I SA/Lu 362/10

WyrokWSA w Lublinie2010-11-17

Skład orzekający: Anna Kwiatek, Wiesława Achrymowicz, Halina Chitrosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działek rolnych na potrzeby przyznania płatności obszarowych, opierając się na systemie LPIS i ortofotomapie, pomimo kwestionowania tych pomiarów przez rolnika i powoływania się przez niego na wcześniejsze pomiary?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły powierzchnię działek rolnych na potrzeby przyznania płatności obszarowych, opierając się na systemie LPIS i ortofotomapie. Rolnik nie przedstawił wystarczających dowodów, aby podważyć ustalenia organów, a jego zarzuty dotyczące nieaktualności map czy błędów pomiarowych nie zostały poparte konkretnymi dowodami. W szczególności, powoływanie się na pomiary sprzed kilku lat nie było wystarczające do podważenia ustaleń dotyczących roku 2009. Sąd podkreślił, że ciężar dowodu spoczywa na stronie wywodzącej z faktu skutki prawne, a postępowanie w sprawach płatności ma charakter uproszczony.
Stan faktyczny
Rolnik złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych na rok 2009, deklarując powierzchnię 39,27 ha. Organy ARiMR, opierając się na systemie LPIS i ortofotomapie, ustaliły rzeczywistą powierzchnię na 38,66 ha, co skutkowało przyznaniem płatności do mniejszej powierzchni. Rolnik wniósł skargę, zarzucając błędy w pomiarach i nieaktualność map, powołując się na wcześniejsze pomiary. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Kwiatek, Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz,, WSA Halina Chitrosz (sprawozdawca), Protokolant Referent stażysta Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. H. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 16 lutego 2010 r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98 poz. 634 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S. H. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 19 listopada 2009r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W jej uzasadnieniu wskazano, że w dniu 11 maja 2009r. S. H. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, deklarując do uzyskania: - jednolitej płatności obszarowej działki rolne o łącznej powierzchni 39,27 ha; - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych działki rolne o łącznej powierzchni 39,27 ha. W ramach wszczętego postępowania administracyjnego, wniosek został poddany kontroli kompletności oraz kontroli administracyjnej, po czym w dniu 8 października 2009r. wysłano do skarżącego zawiadomienie o zmianie powierzchni referencyjnej zadeklarowanych we wniosku działek ewidencyjnych. W odpowiedzi, skarżący sprzeciwił się powyższemu, podnosząc, iż sam dokonał pomiarów użytkowanych przez siebie gruntów. Decyzją z dnia 19 listopada 2009r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał skarżącemu na rok 2009: - jednolitą płatność obszarową (JPO) w wysokości 19599,85 zł; - uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy ustaw podstawowych (UPO) w wysokości 13781,13 zł – w obu przypadkach do powierzchni stwierdzonej. We wniesionym odwołaniu S. H. nie zgodził się z pomiarami dokonanymi przez ARiMR i pomniejszeniem powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) zadeklarowanych we wniosku działek. Dyrektor Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podał, że kwestia materialno-prawnych przesłanek przyznania płatności na rok 2009 została uregulowana w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.), a następnie przytoczył treść przepisów art. 1 i art. 3. Wskazując dalej, że zgodnie z przepisami ww. ustawy: - art. 7 ust. 4 - wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności; - art. 2 pkt 1 - użyte w niej określenie działki rolnej oznacza działkę w rozumieniu art. 2 pkt 1a rozporządzenia nr 796/2004, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha tj. zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, podał, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wszczyna się na żądanie strony, która złożyła wniosek o przyznanie płatności; - art. 18 ust. 1 - płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, organ II instancji podkreślił, iż z mocy art. 3 ust. 3 w/w ustawy na strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności nałożony został obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek oraz obciążyła obowiązkiem udowodnienia faktu osobę, która wywodzi z niego skutki prawne, wskazał, że oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania jest równoznaczne z przeniesieniem ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne. Organ ten podkreślił dalej, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego w kwestiach nie uregulowanych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W tym kontekście wskazał, że S. H. we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 39,27 ha. Odnośnie JPO podał, że zgodnie z art. 7 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. - rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli: 1. na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004; 2. wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 2a. przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności; 3. został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności ". Wskazano dalej, że w załączniku XX do Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. U. L 345 z 20.11.2004, str. l, ze zm.) minimalna powierzchnia zakwalifikowanego obszaru na gospodarstwo w ramach planu jednolitych dopłat obszarowych dla Rzeczpospolitej Polski wynosi 1 ha. Odnośnie UPO organ stwierdził, iż zgodnie z art. 7 ust.2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. - rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1/ chmielu, 2/ roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3/ innych roślin - położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. W dalszej części uzasadnienia podano, że podstawę prawną do kontroli wniosków o przyznanie płatności na rok 2009 w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) stanowiły przepisy prawa wspólnotowego tj.: - art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, który stanowi, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych), tzw. system LPIS, - art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 roku, ze zm.), który stanowi, że rolnikowi wraz z wnioskiem spersonalizowanym przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do jednolitej płatności obszarowej na danej działce referencyjnej oraz że rolnik, na załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, wskazuje położenie działek rolnych, - art. 24 ust 1 lit. c ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, który stanowi, że należy przeprowadzać kontrole administracyjne dotyczące zgodności pomiędzy działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS i kwalifikacji powierzchni do przyznania płatności. Na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 (wnioskiem spersonalizowanym na rok 2009) została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG_JPO (PEG_JPO - powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu Ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej). Podano dalej, że stosownie do ust. 4 tego przepisu, rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędna, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki ewidencyjnej oraz działki rolnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnego obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. c w/w aktu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR zauważył, iż wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, w tym Polska zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych, ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy czym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, najlepiej obrazów lotniczych lub satelitarnych (art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009) oraz podkreślił, że zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE) Nr 1782/2003 oraz rozporządzeniem Rady (WE) Nr 73/2009 od roku 2005 System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) działa w technologii geograficznych systemów informacyjnych. System Identyfikacji Działek Rolnych ( z ang. LPIS) jest częścią Zintegrowanego System Zarządzania i Kontroli ( z ang. IACS), którego celem jest jednoznaczna w sakli kraju identyfikacja i określenie położenia deklarowanych przez rolników działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności (tj. sprawdzeniem uprawnień do dopłat w odniesieniu do schematu pomocowego) oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej część. W ocenie organu, ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwlifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej, co oznacza, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie, jak również gwarantuje ona wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni w tzw. rzucie ortogonalnym, który charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu. Wskazał przy tym, iż ortofotomapy cyfrowe pozyskane w trybie art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.) po wykonaniu prac, podlegają przekazaniu do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (zasobu centralnego) i gromadzone w Centralnym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej stanowiącego własność Skarbu Państwa. Wykonane są one w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych ,,1992" tj. państwowym systemem odniesień przestrzennych stanowią najlepsze ogólnie dostępne źródło dokonywania pomiarów powierzchni oraz interpretacji w zakresie zagospodarowania i użytkowania gruntów tj. stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki, że wszystkie prace wykonywane na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) są zatwierdzane przez osoby posiadające stosowne uprawnienia geodezyjne (zgodnie z ustawą prawo geodezyjne i kartograficzne), jak również, że Agencja posiada w stosunku do każdej działki ewidencyjnej informacje na temat źródła pochodzenia danych, terminu ich aktualności oraz daty wykonania zdjęcia lotniczego lub satelitarnego. Wskazując dalej, iż jednym z elementów bazy danych systemu identyfikacji działek rolnych są dane wektorowe granic działek ewidencyjnych pozyskane od starostów, organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków zgodnie z art. 22 ust. 1 w/w ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne lub zostały opracowane przez wykonawców zewnętrznych wyłonionych w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez ARiMR oraz Główny Urząd Geodezji i Kartografii, na podstawie map ewidencyjnych prowadzonych w formie analogowej, organ II instancji podał, że wyniki prac zostały przekazane do starostów, w tym raporty rozbieżności baz danych prowadzonych przez starostów tj. bazy opisowej zawierającej między innymi identyfikatory działek ewidencyjnych i ich powierzchnie i bazy graficznej zawierającej granice działek i ich numery oraz rozbieżności przebiegu granic działek w stosunku do ich obrazu na ortofotomapie cyfrowej. Podkreślając, że dane wektorowe granic działek ewidencyjnych zweryfikowane w oparciu o ortofotomapę cyfrową, wykonane w tym samym układzie współrzędnych płaskich prostokątnych pozwalają na prawidłowe wyznaczenie powierzchni uprawnionych do płatności oraz powierzchni nieuprawnionych do dopłat (grunty trwale lub czasowo wyłączone z produkcji rolniczej), dodał, iż rolnicy we wszystkich państwach członkowskich Unii Europejskiej podlegają takim samym zasadom weryfikacji powierzchni, a żadna dowolność państw członkowskich w tym zakresie nie może być stosowana. Powyższe – w jego ocenie – wskazuje jednoznacznie, iż System Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS) ustanowiony jest w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego, które muszą być przez Polskę stosowane. LPIS ma na celu jednoznaczną w skali kraju identyfikację deklarowanej działki rolnej i jej położenia, kontrolę prawidłowości zadeklarowanej powierzchni łącznie z oceną i kontrolą uprawnienia do dopłat w odniesieniu do danego schematu pomocowego oraz kontrolę jednokrotnej deklaracji dla poszczególnych działek rolnych lub ich części przez jednoznacznie zidentyfikowanych, potencjalnych beneficjentów. Obejmuje on swoim zasięgiem niemal wszystkie podstawowe moduły Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK), a więc ewidencję producentów, ewidencję gospodarstw rolnych, ewidencję wniosków o przyznanie płatności oraz zintegrowany system kontroli i opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej (PEG) następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej (LPIS) oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy zaakceptował wskazane przez organ I instancji pomiary działek zgłoszonych do płatności, potwierdzając ustalenie, iż nie jest to 39,27 ha, a - 38,66 ha wynikające z pomiarów powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG) odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki rolne ujęte we wniosku producenta. Ponadto, odnosząc się do treści odwołania, stwierdził, że w myśl art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 powierzchnie użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję. Zgodnie ze zdaniem drugim tego przepisu, "wykorzystywana powierzchnia użytków rolnych" oznacza całkowitą powierzchnię zajmowaną przez grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe, określoną przez Komisję dla celów statystycznych. Ponadto w ust. 6 cytowanego artykułu przyjęto, że "wszelkie grunty, z tytułu których pobierane są płatności w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej, utrzymywane są w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska zgodnie z art. 6". Z przytoczonych przepisów art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach w zw. z przepisami art. 124 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 73/2009 wynika zatem – w ocenie organu II instancji – że warunkiem przyznania rolnikowi (producentowi rolnemu) jednolitej płatności obszarowej, jest m.in. to, by zgłoszone do płatności grunty rolne: a) stanowiły wykorzystywane użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., (niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie) - art. 7 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy o płatnościach i w zw. z art. 124 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009, b) stanowiły wykorzystywane użytki rolne, tj. grunty orne, trwałe użytki zielone, uprawy trwałe oraz ogródki przydomowe - art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w zw. z art. 124 ust. 1 zdanie drugie rozporządzenia nr 73/2009, c) były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (art. 124 ust. 4 rozporządzenia nr 73/2009), co oznacza - wg art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach - iż mają być one "utrzymywane zgodnie z normami". Reasumując powyższe organ ten podał, iż zarówno w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO), jak i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) różnica między powierzchnią zadeklarowaną do do płatności a powierzchnią stwierdzoną tj. 38,66 ha wyniosła 0,61 ha, co stanowi 1,58 % powierzchni stwierdzonej w stosunku do powierzchni deklarowanej, a co z kolei uprawniało organ I instancji do przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej w myśl art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Końcowo, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR dodał, iż składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2009 - skarżący podpisał go i oświadczył (sekcja X. OŚWIADCZENIA I ZOBOWIĄZANIA), że znane są mu zasady przyznawania płatności, pomocy do rzepaku oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności, co jest równoznaczne z podjęciem odpowiedzialności za jego wypełnienie. Od tego rozstrzygnięcia S. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Zarzucając "bezprawne i bezpodstawne zmniejszenie powierzchni (0,61ha) do złożonych wniosków o płatność na 2009 rok, poprzez oparcie się na nieaktualnych ortofotomapach i swobodne dokonanie pomiarów, które nie mają odzwierciedlenia na gruncie", skarżący wniósł o "uchylenie zaskarżonej decyzji poprzez jej zmianę i zaliczenie 0,61ha do płatności na 2009 rok oraz o obciążenie kosztami postępowania Dyrektora ARIMR" W uzasadnieniu skargi, wywodził, iż zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 powierzchnia działek wynosiła 39,27ha, dodając, że jej ustalenie było poprzedzone kilkakrotnymi pomiarami nie tylko przeze niego samego, ale również przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne we wrześniu 2004 roku na zlecenie ARiMR, na którą to okoliczność został sporządzony stosowny protokół. W jego ocenie organy zmniejszyły powierzchnię działek K i S dla płatności bezpośrednich i ONW w innych wielkościach niż dokonały tego dla tych samych działek w decyzji przyznającej płatność rolnośrodowiskową, co świadczy o niedokładnościach w ortofomapach. Zarzucił nadto, że organy procedowały na podstawie nieaktualnych złączników graficznych, gdyż: - działka H o pow. 1,12ha i numerze ewidencyjnym [...]/3 została przeniesiona w sąsiedztwie działki [...]/2, natomiast użytkowana jest w miejscu działki [...]/4, co nie jest zgodne z mapą ewidencyjną obrębu B. Starostwa Powiatowego ; - załącznik graficzny [...]/19 otrzymany na 2010 rok obrazuje działkę zabudowaną nr 281, na której budynek stodoły nie istnieje już od ok. 5lat, budynek mieszkalny znajduje się w innym miejscu a granica działki między sąsiadem z działką 167/3 przebiega według załącznika graficznego przez połowę jego budynku mieszkalnego i gospodarczego; - działka P o pow. ewid. 19,78 ha, nr [...]/1 została w 2004 roku wymierzona przeprowadzono metodą GPS; z pomiarów wynikało, że jej powierzchnia to 20,18ha; w 2009 roku dokonano jej pomiarów metodą wirtualną, po czym zmniejszono jej powierzchnię o 0,41ha; z płatności wykluczono powierzchnię 0,01 ha, gdzie na powierzchni 19,78ha granica minimalnego błędu pomiaru wynosi ponad 0,04ha. Skarżący podkreślił również, iż przed wydaniem zaskarżonych decyzji nie umożliwiono mu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się oraz zgłoszenia żądania przeprowadzenia pomiarów na miejscu. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w oparciu o dyspozycję zawartą w przepisie art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dzu. U. Nr 153, poz. 1270 z póżn. zm. / - podkreślić na wstępie należy, iż żądanie skarżącego "o uchylenie zaskarżonej decyzji poprzez jej zmianę i zaliczenie 0,61ha do płatności na 2009 rok" nie może zostać uwzględnione, albowiem wykracza ono poza kognicję Sądu. Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia oceny zasadności, a tym samym prawidłowości poczynionych przez organy administracji ustaleń odnośnie rzeczywistej, tj. stwierdzonej powierzchni działek rolnych (38,66 ha.), w stosunku do powierzchni zadeklarowanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności (39,27 ha), a w konsekwencji wykluczenia z płatności, wobec różnicy między powierzchnią zdeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną, powierzchni 0,61 ha i przyznania płatności do powierzchni stwierdzonej(38,66 ha.). Z akt sprawy wynika, że: 1) wnioskiem z dnia 11 maja 2009 r. S. H. wystąpił o przyznanie płatności JPO i UPO na rok 2009 co do 20 działek o łącznej powierzchni - 39,27 ha; 2) na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania wzajemnej współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004, str. 18, ze zm.) wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 (wnioskiem spersonalizowanym na rok 2009) została wnioskodawcy przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych - powierzchnia PEG JPO (powierzchnia wyliczana na podstawie danych wektorowych pozyskanych z obrazu ortofotomapa i będąca odpowiednikiem powierzchni kwalifikującej się do jednolitej płatności obszarowej w ramach działki ewidencyjnej), która nie została poprawiona przez beneficjenta; 3) ustalona w wyniku kontroli administracyjnej wniosku powierzchnia kwalifikująca się do płatności wyniosła odnośnie wszystkich zgłoszonych działek - 38,66ha., czyli uległa zmniejszeniu o 0,61 ha. Materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą o płatnościach. Zgodnie z tym przepisem ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji ), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (art. 124 ust. 2 rozporządzenia 73/2009), przy czym rolnik musi spełniać warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy. Podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa wspólnotowego, a w szczególności art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych (tzw. system LPIS), przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Z art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004 wynika, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, a według art. 24 ust. 1 lit. c) dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Z kolei art. 12 ust. 3 tego rozporządzenia wskazuje, że rolnikowi wraz z wnioskiem przekazywane są informacje dotyczące maksymalnego obszaru kwalifikującego się do JPO na danej działce referencyjnej oraz, że na przekazanym mu załączniku graficznym zawierającym granice działek referencyjnych oraz ich unikalną identyfikację, rolnik wskazuje położenie działek rolnych. Z kolei według art. 50 ust. 3 omawianego rozporządzenia nr 796/2004 w przypadku, gdy obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar ustalony dla danej grupy upraw, do obliczenia pomocy zostanie zastosowany obszar ustalony dla tej grupy upraw. Jak stanowi przepis art. 3 ust.1 ustawy o płatnościach, przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, stosowane są do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, jeżeli sama ustawa nie stanowi inaczej. Z ust. 2 wynika zaś, że w postępowaniach w sprawach dotyczących między innymi płatności bezpośredniej organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, 3) ma obowiązek udzielać stronom na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich prawa i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) ma obowiązek zapewnić stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 81 k.p.a. nie stosuje się). Ponadto podkreślić należy, co ma istotne znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, iż z ust. 3 art. 3 tej ustawy stanowi, iż strony oraz inne osoby uczestniczącej w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są zobowiązane przedstawić dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Ponadto, z przepisu art. 18 ust. 1 ustawy wynika również, że płatności obszarowe przyznawane są na wniosek rolnika. Przywołane regulacje skutkują konkretnymi konsekwencjami w zakresie odnoszącym się do ram i konstrukcji postępowania wyjaśniającego w sprawach o przyznanie płatności. Jest to bowiem szczególne, uproszczone postępowania administracyjne, w którym, jak wynika z przywołanych przepisów, organ administracji, w zakresie odnoszącym się do ustaleń stanu faktycznego sprawy, proceduje na podstawie materiału dowodowego wskazanego we wniosku, a także na podstawie dowodów i innych dokumentów wskazanych i dołączonych przez wnioskodawcę. To na nim bowiem, spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego stanu rzeczy jest to, że organ administracji, zasadniczo, zwolniony jest z obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczności istotne z punktu widzenia uprawnień wnioskodawcy do płatności. Jeśli zważyć, że celem kontroli administracyjnych jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku a działkami odniesienia w systemie identyfikacji działek rolnych oraz weryfikowanie kwalifikacji do pomocy określonych terenów (art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r.), to podkreślenia wymaga, że z przepisu art. 15 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 wynika, że elementami systemu zintegrowanego – tj. systemu administrowania i kontroli (art. 14) – są między innymi system identyfikacji działek rolnych oraz zintegrowany system kontroli. Poza sporem jest, że cel i istota przedmiotowej regulacji wyraża się w stworzeniu instrumentów identyfikowania i określania miejsca położenia deklarowanych przez beneficjentów pomocy działek rolnych, a także kontrola prawidłowości zadeklarowanych powierzchni łącznie z oceną i sprawdzeniem ich kwalifikowalności (tj. sprawdzeniem uprawnień do dopłat w odniesieniu do schematu pomocowego) oraz kontrola ilości złożonych wniosków na każdą działkę rolną lub jej cześć. Wskazana procedura, obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek rolnych, ma charakter obligatoryjny, a wykorzystywanie wskazanej technologii jest jej integralną częścią. System identyfikacji działek rolnych realizując wskazany wyżej cel opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat powierzchniowych dane z ewidencji gruntów i budynków. Ustalenie więc powierzchni kwalifikującej się do płatności w ramach działki ewidencyjnej następuje w trakcie kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o bazę referencyjną w systemie informacji geograficznej oraz na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika ARiMR na aktualnym obrazie ortofotomapy. Wskazać również należy, że zgodnie z art. 2 pkt 11 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady /WE/ 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników "jednolity wniosek" oznacza wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich w odniesieniu do systemu płatności jednolitych i innych systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem wniosku o przyznanie płatności na uprawy chmielu złożonego przez uznaną grupę producentów zgodnie z art. 68a drugi akapit rozporządzenia (WE) nr 1782/2003. Z art. 12 rozporządzenia 796/2004 wynika zaś, że pojedynczy wniosek będzie zawierał wszystkie informacje niezbędne do ustalenia uprawnień do otrzymania pomocy, w tym, między innymi: tożsamość rolnika; program lub programy pomocy, których dotyczy wniosek; szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych znajdujących się w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach, do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie, i w odpowiednich przypadkach użytkowanie; oświadczenie rolnika, że jest on świadomy warunków rozpatrywania programów pomocowych. Ponadto, z przepisu tego wynika, że w celu identyfikacji uprawnień do płatności, ustalone formularze wniosków przekazywane rolnikowi zawierają identyfikację uprawnień do płatności zgodną z systemem maksymalnego obszaru kwaifikowalnego przypadającego na działkę referencyjną, a materiał graficzny przekazywany rolnikowi wskazuje granice działek referencyjnych oraz ich identyfikację, rolnik zaś wskazuje położenie każdej działki rolnej. Z kolei, z art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) 796/2004 wynika, iż po wygaśnięciu limitu czasu na złożenie pojedynczego wniosku, poszczególne działki rolne wraz z ewentualnie towarzyszącymi im uprawnieniami do płatności nie zadeklarowane w pojedynczym wniosku w celu otrzymania pomocy w ramach jakiegokolwiek systemu pomocy obszarowej, mogą być dodane do pojedynczego wniosku pod warunkiem że przestrzegane są wymogi w ramach stosownych programów pomocowych, a zmian dotyczących użytkowania ziem lub systemu pomocowego w odniesieniu do poszczególnych działek rolnych lub w odniesieniu do uprawnień do płatności zadeklarowanych w pojedynczym wniosku można dokonać na tych samych warunkach. Jeżeli zaś poprawki, mają związek z jakimikolwiek dokumentami pomocniczymi oraz umowami do dostarczenia, stosowne poprawki do tych dokumentów lub umów są również dozwolone. W związku z powyższym stwierdzić trzeba, że wskazanym wyżej ustaleniom, istotnym z punktu widzenia wysokości kwoty przyznanej płatności skarżący, wbrew wyżej wskazanym zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy o płatnościach determinującym kształt i charakter postępowania wyjaśniającego w sprawie, nie przeciwstawił w postępowaniu o przyznanie płatności żadnego dowodu, na podstawie którego skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów administracji stanowiące faktyczną podstawę wydanej w sprawie decyzji. Jego inicjatywa dowodowa skutkowałaby bowiem obowiązkiem organu ustosunkowania się do przedstawionych przez niego dowodów oraz wyjaśnienia wszystkich wątpliwości towarzyszących sprawie, co z całą pewnością musiałoby wyrazić się w zainicjowaniu postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, niż ten który wynika z faktu, że przedmiotowe postępowanie ma charakter szczególny i jest zasadniczo postępowaniem uproszczonym. W takim stanie rzeczy, podstawę ustaleń stanu sprawy, stanowią fakty ustalone przez organy administracji we wskazany wyżej sposób i z wykorzystaniem obowiązujących podstawowych i obligatoryjnych procedur. W kontekście normatywnej treści art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, podkreślenia wymaga, iż procedura obowiązująca w ramach systemu identyfikacji działek, instrumentem i narzędziem której są ortofotomapy, jakkolwiek ma charakter procedury obligatoryjnej, to jednak, jak wynika z wyżej przywołanych argumentów, nie wyłącza, ani też nie wyklucza wykorzystywania innych środków dowodowych. Muszą one jednak być zaoferowane przez wnioskodawcę. Skarżący jednak, jak wyżej już wskazano, i jak wynika z analizy akt sprawy, nie zainicjował i nie podjął działań procesowych, które mogłyby skutkować podważeniem ustaleń organów administracji oraz zasadności ich stanowiska. Zwrócenia uwagi wymaga okoliczność, że pismem z dnia 15 października 2009r. / k – 73 akt administracyjnych /, został on wezwany przez organ I instancji do złożenia wyjaśnień, a z wezwania tego jednoznacznie wynikało, iż wykryte nieścisłości sprowadzają się do stwierdzenia mniejszej od deklarowanej powierzchni działek. W odpowiedzi na powyższe, skarżący złożył oświadczenie, że "w 2009r. użytkuje rolniczo 39,27ha / czyli tyle, ile wskazał we wniosku o przyznanie płatności – uwaga Sądu /, a pozostała część nie jest przez niego użytkowana" / k – 76 akt administracyjnych /. Trudno zatem w treści tego oświadczenia dopatrzyć się jakichkolwiek elementów chociażby uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących, że istotnie zgłoszone do płatności działki nie mogą mieć mniejszej niż 39,27ha powierzchni. Podobnie rzecz się ma z pismem z dnia 18 października 2009r. / k – 86 akt administracyjnych /, w którym stwierdził on, że "powierzchnie referencyjne działek rolnych o numerach: [...]/1 (D), [...]/2 (N), [...]/4 (K), [...]/2 (R) zostały ustalone na podstawie dokonanych przez niego pomiarów" dodając jedynie, że "pomiary dokonane na podstawie informacji geograficznej są błędne". Nie wskazał natomiast, kiedy, gdzie i jakich pomiarów dokonano. Z kolei w odwołaniu nie zgodził się z pomniejszeniem powierzchni działek oznaczonych jako: B, D, E, H, I, K, Ł, N, , P, R / k – 102-103 akt administracyjnych / i powołał się na pomiary geodezyjne z roku 2004. Wskazana ustawa o płatnościach ograniczyła stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie informowania stron i ich czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, 10 kpa) jedynie do przypadków, w których strona w powyższym zakresie wystąpiła do organu administracji publicznej z właściwym żądaniem. Skoro zatem z akt sprawy nie wynika, aby w toku postępowania skarżący wystąpił z tego rodzaju żądaniem, to nie sposób uznać, że – w tych konkretnych okolicznościach faktycznych sprawy - organy nie dochowały należytej staranności przy ustalaniu stanu faktycznego. Nie został tym samym naruszony przepis art. 10kpa. Nie wystarczające zatem było jedynie jego lakoniczne stwierdzenie, że nie zgadza się z pomniejszeniem powierzchni działek, bo ich łączna powierzchnia jest taka, jak wskazana we wniosku o płatność. Wbrew twierdzeniom o dokonanych pomiarach, nie przedstawiał żadnego dowodu świadczącego o tym, że przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009 dokonał pomiaru swoich działek, a który to miałby potwierdzać prawidłowość złożonej deklaracji. Tym samym, Sąd nie dopatrzył się naruszenia norm procesowych, czy też materialnych, które musiałyby skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu skarżącego, że ustalenie powierzchni 39,27ha było poprzedzone kilkakrotnymi pomiarami nie tylko przeze niego samego, ale również przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjno-Kartograficzne we wrześniu 2004 roku na zlecenie ARiMR, trzeba mieć na względzie, iż spór dotyczy roku 2009, a więc okresu po upływie 5 lat od dokonania tych pomiarów, już więc z tego względu nie może zostać uznany za zasadny. Zwrócenia uwagi wymaga też okoliczność, iż w uzasadnieniu skargi kwestionuje on powierzchnie działek oznaczonych jako: K, S, H, P, a nadto podważa wiarygodność załącznika nr [...]/19 / dotyczy działki nr 281 /, podczas, gdy w piśmie z dnia 18 października 2009r. nie zgodził się ze zmniejszeniem powierzchni działek rolnych o numerach: [...]/1 (D), [...]/2 (N), [...]/4 (K), [...]/2 (R), a we wniesionym odwołaniu swój zarzut odniósł do zmniejszenia powierzchni działek oznaczonych jako: B, D, E, H, I, K, Ł, N, P, R. Końcowo Sąd wskazuje, że kontrola sądowa zaskarżonych aktów nie jest dokonywana z punktu widzenia słuszności lub celowości, lecz w aspekcie ich legalności. Jak już wyżej wywiedziono, stosując powyższe kryterium kontroli Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i na podstawie art. 151 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - ją oddalił

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło