II SA/Kr 905/10
WyrokWSA w Krakowie2010-11-17
Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Krystyna Daniel, Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących uzgodnienia międzygminnego (art. 46a ust. 8 Prawa ochrony środowiska) lub brak należytego uwzględnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. w związku z art. 11 Prawa ochrony środowiska?Ratio decidendi
Sąd uznał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją nadzwyczajną i wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa lub naruszenia mającego istotny wpływ na stan środowiska. Samo naruszenie przepisów proceduralnych, takich jak brak formalnego porozumienia międzygminnego w trybie art. 106 k.p.a. lub lakoniczne uzasadnienie postanowienia o braku obowiązku sporządzenia raportu, nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli nie jest rażące i nie miało istotnego wpływu na stan środowiska. Sąd podkreślił, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zawierała podstawowe wymogi dotyczące ochrony środowiska, nawet jeśli były one lakoniczne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w T., która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy W. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na budowę małej elektrowni wodnej. SKO uznało, że decyzja Wójta była obarczona wadą nieważności z powodu naruszenia art. 46a ust. 8 Prawa ochrony środowiska (brak porozumienia międzygminnego) oraz art. 11 Prawa ochrony środowiska (nieprawidłowe ustalenie braku obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko). Spółka A. Sp. z o.o. wniosła skargę do WSA, kwestionując zasadność stwierdzenia nieważności.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (SKO w T. z lutego 2010 r.) i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA Krystyna Daniel / spr. / WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi [....] Sp. z o.o. z siedzibą w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 27 maja 2010 r. nr [....] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz [....] Sp. z o.o. w B. kwotę 460 /czterysta sześćdziesiąt / złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z [...] lutego 2010 r., na podstawie art. 156 § 1 pkt 7 w związku z art. 157 § 1 i 2 kpa, art. 11, art. 46a ust. 1 i 8 ustawy z 27. 04. 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 2008 r. Nr 25 poz. 150) stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2005 r. znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na rzece [...] w miejscowości O. , gmina W. wraz z modernizacją istniejącego progu piętrzącego na działkach nr 1 w miejscowości O. gmina W. oraz na działkach nr 2 , 3 i 4 zlokalizowanych w T.
W uzasadnieniu organ podał, że wnioskiem z 23 września 2005 r. (uzupełnionym 27 października 2005 r.) firma A. Sp. z o.o.z siedzibą w B. zwróciła się do Wójta Gminy W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na rzece [...] z miejscowości O. gmina W. Postanowieniem z [...] listopada 2005 r. organ l instancji, po uzyskaniu opinii Starosty Powiatu w T. (postanowienie z [...].10.2005r.) i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora w K. (postanowienie z [...].11.2005), stwierdził, że dla planowanej inwestycji nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. po wcześniejszym uzgodnieniu z właściwymi organami, Wójt Gminy W. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej na rzece [...] w miejscowości O. gmina W. wraz z modernizacją istniejącego progu piętrzącego na działkach nr 1 miejscowości O. gmina W. oraz na działkach nr 2 , 3 i 4 zlokalizowanych w T.
W dniu 4 stycznia 2010 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wpłynął wniosek Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w O. o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2005 r. z uwagi na wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa).
Postanowieniem z [...] lutego 2010 r. Kolegium z urzędu wszczęło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2005 r.
Organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie ma być realizowane na działkach nr 1 miejscowości O. gmina W. oraz na działkach nr 2 , 3 i 4 zlokalizowanych w T. na terenie gminy Miasta T. Tak więc inwestycja realizowana będzie na terenie dwóch gmin. Tymczasem, jak wynika z akt sprawy organ nie zawarł porozumienia w trybie art. 106 kpa z Prezydentem Miasta T. co do realizacji w/w inwestycji, zgodnie z art. 46a ust. 8 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, co stanowi naruszenie cytowanego wyżej przepisu, a konsekwencji prowadzi do stwierdzenia iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszaniem prawa w oparciu o art. 11 w/w ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 7 Kpa. Wydanie decyzji w odniesieniu do działek nr 2 , 3 i 4 zlokalizowanych w T. na terenie gminy Miasta T. , nastąpiło bowiem z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej.
Niezależnie od powyższego organ stwierdził, że stosownie do art. 46 a ust. 4 pkt 1 w/w ustawy, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej z zaznaczonym przebiegiem granic terenu, którego dotyczy wniosek, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Tymczasem z wniosku inwestora z 23 września 2005 r. uzupełnionego podaniem z 27 października 2005 r. wynika jedynie, iż planowana inwestycja ma polegać na budowie małej elektrowni wodnej na rzece [...] w miejscowości O. oraz na działce nr 4 w T. W aktach sprawy brak jest mapy, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie. Nie wiadomo na jakiej podstawie organ przyjął, iż planowana inwestycja realizowana także będzie na działkach nr 5 w O. oraz na działkach 2 i 3 w T. Dodatkowo na podstawie wniosku inwestora nie można wywieść jakie są parametry inwestycji. Kolegium podkreśliło, że z przepisu art. 46a ust. 1 ustawy z 27. 04. 2001 r. Prawo ochrony środowiska, wynika, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach prowadzone jest na wniosek podmiotu podejmującego się realizacji inwestycji. Wniosek inwestora winien zawierać wszelkie dane o inwestycji, tak by można było ustalić jaki jest jej zakres i skonkretyzować ją w decyzji administracyjnej. Tymczasem organ sam ustalił jakie mają być cechy charakterystyczne i parametry inwestycji, co stanowi naruszenie art. 46 a ust. 1 w/w ustawy.
Na marginesie Kolegium wskazało, że organ prowadził postępowanie na wniosek P.K. - pełnomocnika inwestora A. Sp. z o.o. w B. , podczas gdy w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który uprawniałby P.K. do występowania w imieniu inwestora.
A. Sp. z o.o. z siedzibą w B. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, ewentualnie stwierdzenia jej nieważności. W uzasadnieniu wskazano, iż Kolegium orzekało na niekompletnych aktach sprawy, co narusza podstawowe zasady przepisów procedury administracyjnej. Zarzucono także Kolegium naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez zaniechanie poinformowania o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. W ocenie strony odwołującej się Prezydent Miasta T. zawarł porozumienie z Wójtem Gminy W. na temat planowanej inwestycji, a porozumienie takie nie następuje w trybie art. 106 kpa. Jak bowiem stwierdzono porozumienie jest czynnością prawną dwu, czy wielostronną, a norma prawna art. 46 a ust. 8 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wskazuje na konieczność oświadczenia wyrażającego zgodę przez organ, które jest czynnością jednostronną. Wskazano, że dla stwierdzenia nieważności w oparciu o art. 11 w/w ustawy w związku z art. 156 § 1 pkt 7 kpa konieczne jest ustalenie skali naruszeń dotyczących ochrony środowiska, która będzie uzasadniała stwierdzenie nieważności decyzji. Nie każde naruszenie przepisów ochrony środowiska pociąga za sobą skutek nieważności. Konkludując, strona odwołująca się stwierdziła, że w niniejszej sprawie ze strony Kolegium doszło do naruszenia podstawowych zasad postępowania i nie podjęto wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu strony.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. decyzją z[...] maja 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 127 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1, art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 7 kpa, art. 11, art. 46a ust. 1 i 8 ustawy z 27. 04. 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., Nr 25, póz. 150), utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu orzekania przez Kolegium na podstawie niepełnych akt sprawy. Wskazał, iż 9 marca 2010 r. do organu wpłynęło pismo Wójta Gminy W. , w którym przesłano dodatkowe dokumenty związane z wydaniem decyzji z [...] grudnia 2005 r. tj.: mapę będącą integralną częścią decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, raport oddziaływania na środowisko autorstwa P.P. , będący załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, notatkę służbową z 28 października 2005 r. stanowiącą porozumienie z prezydentem Miasta T. w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz pełnomocnictwo z 2 września 2005 r. udzielone P.K. . Kolegium wskazało, że postanowieniem z [...] stycznia 2010 r. zwróciło się do Wójta Gminy W. o ustosunkowanie się do treści wniosku Stowarzyszenia "[...]" w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oraz o przesłanie całości akt sprawy dotyczącej decyzji Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2005 r. W dniu 19 stycznia 2010 r. organ l instancji przesłał żądane akta wraz z ustosunkowaniem się do wniosku inwestora, zaś w piśmie z 18 stycznia 2010 r. wskazał, iż w załączeniu przesyła akta sprawy. Tak więc Kolegium nie miało powodu uważać, iż organ l instancji przesłał tylko część dokumentacji.
Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że doszło do naruszenia art. 46a ust. 8 ww. ustawy, gdyż brak jest w aktach sprawy stosownego postanowienia wydanego w trybie art. 106 kpa, stosowanego zawsze w sytuacji współdziałania organów administracji publicznej. Z notatki służbowej z 28 października 2005 r, wynika jedynie, że Wójt Gminy W. przedstawił Prezydentowi Miasta T. wniosek inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji, co jest niewystarczające.
Stosownie do obowiązującego w 13.grudnia 2005 r. § 3 ust. 1 pkt 62, rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać inwestycje takie jak budowle piętrzące wodę, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 34, lub inne urządzenia mające na celu piętrzenie wody na wysokość nie mniejszą niż jeden metr. Po wydaniu przez Kolegium decyzji stwierdzającej nieważność decyzji organu l instancji, organ ten przesłał m.in. raport z 28 kwietnia 2004 r. o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie małej elektrowni wodnej O. na rzece [...] Postanowieniem z [...] października 2005 r. Wójt Gminy W. , zwrócił się o wydanie opinii o obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W postanowieniu tym brak jest jakiejkolwiek informacji, iż Wójt Gminy W. przesłał organom opiniującym w/w raport o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, który, jak twierdzi organ, stanowi część wniosku inwestora o wydanie decyzji środowiskowej. Nie wynika to także z postanowień tych organów. Dlatego też w ocenie Kolegium doszło do naruszenia art. 51 ust. 4 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, zgodnie z którym organ zasięgający opinii przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 3.
Nadto postanowieniem z [...] listopada 2005 r. Wójt Gminy W. stwierdził, iż dla planowanej inwestycji nie jest wymagane opracowanie raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. W uzasadnieniu postanowienia ograniczył się do stwierdzenia, iż brak takiego obowiązku stwierdził Starosta Powiatu w T. (postanowienie z [...]. 10. 2005 r.) oraz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. (postanowienie z [...]. 11. 2005 r.). Jak wynika z akt sprawy organ l instancji nie przeprowadził postępowania mającego ustalić jaki wpływ planowana inwestycja będzie miała na środowisko naturalne, co mogłoby się wiązać z koniecznością sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Organ całkowicie pominął kwestie podniesione przez autora raportu z 28 kwietnia 2004 r. o oddziaływaniu inwestycji na środowisko. Z dokumentu tego wprost wynika jakie zagrożenia niesie planowana inwestycja. Organ nie dokonał analizy planowanego przedsięwzięcia pod kątem jego usytuowania, zwrócenia uwagi na możliwe zagrożenie środowiska - zwłaszcza przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych i walorów przyrodniczych. Nie uwzględnił również faktu, iż w tym rejonie rzeki [...] występują gatunki ryb objęte ochroną, a więc nie dokonał analizy tego, czy obszar ten wymaga specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk oraz siedlisk przyrodniczych objętych ochroną. Przykładowo we wspomnianym wyżej raporcie przedstawionym przez inwestora wskazano na gatunki ryb takie jak piekielnica, głowacz białopłetwy, śliż czy jesiotr, które zostały objęte ochroną na podstawie obowiązującego w dacie wydania decyzji przez Wójta Gminy W. załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. nr 220, póz. 2237).
Ponadto w przedstawionym przez inwestora raporcie, jak i w nadesłanych do Kolegium pismach Generalnego Inspektora Ochrony Środowiska czy też Stowarzyszenia "[...] " (w których również domagano się stwierdzenia nieważności decyzji z [...] grudnia 2005 r.) wskazano na gatunki ryb, które zostały objęte załącznikiem nr II dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory. Są to boleń, brzanka, głowacz białopłetwy, łosoś atlantycki oraz minóg strumieniowy. Także i w tej kwestii organ l instancji nie zajął jakiegokolwiek stanowiska.
Decyzja z [...] grudnia 2005 r. została wydana z naruszeniem art. 56 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska. Decyzja jest ogólnikowa i w sposób lakoniczny określa warunki jakie inwestor winien spełnić. Brak jest określenia warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji. Organ całkowicie pominął kwestię ochrony cennych wartości przyrodniczych tego terenu. Brak jest także jakichkolwiek warunków, które winny być uwzględnione w projekcie budowlanym. W pkt 2.3 decyzji organ jedynie stwierdził, iż budowa małej elektrowni wodnej nie może mieć negatywnego wpływu na drożność rzeki dla migracji ryb. To oczywiste stwierdzenie jest niewystarczające. Organ winien, w ocenie Kolegium, określić warunki jakie w tej kwestii winny zostać spełnione, w szczególności, gdy jak wykazano, na tym terenie występują gatunki ryb objęte ochroną ścisłą. Powołanie się na wytyczne niesprecyzowanej bliżej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki w K. znak: [....] z [...]. 08. 2005 r. jest niewystarczające. Celem bowiem postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko jest m.in. analiza sposobów zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, co znajduje odzwierciedlenie w treści stosownej decyzji. Analiza taka nie została przez organ l instancji przeprowadzona. Trudno w tej sytuacji uznać, że organ ocenił wpływ przedsięwzięcia na środowisko oraz dokonał oceny możliwości sposobów zapobiegania oraz ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko. Tymczasem wszelkie dowody, także te przedstawione przez inwestora, wskazują, iż planowana inwestycja w sposób istotny może przyczynić się do pogorszenia środowiska. Dlatego koniecznym, zdaniem Kolegium, było ustalenie obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu inwestycji na środowisko, a następnie w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach szczegółowe określenie inwestycji w kontekście potrzeb ochrony środowiska. Organ zaniechał przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, co ma odbicie w samej decyzji administracyjnej. Również sporządzone uzasadnienie decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów w/w ustawy, dlatego też, w przekonaniu Kolegium istnieje przesłanka do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o w art. 156 § 1 pkt 7 kpa w związku z art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 10 §1 kpa, Kolegium podało, że postanowieniem z [...] lutego 2010 r. strona odwołująca się została zawiadomiona o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, gdzie jednocześnie pouczono ją o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. wniosła A. Sp. z o.o. w B. . Zaskarżonej decyzji zarzuciła: naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 11 oraz art. 46a ust. 1 i 8 ustawy z 27. 04. 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym 13 grudnia 2005 r. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na tych przepisach, w sytuacji gdy nie zachodziły przesłanki do powołania takiej podstawy prawnej oraz naruszenie przez Kolegium przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 w związku z art. 77 § 1 kpa polegające na nieuwzględnieniu przy rozstrzygnięciu słusznego interesu strony oraz braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji • Kolegium z 24 lutego 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu strona skarżąca wskazała, że stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska jest możliwe nie w razie jakiekolwiek naruszenia przepisów ustawy, gdyż taka wykładnia prowadziłaby do "sytuacji absurdalnych", ale wówczas, gdy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisów z zakresu ochrony środowiska lub gdy decyzja wydana została z istotnym naruszeniem przepisów z zakresu ochrony środowiska. Powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu. Podniosła, że nawet gdyby uznać, że doszło do naruszenia art. 46a ust. 8 poprzez nieuzyskanie stosownego postanowienia w trybie art. 106 kpa, poprzestając na spisaniu w dniu 28 października 2005 r. notatki, to i tak naruszenia procedury określonej w art. 106 § 5 kpa nie można traktować jako naruszenia przepisów z zakresu ochrony środowiska. W ocenie strony skarżącej postępowanie przed Wójtem Gminy W. zostało przeprowadzone prawidłowo. Podkreśliła, że mimo, że Starosta T. i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydali opinie, że sporządzenie raportu nie jest wymagane, to do akt wraz z wnioskiem raport taki został złożony. Nadto przedłożone przez organ dokumenty były wystarczające, skoro takie opinie zostały wydane. W ocenie strony skarżącej uzasadnienie decyzji zostało sporządzone zgodnie z art. 107 § 3 kpa, poza tym naruszenie tego przepisu nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności w związku z art. 11 ustawy Prawo ochrony środowiska.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podało, że przywołanie w podstawie prawnej decyzji niewłaściwego źródła publikacji aktu prawnego (Dz. U. 2008 r., Nr 25, póz. 150) nie miało żadnego znaczenia na wynik sprawy, albowiem wszelkie przepisy jakie były analizowane w postępowaniu administracyjnym były rozpatrywane w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez Wójta Gminy W. Nadto z uwagi na korzystanie przez stronę skarżącą z pomocy profesjonalnych pełnomocników, powyższe uchybienie nie miało wpływu na możliwość obrony jej praw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji Sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi stosownie do art. 134 §1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 7 kpa w związku z art. 11 ustawy – Prawo ochrony środowiska, który stanowi, że decyzja wydana z naruszeniem przepisów ochrony środowiska jest nieważna.
Na wstępie trzeba podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych wyrażonej w art. 16 §1 kpa i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wskazanych w dyspozycji art. 156 § 1 kpa. Konieczne jest zatem, aby stwierdzone naruszenie miało znacznie większą wagę aniżeli stabilność decyzji ostatecznej. Nie każde bowiem naruszenie prawa, które uzasadniałoby uchylenie decyzji w ramach zwykłego nadzoru instancyjnego uzasadniać będzie stwierdzenie nieważności decyzji. Wyjątkowy charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia powoduje, że przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa, w tym przesłanka wymieniona w punkcie 2 In fine (rażące naruszenie prawa) i w punkcie 7 (wada powodująca nieważność z mocy prawa) powinny być ściśle interpretowane (por. B. Adamiak, Koncepcja nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, AWU nr 648, Prawo CXII, Wrocław 1985 s. 96). Nadto trzeba zauważyć, że nawet naruszenie przepisów postępowania administracyjnego określone w art. 145 kpa nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Odnosząc się do treści ww. art. 11 ustawy z 27. 04. 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. 62, póz. 627 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji należy podnieść, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela poglądu, że cyt. przepis uprawnia do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z jakimkolwiek naruszeniem przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, bez względu na jego wagę czy też wpływ na wynik sprawy. W tym względzie Sąd podziela w pełni pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13.12.2006 r. (sygn. akt IV Sa/Wa 443/06, Lex 314365). Oznacza to, że do wad decyzji ostatecznych, powodujących na podstawie powyższego przepisu w zw. z art. 156 § 1 pkt 7 kpa nieważność decyzji, należy zaliczyć wszystkie te wady, których naruszenie było rażące lub mogło mieć istotny wpływ na stan środowiska. Powyższy pogląd jest zgodny z poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2.02.2009 r. (sygn. akt. II OSK 62/08, Lex 516231). Wskazując na przesłankę rażącego naruszenia prawa warto wskazać, że ten rodzaj naruszenia prawa z reguły nie oznacza każdego, nawet ewidentnego naruszenia prawa. W orzecznictwie ustalił się bowiem pogląd, że rażące rozstrzygnięcie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie rozstrzygniecie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu wymagań praworządności. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a charakter naruszenia prawa powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy wykładni prawa, ale o przekroczenie praw w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok NSA z 9. 03. 1999 r. sygn. akt. V SA 1970/98, Lex 50195; wyrok WSA we Wrocławiu z 28.08. 2009 r. sygn. akt IISA/Wr 251/09, Lex 553289).
Zgodnie z art. 46 a ust. 8 Prawa ochrony środowiska w przypadku przedsięwzięcia wykraczającego poza obszar jednej gminy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, w porozumieniu z zainteresowanymi wójtami, burmistrzami lub prezydentami miast. W przedmiotowej sprawie nie stanowi kwestii spornej, że decyzja Wójta Gminy W. z [...] grudnia 2005 r. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia dotyczącego budowy małej elektrowni wodnej na rzece [...]w km [...] w miejscowości O. , gmina W. wraz z modernizacją istniejącego progu piętrzącego, swoim zasięgiem obejmuje obszar działki nr 5 zlokalizowanej w m. O. oraz działek nr 2, 3 i 4 zlokalizowanych w T. . Poza sporem jest również, że największa część terenu na którym planowane przedsięwzięcie zostanie zrealizowane, znajduje się na terenie miejscowość O. gmina W. .Należy wskazać, że pomiędzy Wójtem Gminy W. , a Prezydentem M. T. nie zostało zawarte porozumienie w trybie art. 106 kpa w zw. z ww. art. 46a ust.8 Poś.
Oceniając powyższe nie można się jednak zgodzić ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. , że niezawarcie porozumienia w trybie art. 106 kpa pomiędzy Wójtem Gminy W. i Prezydentem T. w sytuacji gdy planowana inwestycja będzie realizowana na terenie obu gmin stanowi rażące naruszenie prawa lub mogło mieć istotny wpływ na stan środowiska w rozumieniu art. 11 Poś w zw. z art. 156 § 1 pkt. 7 kpa i w zw. z art. 46a ust. 8 Poś. Co prawda, zgodnie z treścią art. 46 a ust. 8 Poś uzgodnienie takie jest wymagane, to jednak z cyt. przepisu nie wynika wprost w jakiej formie należy dokonać powyższego uzgodnienia. Co więcej, nawet gdyby przyjąć, że właściwą formą dla tego rodzaju uzgodnień jest tryb z art. 106 § 5 kpa , to ze względu na brak jednoznacznego określenia formy w jakiej ma być dokonywane uzgodnienie przewidziane w przepisie art. 46a ust. 8 Poś brak takiego uzgodnienia w trybie art. 106 kpa nie może w ocenie Sądu uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie każde naruszenie przepisów ochrony środowiska pociąga za sobą automatycznie skutek, o którym mowa w art. 11 Poś. Jak wskazano wyżej w ocenie Sądu naruszenie takie musi być jednoznaczne o co trudno w sytuacji, gdy przepis budzi znaczne wątpliwości interpretacyjne jak to ma miejsce w odniesieniu do treści art. 46a ust.8 Poś. Nadto trzeba wskazać, że jak wynika z notatki służbowej, sporządzonej przez organ l instancji w dniu 28.10. 2005 r., Prezydent T. był powiadomiony o postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego małej elektrowni wodnej na [...]w m. O. Należy także zauważyć, że decyzja z [...] grudnia 2005 r. została doręczona Prezydentowi T. , a tym samym w sytuacji ewentualnych wątpliwości mógł się od niej odwołać, ale tego nie uczynił.
Sąd nie podziela również stanowiska SKO w T. wyrażonego w zaskarżonej decyzji, zgodnie z którym przyjęto, że organ l instancji naruszył przepis art. 51 ust. 4 Prawa ochrony środowiska stanowiący, iż organ zasięgający opinii przedkłada wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oraz informacje zawierające dane określone w art. 49 ust. 9 tj. dane o: rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystania i pokryciu szatą roślinną, rodzaju technologii, ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przewidywanej ilości wykorzystywanej wody i innych wykorzystywanych surowców, rozwiązaniach chroniących środowisko, rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z 16.04. 2004 r. o ochronie przyrody. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem organu l instancji wyrażonym w piśmie z 5 marca 2010 r. inwestor do wniosku dołączył m. in. raport oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko wykonany na zlecenie inwestora przez P.P. oraz mapę obejmującą teren ww. inwestycji.
W ocenie Sądu z samego faktu, że Wójt Gminy W. dopiero w marciu 2010 r. przesłał organowi odwoławczemu dokumenty tj. mapę wysokościową, raport o oddziaływaniu na środowisko z kwietnia 2004 r. autorstwa P.P. i notatkę służbową z 28.10. 2005 r. dotyczącą uzgodnień z Prezydentem T. - wskazując, że były one uwzględnione przez organ w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...].12. 2005 o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, nie wynika aby dokumenty te nie były znane organowi l instancji. W szczególności nie można się zgodzić, że organ l instancji zasięgając opinii Starosty Powiatu w T. oraz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. w trybie art. 51 ust. 4 Poś nie przesłał ww. organom oprócz lakonicznego wniosku inwestora także mapy wysokościowej obszaru planowanej inwestycji oraz raportu o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko, sporządzonej w kwietniu przez P.P. na wniosek inwestora. Z samego faktu, że organy opiniujące nie odniosły się w uzasadnieniach swoich opinii do ww. raportu i przedstawionych w nim wniosków nie można przyjmować, że nie zapoznały się z nim, a więc, że nie dysponowały odpowiednimi danymi w oparciu, o które mogły wydać opinię. Analogicznie nie można się zgodzić, ze stanowiskiem organu odwoławczego, że Wójt Gminy W. wydając postanowienie z [...] listopada 2005 r., w którym stwierdził, że w sprawie nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko, nie zapoznał się z raportem sporządzonym przez P.P. . Kwestionowanie, że powyższy raport, nie stanowił załącznika do wniosku inwestora nie znajduje bowiem żadnego uzasadnienia w przedstawionym materiale sprawy, i nie można przyjmować, że jeśli w uzasadnieniu postanowienia z [...] listopada 2005 r. brak odniesienia do ustaleń poczynionych w raporcie, to organ nie zapoznał się z jego treścią i nie uwzględnił go jako podstawy do stwierdzenia, iż w przedmiotowej sprawie nie ma potrzeby sporządzenia raportu. Z samego faktu, że uzasadnienie postanowienia z [...].11 2005 r. jest lakoniczne i w zasadzie opiera się na powołaniu opinii Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego oraz Starosty Powiatu w T. , nie ustosunkowuje się natomiast do ww. opinii stanowi z pewnością uchybienie proceduralne, które jednak trudno ocenić jako rażące naruszenia prawa. Tak samo nie można przyjąć, jak to czyni organ odwoławczy, że także organy opiniujące tj. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny oraz Starosta Powiatu w T. wydając opinie dotyczące potrzeby sporządzenia, względnie braku potrzeby sporządzenia raportu, nie zapoznali się z raportem P.P. ponieważ w treści wydanych opinii z 31. 10. 2005 (opinia Starosty Powiatu w T. ) i z 18.11. 2005 r. (opinia PWIS) nie powołano ww. raportu i nie odniesiono się do jego ustaleń. Należy raczej przyjąć, że wniosek dotyczący inwestycji zawierał wszystkie dane niezbędne do wydania opinii, w przeciwnym bowiem razie organy opiniujące prosiłyby o uzupełnienie wniosku, nie dysponując niezbędnymi danymi do wydania opinii. A takich wniosków PWIS i Starosta Powiatu w T. nie skierowali do Wójta Gminy W. Tym samym nie można przyjąć jak sugeruje organ odwoławczy, że najpierw Prezydent Powiatu T. i Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, a następnie Wójt Gminy W. ocenili przedmiotową inwestycję jedynie w parciu o lakoniczny wniosek, z którego nie można wywieść wszystkich danych o planowanej inwestycji, a poprzez to prawidłowo ocenić czy w odniesieniu do planowanej inwestycji jest wymagane lub nie jest wymagane sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko.
Nie można również podzielić stanowiska SKO w T. , że doszło do naruszenia przepisu art. 56 ust. 2 Poś - który stanowi, że w decyzji o środowiskowych warunkach właściwy organ określa rodzaj i miejsce realizacji przedsięwzięcia (pkt. 1), warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych, zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich (pkt. 2), wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt. 3), wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie poważnych awarii (pkt. 4 ), wymogi w zakresie trans granicznego oddziaływania na środowisko (pkt 5) -w sposób uzasadniający stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy W. z [...]. 12. 2005 r. Jak bowiem wynika z przedłożonej do akt administracyjnych ww. decyzji zawiera ona wymagane przepisem art. 56 ust. 2 Poś ustalenia. Jest co prawda lakoniczna, ale nie można się zgodzić z organem odwoławczym, że nie określono w niej warunków jakie powinien spełnić inwestor w fazie realizacji i eksploatacji inwestycji, l tak w punkcie II. 2. 1 wskazano na konieczność zabezpieczenia powietrza w trakcie prowadzenia prac budowlanych, wskazując, że w okresie eksploatacji obiekt nie posiada źródeł emisji. Wskazano na konieczność zabezpieczenia przed hałasem, zalecając izolacyjność akustyczną ścian oraz posadowienie turbin poniżej poziomu terenu. Należy wskazać, że ustalenia te stanowią wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Nieuzasadniony jest więc zarzut organu odwoławczego, ze w decyzji brak takich zaleceń. Decyzja zawiera wymagania dotyczące zabezpieczenia środowiska, ustala bowiem, że przedmiotowa MEW "nie może mieć negatywnego wpływu na drożność rzeki dla migracji ryb" i wskazuje, że "w tym celu należy odtworzyć ekologiczną ciągłość ekosystemów rzecznych przez budowę odpowiednich przepławek dla ryb opierając się na wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora RZGW w K. z [...].08. 2005 r.". W tym stanie rzeczy nie można się zgodzić ze stanowiskiem SKO w T. , że organ l instancji całkowicie pominął kwestię ochrony cennych wartości przyrodniczych terenu, a w decyzji nie zawarł jakichkolwiek warunków, które winny być uwzględnione w projekcie budowlanym. Co prawda należy podzielić pogląd, że ustalenia i warunki określone w decyzji z [...] grudnia 2005 r. nie są szczegółowe, ale wyczerpują wymagania art. 56 ust. 2 cyt. ustawy.
Konkludując trzeba podkreślić, że - jak wskazano wyżej - stwierdzenie nieważności decyzji stanowi nadzwyczajną instytucję podważającą ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, która chroni takie wartości jak ochrona praw nabytych, pewność, stabilność i bezpieczeństwo obrotu prawnego. Dlatego też dla jej zastosowania konieczne jest każdorazowe ustalenie skali naruszeń przepisów dotyczących ochrony środowiska, która będzie uzasadniała nieważność konkretnej decyzji. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło do tak istotnego naruszenia przepisów ustawy - Prawo ochrony środowiska, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej małej elektrowni wodnej [...].
Mając powyższe na względzie - na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit "a" i "c" p.p.s.a orzeczono jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło