II FSK 654/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Rudowski, Sędziowie NSA Jerzy Rypina, Antoni Hanusz (sprawozdawca), Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 30 października 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt III SA/Wr 573/10 w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z dnia 17 listopada 2010 r., III SA/Wr 573/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 maja 2010 r., w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. Podstawę prawną wyroku stanowił art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a. W motywach wyroku zauważono, że decyzją z dnia 12 października 2009 r. Prezydent Miasta W. ustalił skarżącej zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2009 r., w odniesieniu do gruntów zabudowanych położonych przy ul. P. [...] i K. [...] w W. Z kolei sporną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Kolegium wyjaśniło, że spór w rozpoznawanej sprawie sprowadzał się do określenia charakteru dwóch podlegających opodatkowaniu budynków. W ocenie skarżącej, nieruchomości te mają charakter mieszkalny, dlatego powinny zostać opodatkowane według stawki przewidzianej dla takich budynków. Tymczasem organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że budynki te nie pełnią funkcji mieszkalnych, a skoro skarżąca nie jest przedsiębiorcą, właściwą stawką jest stawka określona dla budynków "pozostałych". Dalej organ odwoławczy podkreślił, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika oświatowy charakter budynków, a strona nie wystąpiła o wydanie decyzji w sprawie zmiany ich przeznaczenia, wobec czego prawidłowo zastosowano w stosunku do nich stawkę podatku od nieruchomości przewidzianą dla "budynków pozostałych". 2. Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji zauważył, że gdy tak jak w niniejszej sprawie budynki nie zostały ujęte w ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe są uprawnione do ustalenia charakteru (klasyfikacji) budynku do celów podatkowych, wykorzystując w tym celu wszystkie dostępne dane, istotne dla dokonania takiej klasyfikacji. W związku z tym, zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, za dokumenty o istotnym znaczeniu dla niniejszej sprawy należało uznać całą dokumentację budowlaną tyczącą się spornych budynków, a to ze względu na odesłanie do przepisów prawa budowlanego, przewidziane w art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.), dalej u.p.o.l. Niemieszkalny charakter budynków (o funkcji oświatowej) wynikał z aktów notarialnych z dnia 14 sierpnia 2007 r. oraz ze złożonej przez skarżącą informacji na podatek od nieruchomości za 2008 rok (wraz z załącznikami) i operatów szacunkowych z dnia 30 czerwca 2006 r. sporządzonych przez rzeczoznawcę majątkowego. Przy tym dotychczasowy charakter budynków nie został formalnie zmieniony, w sposób normatywnie przewidziany, a zmiana przeznaczenia spornych budynków (z funkcji niemieszkalnej na mieszkalną) może być dokonana dopiero po przedstawieniu stosownej dokumentacji budowlanej. Do skutecznego dokonania zmiany dotychczasowego przeznaczenia nie są natomiast wystarczające podjęte nieformalnie prace adaptacyjne i remontowe, na które powołuje się strona. Z tych przede wszystkim powodów Sąd uznał, że organy podatkowe nie uchybiły przepisom prawa materialnego, stosując w odniesieniu do spornych budynków stawkę podatkową przewidzianą dla budynków "pozostałych". 3. W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżąca wniosła o zmianę tego wyroku i uchylenie zaskarżonych decyzji organów pierwszej i drugiej instancji, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. Ponadto wniesiono o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Swoje wnioski skarżąca wsparła zarzutami naruszenia: 1) prawa materialnego, tj. art. 1a ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 4 ust. 1 pkt 1 i pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. e) oraz art. 6 ust. 7 u.p.o.l. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie przy wymiarze podatku od zakupionej przez skarżącą nieruchomości stawki tego podatku właściwej dla nieruchomości przeznaczonej pod działalność gospodarczą dla lokalu użytkowego, czy dla "pozostałych budynków", gdy tymczasem skarżąca nie prowadzi w przedmiotowej nieruchomości żadnej działalności gospodarczej, a przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest na funkcję mieszkalną, stąd też podatek od tej nieruchomości powinien być ustalony według stawek właściwych dla budynków o przeznaczeniu mieszkalnym (a nie użytkowym), 2) przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz pkt 2 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organ odwoławczy przepisów: - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącej, - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli, - art. 12 § 1, art. 35 k.p.a. poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie, - art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie wskazanych w tych przepisach zasad co do rzetelnego, wyczerpującego i wnikliwego zebrania, a następnie rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie swoich decyzji. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Istota sporu zaistniałego w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii zaliczenia nabytych przez skarżącą budynków do właściwego przedmiotu opodatkowania, a tym samym do właściwej stawki opodatkowania. Według strony, nabyte przez nią budynki pełnią funkcję mieszkalną (akademiki), natomiast w ocenie organów podatkowych budynki te nie pełnią funkcji mieszkalnej, a wobec tego, że skarżąca nie jest przedsiębiorcą, właściwą stawką dla tych budynków jest stawka dla budynków "pozostałych", a nie jak twierdzi kasator, dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. normodawca, przy definiowaniu pojęcia budynku, odwołuje się do przepisów prawa budowlanego. Powyższe odesłanie ma charakter pełny, dotyczy więc zarówno ogólnej definicji budynku, jak i poszczególnych kategorii budynków. Oznacza to, że o tym, czy dany budynek należy do kategorii mieszkalnego, czy też pozostałych, przesądzają kryteria prawne przyjęte w prawie budowlanym. W omawianym przypadku skarżąca nabyła budynek szkoły i bibliotekę. Dopiero na podstawie decyzji właściwego organu administracji państwowej o zmianie przeznaczenia budynków z funkcji oświatowej na mieszkalną, można będzie je opodatkować według stawki właściwej dla budynków mieszkalnych. W rozpoznawanej sprawie takiej decyzji strona nie przedstawiła. Z całą pewnością nie mogą skutecznie zastąpić tego dokumentu: wniosek skarżącej o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ani też zgłoszenie wykonania robót budowlanych. W sytuacji, gdy budynek nie został wpisany do ewidencji gruntów i budynków, organy podatkowe są uprawnione do ustalenia charakteru budynku do celów podatkowych, na podstawie dokumentacji budowlanej, a w przypadku jej braku na podstawie opinii biegłego z zakresu budownictwa. Organy podatkowe nie są uprawnione do samodzielnego określenia kategorii budynku (tj. z pominięciem dokumentów, opinii). W rozpoznawanej sprawie, jak trafnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, wobec niewpisania budynków nabytych przez skarżącą do ewidencji gruntów i budynków, zasadnie organy podatkowe skorzystały z istniejącej dokumentacji: aktu notarialnego z dnia 14 sierpnia 2007 r., z którego wynika, że strona nabyła budynek szkoły gastronomicznej oraz budynek oświatowy, a więc budynki niemieszkalne. Powyższe potwierdza również skarżąca w złożonej za 2008 r. informacji na podatek od nieruchomości oraz operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Wobec tego, że przedmiotowe budynki nie mieszczą się w definicji budynków mieszkalnych, a także nie są budynkami związanymi z działalnością gospodarczą, zasadnie przyjęto, że dla celów podatkowych winny być zaliczone do kategorii "budynków pozostałych" i opodatkowane stawką związaną z powyższą kwalifikacją. Nie ma zatem racji skarżąca twierdząc, że Sąd pierwszej instancji naruszył przepisy prawa materialnego uznając za prawidłową kwalifikację nabytych przez skarżącą budynków jako "budynki pozostałe", skoro z jednoznacznych ustaleń organu podatkowego, nie zakwestionowanych skutecznie przez stronę wynika, że nabyte budynki nie pełniły funkcji mieszkalnych, oraz że nie zmieniono (decyzja właściwego organu) przeznaczenia tych budynków. Chybiony jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. w sytuacji, gdy Sąd, zgodnie z powołanym przepisem, przedstawił stan sprawy (tok postępowania w sprawie, zarzuty strony, stanowisko SKO) oraz odniósł się do zarzutów strony i rozważył sprawę w jej granicach. Sąd wskazał dowody i wyjaśnił dlaczego uznał za uzasadnione ustalenia organów podatkowych, że skarżąca w 2009 r. była właścicielką "budynków pozostałych", a tym samym, że była obowiązana do uiszczenia podatku od nieruchomości w stawce przewidzianej dla tej kategorii budynków. Natomiast zarzucanie Sądowi naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasad co do rzetelnego, wyczerpującego, wnikliwego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, przy jednoznacznym stanie faktycznym, który nie został podważony na żadnym etapie postępowania, należy uznać za nieporozumienie. W szczególności, gdy autor skargi kasacyjnej dodatkowo wskazuje na naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 12 § 1 i art. 35 k.p.a., które to przepisy w postępowaniu podatkowym nie mają zastosowania. Końcowo podkreślić należy, że przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko znajduje potwierdzenie w aktualnej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwałę NSA z dnia 27 kwietnia 2009 r., II FPS 1/09; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2008 r., II FSK 1520/06; wyrok NSA z dnia 22 września 2009 r., II FSK 542/08, wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2009 r., II FSK 1411/07, wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., II FSK 667/09 – CBOSA). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a.