VII SA/Wa 1513/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2010 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu skargę oddala Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010r., nr [...], działając na podstawie art. 31 § 2 w zw. z art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. - zwanej dalej k.p.a.) - po rozpatrzeniu wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] listopada 2009 r., o dopuszczenie do udziału w postępowaniu dotyczącym działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...] w rejonie ul. [...] w [...] - odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym ww. działki. Wojewoda [...] stwierdził, że nie prowadzi postępowania dotyczącego działki nr [...], tym samym brak jest możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu. Instytucja dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, o którym mowa w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie funkcjonuje samodzielnie w oderwaniu od konkretnej sprawy administracyjnej. Ponadto, organ wskazał, że nie istnieje prawdopodobieństwo rażącego naruszenia prawa, którym miałaby być dotknięta decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] września 2009r, nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca [...] S.A. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażem, infrastrukturą techniczną i innymi elementami zagospodarowania terenu, kategoria obiektu XIII i XVII na części działek nr [...],[...],[...],[...],[...] znajdujących się w obrębie [...] i na części działek nr [...],[...],[...] znajdujących się w obrębie [...] w rejonie ul. [...] w [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia [...], postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...], działając na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 12 listopada 2010r, Stowarzyszenie [...] wystąpiło do organu wojewódzkiego z żądaniem w którym wskazało, że w związku z toczącymi się postępowaniami w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych dla działek leżących w otulinie rezerwatu Jeziorka [...] oraz wydanymi decyzjami administracyjnymi dla powyższych działek, wnosi o skontrolowanie prawidłowości wszystkich toczących się postępowań i wydanych decyzji odnośnie tego rejonu. Następnie pismem z dnia 24 marca 2010r., Stowarzyszenie domagało się dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, dotyczącym działki nr [...] znajdującej się w obrębie [...]. Zdaniem organu drugiej instancji w niniejszej sprawie nie został sprecyzowany przez wnioskodawców przedmiot żądania, jak również tryb, w jakim żądają oni skontrolowania decyzji i postępowań wskazanych w piśmie. Organ wskazał, że judykatura zgodnie przyjmuje - przy ustaleniu jaki charakter ma pismo procesowe strony, nie ma decydującego znaczenia jego tytuł, ani nawet dosłowne powołanie poszczególnych zawartych w niej zwrotów, ale ocena intencji strony dokonana w oparciu o całokształt podniesionych okoliczności. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest przekazanie stronie stosownych informacji o jej sytuacji procesowej, przysługujących jej środkach obrony, jej praw oraz uwarunkowaniach ich złożenia - w tym celu aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa - z art. 9 k.p.a. Podsumowując organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] powinien wyjaśnić w sposób jednoznaczny, treść żądania wnioskodawcy poprzez wskazanie przedmiotu postępowania oraz trybu, w jakim ma nastąpić rozpatrzenie wniosku. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2010 r. złożyła [...] Spółka Akcyjna z siedzibą w [...]. Zarzucając naruszenie prawa, w sposób mający wpływ na wynik postępowania, w szczególności art. 31 § 1 ust. 2 k.p.a. skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowienia w całości. Podniosła, że Wojewoda [...] zasadnie odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu, zarówno zwykłym, jak i nadzwyczajnym, gdyż nie prowadzi żadnego postępowania dotyczącego działki nr [...]. To organizacja społeczna powinna wykazać dopuszczalność żądania oraz zasadność udziału w postępowaniu. Ocena zasadności żądania organizacji społecznej należy od uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Przyjęcie innego stanowiska narusza art. 31 § 1 k.p.a. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą skargę, Sąd miał na uwadze, że zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd Administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rzeczą tutejszego Sądu, było zatem dokonanie oceny zaskarżonego postanowienia z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, oraz trafności ich wykładni. W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd podziela stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego - do organu stopnia wojewódzkiego złożony został wniosek Stowarzyszenia [...], z którego nie wynika przedmiot żądania, jak również tryb, w jakim żąda się skontrolowania decyzji i postępowań wskazanych w piśmie. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji uchybił zasadom postępowania administracyjnego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej powinien stać stoją na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Ponadto, w myśl przepisu art. 9 k.p.a. organ obowiązany był do należytego i wyczerpującego informowania Stowarzyszenia o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, czuwając nad tym, aby nie poniosło szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu powinien udzielać niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Wskazać należy, że przedmiotowe Stowarzyszenie jest organizacją społeczną, w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisem art. 31 k.p.a. organizacja społeczna, może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem: wszczęcia postępowania, dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W okolicznościach niniejszej sprawy obowiązkiem organu pierwszej instancji było zatem wezwanie Stowarzyszenia do precyzyjnego wskazania okoliczności przewidzianych ww. przepisem prawa. Zgodnie z przepisem art. 31 § 2 k.p.a. organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie. Z dyspozycji ww. przepisu wynika jednoznacznie, że organ może odmówić wszczęcia postępowania, a także dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Sąd stwierdza wadliwość w zakresie redakcji rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji rozstrzygnął o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu i uzasadnił to rozstrzygnięcie. Organ nie rozstrzygnął o odmowie wszczęcia postępowania, a mimo to w uzasadnieniu wskazał na przesłanki takiego rozstrzygnięcia. Powyższe uchybienie, stanowi także podstawą uchylenia postanowienia przez organ II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.).