I OSK 11/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-05-16

Skład orzekający: Aleksandra Łaskarzewska, Irena Kamińska, Jacek Hyla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na nowym dowodzie w postaci prawomocnego postanowienia sądu, został złożony w ustawowym terminie, jeśli strona dowiedziała się o tym dowodzie w dniu jego wydania, a postanowienie uprawomocniło się później?
Ratio decidendi
Wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego, oparty na nowym dowodzie w postaci prawomocnego postanowienia sądu, musi być złożony w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia. Termin ten biegnie od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu, jeśli strona była wnioskodawcą w postępowaniu sądowym. Uchybienie temu terminowi obliguje organ administracji do odmowy wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z 1981 r. w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Wniosek o wznowienie postępowania złożono w 1991 r., wskazując jako podstawę prawomocne postanowienie sądu z 1990 r. regulujące stan prawny nieruchomości. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od daty uprawomocnienia się postanowienia sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie : Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędzia del. NSA Jacek Hyla Protokolant asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 252/06 w sprawie ze skargi J. F. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) kwietnia 2003 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 28 marca 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 252/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. F. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) kwietnia 2003 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia (...) kwietnia 2003 r., nr (...) utrzymał w mocy decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lutego 2003 r., nr (...) odmawiającą wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Katowickiego z dnia (...) lipca 1981 r., nr (...) Decyzję wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy : Naczelnik Miasta i Gminy Trzebina decyzją z dnia (...) listopada 1980 r., nr (...) orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 75 179 zł. za wywłaszczoną nieruchomość, oznaczoną nr ew. (...) o łącznej powierzchni 2436 m. kw., położoną w T. , na rzecz S. B., B. F., M. B., J. B. i C. F. Wojewoda Katowicki decyzją z dnia (...) lipca 1981 r., nr (...) , po rozpatrzeniu odwołania R. i S. B. , uchylił decyzję Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia (...) listopada 1980 r. i orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 121 437 zł. na rzecz S. B., B. F., M. B. i C. F. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda wskazał, że decyzją Naczelnika Miasta i Gminy T. z dnia (...) września 1977 r., nr (...) wywłaszczono, na podstawie art. 3, 15 i 21 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. 1974 r., Nr 10, poz.64), nieruchomość położoną w T. obejmującą działki o numerach ewidencyjnych: (...) o łącznej powierzchni 2436 m.kw., zaś ustalenie odszkodowania odroczono na zasadzie art. 23 ust.3 powołanej ustawy, gdyż właściciele nieruchomości prowadzili postępowania uwłaszczeniowe. Pomimo upływu czterech lat od daty wywłaszczenia współwłaściciele hipoteczni nie doprowadzili do planowanego zniesienia współwłasności poprzez odrębne postępowania uwłaszczeniowe wydzielonych części nieruchomości. Decyzją z dnia (...) czerwca 1978 r., nr (...) Naczelnik Miasta i Gminy T. odmówił wydania aktu własności ziemi odnośnie nieruchomości o pow. 9954 m.kw. a decyzję tę utrzymała w mocy Wojewódzka Komisja ds. Uwłaszczenia decyzją z dnia (...) października 1978 r. W zaistniałej sytuacji Wojewoda Katowicki orzekł o odszkodowaniu na rzecz współwłaścicieli hipotecznych, zgodnie z zapisami w dziale drugim księgi wieczystej prowadzonej przez Państwowe Biuro Notarialne w C. Kw nr (...) Z uwagi na wpis hipoteki w wysokości 1 mln 50 tys. zł. na nieruchomości J. B. z tytułu podatku dochodowego organ dokonał potrącenia przypadającej mu części odszkodowania w całości. Powyższa decyzja Wojewody Katowickiego z dnia 15 lipca 1981 r. stała się ostateczna. W dniu 7 grudnia 1991 r. S. B. wystąpił do Wojewody Katowickiego z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia 15 lipca 1981 r., wskazując, że zakończone zostały postępowania mające na celu uregulowanie stanu prawnego nieruchomości a mianowicie postanowieniami wydanymi przez Sąd Rejonowy w C. z dnia (...) września 1990 r. Wojewoda Katowicki decyzją z dnia (...) stycznia 1992 r., nr (...) odmówił, na podstawie art.145 par.1, 146 par.1, 149 par.3 i 150 kpa, wznowienia postępowania z uwagi na upływ pięcioletniego terminu od daty doręczenia decyzji ostatecznej. Decyzja ta została uchylona przez Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia (...) listopada 1993 r., nr (...) ze wskazaniem, że art.146 par.1 kpa dotyczy wyłącznie terminu przedawnienia uchylenia decyzji i nie zezwala na uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art.145 par.3-8 kpa, jeżeli od daty doręczenia decyzji ostatecznej upłynęło pięć lat. Zatem uchylenie decyzji nastąpiło ze względów proceduralnych. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania Wojewodzie Katowickiemu, który postanowieniem z dnia (...) stycznia 1994 r. wznowił postępowanie w sprawie a decyzją z dnia (...) sierpnia 1995 r., nr (...) stwierdził, że decyzja Wojewody Katowickiego z dnia (...) lipca 1981 r. została wydana z naruszeniem prawa a to wobec ujawnienia się nowych okoliczności wynikających z postanowień Sądu Rejonowego w C. a mianowicie ustalenia nowego kręgu osób zainteresowanych w sprawie, które nie brały udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody Katowickiego a wobec upływu pięcioletniego terminu od daty doręczenia decyzji ostatecznej nie mogło nastąpić jej uchylenie. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) sierpnia 1995 r. wystąpili J. C. oraz J. F.– spadkobiercy C. F. Postępowanie to zakończyło się ostatecznie decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) września 2001 r., nr (...) stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody Katowickiego z dnia (...) listopada 1995 r. Organ orzekający uznał, że wznowienie postępowania nastąpiło w sytuacji, kiedy prowadzenie takiego postępowania było niedopuszczalne, w rozumieniu przepisu art.148 par.1 kpa. W wyniku wydania powyższej decyzji pozostał do rozpoznania wniosek S. B. z dnia 7 grudnia 1991 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody Katowickiego z dnia (...) lipca 1981 r. Wniosek powyższy został przekazany do rozpoznania, zgodnie z art.150 kpa, Wojewodzie Małopolskiemu, który decyzją z dnia (...) lutego 2003 r., nr (...) odmówił wznowienia postępowania. W uzasadnieniu powyższej decyzji Wojewoda Małopolski podkreślił, że występujący z wnioskiem o wznowienie postępowania, jako podstawę wznowienia podał pojawienie się nowych dowodów, a w szczególności wydanie przez Sąd Rejonowy w C. postanowienia z dnia (...) września 1990 r., regulującego stan prawny nieruchomości. Organ podkreślił, że wnioskujący o wznowienie postępowania S. B. był wnioskodawcą postępowania sądowego o uregulowanie własności nieruchomości / sygn. akt (...) / i w dniu 18 września 1990 r. dowiedział się o treści postanowienia Sądu z tej daty. Postanowienie Sądu stało się prawomocne w dniu 12 października 1990 r. i od tej daty zaczął biec miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Organ podkreślił, że powyższy miesięczny termin upłynął w dniu 12 listopada 1990 r. Z uwagi zatem na przekroczenie terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, przewidzianego w art.148 par.1 kpa Wojewoda Małopolski, na zasadzie art.149 par.3 kpa, odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia (...) kwietnia 2003 r., nr (...), po rozpoznaniu odwołania Jana Feliks, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia (...) lutego 2003 r. Organ odwoławczy uzasadniając powyższą decyzję podzielił stanowisko Wojewody Małopolskiego, iż wniosek o wznowienie postępowania złożony został z przekroczeniem miesięcznego terminu do jego wniesienia, co obligowało organ pierwszej instancji do odmowy wznowienia postępowania. Ponadto wskazał, że obowiązek wypłaty odszkodowania, zgodnie z art.7 ust.2 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, ciążył na ubiegającym się o wywłaszczenie, a zatem w tym przypadku na Okręgowej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w C.. Odpowiedzialność odszkodowawcza ma charakter odpowiedzialności cywilnoprawnej a do wykonania takiego zobowiązania i skutków jego niewykonania znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego a zatem wierzyciel może dochodzić swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej lub w drodze egzekucji a nie w postępowaniu administracyjnym. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia (...) kwietnia 2003 r. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. F. , wnosząc o przyznanie mu odszkodowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art.7 Małej Konstytucji z dnia 17 października 1992 r. o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz o samorządzie terytorialnym oraz art.2, 8, 21 par.1, 32, 64, 83, i 87 Konstytucji z dnia 2 kwietnia 1997 r., art.1 Protokołu dodatkowego Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, art.28, 61, 145 par.1 pkt.4, 156 par.1, 157 i 158 par.2 kpa, gdyż całe postępowanie wywłaszczeniowe było i jest nieważne, albowiem organ wydający zaskarżoną decyzję, jak i podległe mu urzędy pominęły w postępowaniu wywłaszczonych współwłaścicieli nieruchomości tj. M. N. i A. N.. W skardze zarzucono organowi brak wyjaśnienia, kto pobrał pieniądze dla wywłaszczonych bez odszkodowania właścicieli nieruchomości. Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż skarga jest niezasadna. Organ dysponował stosownym materiałem dowodowym i prawidłowo go ocenił, a także zastosował właściwe przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu pierwszej instancji jest bezsporne, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez Stanisława Bąbę w dniu 7 grudnia 1991 r. We wniosku tym jako okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania, wskazano zakończenie postępowania przed Sądem Rejonowym w C. o uregulowanie własności nieruchomości ( sygn. akt (...)). Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, a w szczególności z postanowienia Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego w C. z dnia (...) września 1990 r. wynika, że toczyło się ono z wniosku (...) i zostało zakończone w dniu (...) września 1990 r. Postanowienie zostało opatrzone klauzulą prawomocności w dniu 25 października 1990 r. Od tej daty rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Stosownie bowiem do art.148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji państwowej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia postępowania. Rolą strony jest udowodnienie, w jakiej dacie dowiedziała się o podstawie wznowienia postępowania. W podaniu z dnia 7 grudnia 1991 r. o wznowienie postępowania wnioskujący nie wskazał, kiedy powziął wiadomość o wydaniu przez Sąd Rejonowy w C. powołanego wyżej postanowienia, lecz skoro był wnioskodawcą w sprawie i uczestniczył w postępowaniu, to należy uznać, iż bieg terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania należy liczyć od daty uprawomocnienia się orzeczenia w tej sprawie tj. od dnia 25 października 1990 r. Konsekwencją uchybienia temu terminowi było, zgodne z art.149 §3 kpa, wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. F. zarzucając mu: 1. naruszenie art. 7 Małej Konstytucji z dnia 17.10.1992r o wzajemnych stosunkach między władzą ustawodawczą i wykonawczą Rzeczypospolitej Polskiej oraz samorządzie terytorialnym/ Dz.U. z 1992 roku nr 84 poz.426 / oraz art. 2,art. 8 , art. 21, art. 64, art.77 i art. 87 Konstytucji Polski Rzeczypospolitej i postanowień art. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950r., który brzmi: "Każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Nikt nie może być pozbawiony swojej własności - bez wypłaty odszkodowania" jak to stało się w sprawie objętej niniejszą kasacją od zaskarżonego wyroku. 2. nieuwzględnienie dyspozycji art. 415 i art. 442 kodeksu cywilnego, albowiem na stronie 6 -tej uzasadnienia zaskarżonego wyroku, zarzuca się iż rodzice skarżącego, ani żaden inny wywłaszczony sąsiad nie wniósł w ciągu miesiąca wniosku o wznowienie postępowania od daty opatrzenia w dniu 25.10.1990 klauzulą wykonalności postanowienia Sądu Rejonowego w C. o otrzymaniu przez rodziców skarżącego podania o wznowienie postępowania. To nie uwzględnia faktu , iż zgodnie art. 442 k.c. czas długotrwałego rozpatrywania sprawy przez Sąd Rejonowy w C. czy przez organy administracji nie przerywa biegu przedawnienia nawet wówczas, gdyby ich działanie wynikło ze zbrodni lub występku, w związku z czym w momencie otrzymania klauzuli prawomocności postanowienia w dniu 25 października 1990r było ono przedawnione, albowiem upływ terminu wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość zgodnie z ustaleniami Sądu Rejonowego w C. uległ przedawnieniu z dniem 31.12.1987r. W przedmiotowej skardze skarżący zarzucał zgodnie z wymogami prawdy /art.7 kpa/ niewyjaśnienie w zaskarżonej skargą decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w Warszawie z dnia (...) 04.2003r nr (...) sankcjonującej wywłaszczenie bez odszkodowania faktu, kto pobrał pieniądze Skarbu Państwa i mieszkańców bloków wybudowanych na wywłaszczonym gruncie rodziców, czego zaskarżony wyrok nie rozpatrzył, chociaż te pieniądze zgodnie z wymogami art. 27 ust.3 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości należało opodatkować, aby nie naruszyć dyspozycji art. 54 kodeksu karno skarbowego czy poprzedniej ustawy karno - skarbowej z dnia 26.10.1971r i wyjaśnić czy nie przywłaszczono odszkodowania, dopuszczając w ten sposób do naruszenia dyspozycji art.284 kodeksu karnego. 3. naruszenie prawa procesowego - nieważność postępowania określoną w przepisie art.379 pkt 2 kpc, w związku z dyspozycja art.316 §1 kpc, albowiem w chwili wydania wyroku nie ma takiego pozwanego - jak pisze w sentencji wyroku - Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w Warszawie . 4. naruszenie art. 67 kpc , albowiem zgodnie z orzeczeniem Sądu Najwyższego z dnia 30.01.1967r IIPR 558/66 oraz z orzeczeniem Sadu Najwyższego z dnia 15.10.1971r ,1 Cr 393/71 opublikowanym w PUG ,Nr 6 str.315 pisze ; "Obowiązkiem 'Sądu jest czuwanie z urzędu ,by tak po stronie powodowej jak i pozwanej Skarb Państwa był reprezentowany przez właściwą (właściwe) stationes fisci. Jeżeli Sąd stwierdzi, że Skarb Państwa nie reprezentuje właściwa jednostka organizacyjna, to po ustaleniu właściwej stationis fisci wzywa ją do udziału w sprawie w miejsce lub obok dotychczasowej jednostki organizacyjnej reprezentującej Skarb Państwa jednostkę organizacyjną, która nie jest właściwym reprezentantem Skarbu Państwa Sąd zwalnia od udziału w sprawie. Według skarżącego nieistniejący Urząd Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w Warszawie nie jest właściwym reprezentantem pozwanego Skarbu Państwa, co zdaniem skarżącego się przemawia za uwzględnieniem w skardze kasacyjnej już z tego samego zarzutu. 5. naruszenie dyspozycji art.35 kpc i art.6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z dnia 4.11.1950 r / Dz.U.z 1993 Nr 61 poz.284/, albowiem nie powinno się strony odsyłać do Sądu w Warszawie, tak jak się to stało po nieuwzględnieniu wniosku skarżącego się z dnia 8.05.2004r o przekazanie sprawy do znajdującego się w pobliżu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Bezspornym jest przecież stwierdzenie, że wywłaszczenie bez odszkodowania jest działaniem bezprawnym. W związku z czym skargę o roszczenie z czynu niedozwolonego można na zasadzie art.35 kpc wytoczyć przed Sądem, w którego okręgu nastąpiło zdarzenie wywołujące szkodę. Powołując się na wymienione podstawy skargi kasacyjnej wniesiono o zmianę w całości zaskarżonego wyroku przez ustalenie, iż wywłaszczonemu bez odszkodowania właścicielowi lub jego następcy prawnemu należy się odszkodowanie, zagwarantowane przepisami Konwencji i dwóch Konstytucji oraz zasądzenie od pozwanego na rzecz skarżącego się kosztów procesu według norm przepisanych, w tym również kosztów postępowania kasacyjnego ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji przy uwzględnieniu kosztów dotychczasowego postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna opiera się na obydwu podstawach kasacyjnych, jednak żaden z podniesionych w niej zarzutów nie mógł zostać uznany za słuszny, ponieważ Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, iż organy obu instancji nie naruszyły przytoczonych przez skarżącego kasacyjnie przepisów. Całość przytoczonych przez skarżącego kasacyjnie zarzutów sprowadza się bowiem do kwestii prawidłowości przeprowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, natomiast przedmiot rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie stanowi wyłącznie kwestia dopuszczalności wznowienia postępowania. Stosownie do treści art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z przytoczonego uregulowania wynika zatem, że strona może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie tego terminu. Uchybienie terminu do wniesienia podania o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest podstawą do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Z drugiej strony, wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., II OSK 976/05/ Lex nr 275519). W literaturze i orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione. Nie wystarczy tutaj uprawdopodobnienie. Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie powyższego terminu musi być udowodnione przez stronę, zaś organ administracji swobodnie ocenia dowody w tej mierze (wyrok NSA z dnia 16 października 1998r. III SA 2802/97). Strona musi więc udowodnić kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA z dnia 19 maja 2000r., I SA/Wr 1038/97, Lex nr 43046). Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia. W złożonym w niniejszej sprawie wniosku o wznowienie postępowania w żaden sposób nie udokumentowano zachowania powyższego miesięcznego terminu. Podstawę wznowienia stanowiło zakończenie postępowania sądowego, mającego na celu uregulowanie stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości, a więc pojawienie się nowych dowodów postaci postanowienia Sądu Rejonowego w C. z dnia 18 września 1990 r. Należy więc przyjąć, iż wnioskodawca w dniu 18 września 1990 r. dowiedział się o treści postanowienia Sądu z tej daty. Postanowienie to stało się prawomocne w dniu 12 października 1990 r. i od tej daty zaczął biec miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Powyższy miesięczny termin upłynął w dniu 12 listopada 1990 r., natomiast wniosek o wznowienie postępowania został złożony dopiero w dniu 7 grudnia 1991 r., a więc po terminie określonym w art. 148 §1 k.p.a. Należy więc uznać, iż Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zasadnie uznał kontrolowane przez siebie decyzje organów administracji za prawidłowe. Niewątpliwie bowiem wnioskodawca uchybił terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania. W niniejszej sprawie wnioskodawca w żaden sposób nie uprawdopodobnił ponadto braku własnej winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło