnia [...] marca 2010 roku. Jak trafnie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 czerwca 1996 roku, sygn. akt I SAB 28/96, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, nowy termin do załatwienia sprawy może być uznany za skutecznie wyznaczony w trybie art. 36 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli zostanie wskazany przez właściwy organ zgodnie z art. 57 cytowanej ustawy i z zachowaniem ogólnej zasady szybkości z art. 12 tejże ustawy. Podzielając stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu, trzeba zatem dojść do wniosku, iż Wójt Gminy W. spełnił jedynie pierwsze kryterium, tj. wyznaczył nowy termin w miesiącach. Aby nie narazić się natomiast na zarzut naruszenia art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego, określenie daty zakończenia postępowania powinno znajdować swoje oparcie w materiale zebranym w sprawie. Z akt administracyjnych takie uzasadnienie bynajmniej nie wynika. Dalsze podejmowanie prób zatrudnienia uprawnionego geodety nie wydaje się jednocześnie zadaniem na tyle skomplikowanym, by konieczne było wyznaczenie aż tak długiego
4
II SAB/Po 48/10
terminu. Nie można się zatem zgodzić się ze stanowiskiem, iż okres 6 miesięcy jest w istotnie najkrótszym możliwym przedziałem czasu do zakończenie niniejszej sprawy.
W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) uwzględnił skargę na bezczynność Wójta Gminy W. i zobowiązał go do załatwienia sprawy w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.
5
Sąd orzekł o kosztach na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 powoływanej ustawy.
/-/ E.Podrazik /-/ W.Batorowicz /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło