II GZ 173/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Andrzej Kuba po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 1790/10 w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: oddalić zażalenie NSA/post.1 – postanowienie "ogólne" Postanowieniem z dnia [..] marca 2012 r. sygn. akt [..], po rozpoznaniu wniosku R. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach umorzył postępowanie wywołane wnioskiem w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji podkreślił, że wnoszący zażalenie jest już objęty z mocy samej ustawy zwolnieniem od kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, zatem złożony po raz kolejny wniosek nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, zaś postępowanie nim zainicjowane – jako bezprzedmiotowe – należało umorzyć. Sąd podkreślił, że wprawdzie wniosek R. N. zawarty w piśmie z dnia [..] lutego 2012 r. nie czynił zadość wymaganiom przewidzianym w art. 252 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a) jednak w ocenie Sądu skoro wiadomo, że postępowanie w sprawie zostanie umorzone, wzywanie wnioskodawcy do nadesłania wypełnionego formularza w postaci druku PPF, byłoby bezcelowe i przedłużyłoby tylko postępowanie. Na powyższe postanowienie skarżący R. N. złożył zażalenie. W zażaleniu wskazał, że w sprawie nie musi ponosić jeszcze żadnych kosztów postępowania, jednak nie można wykluczyć, że gdy sprawa będzie dalej rozpatrywana będzie zmuszony ponieść koszty, co do których uiszczenia nie posiada środków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. e) p.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych strony skarżące działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Tym samym skarżący z mocy prawa jest zwolniony z obowiązku uiszczania tak opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków (art. 239 pkt. 1 lit. a p.p.s.a w związku z art. 241 p.p.s.a). Jeśli więc skarżący korzysta ze zwolnienia przedmiotowego to w takiej sytuacji procesowej działaniem oczywiście bezcelowym było składanie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych (art. 244 §1 p.p.s.a). O bezprzedmiotowości takiego żądania przesądza, bowiem aktualizowana determinantami prawnymi realna możliwość uzyskania zwolnienia od kosztów sądowych w tym trybie. Innymi słowy skoro skarżący ma już z mocy prawa to, o co wnioskuje, to równocześnie nie może domagać się tego samego na wniosek. Z tych względów należało postanowić jak w sentencji stosownie do treści art. 161 §1 pkt. 3 p.p.s.a w związku z art. 258 §1 p.p.s.a.