II GZ 382/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-08-10
Skład orzekający: Urszula Raczkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie WSA odmówiło prawidłowo przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WSA z powodu wewnętrznych sprzeczności dotyczących zakresu rozstrzygnięcia w sprawie przyznania prawa pomocy, wskazując, że zwolnienie od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych następuje z mocy ustawy, a rozpoznanie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu wymaga jasnego określenia zakresu prawa pomocy.Stan faktyczny
R. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego. WSA w G. postanowił odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uznając zwolnienie od kosztów sądowych za bezprzedmiotowe, co R. N. zaskarżył zażaleniem.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 czerwca 2011 r.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Urszula Raczkiewicz po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt III SA/Gl 1790/10 w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. N. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Postanowieniem z dnia 13 czerwca 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. odmówił R. N. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że wniosek o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, ponieważ stosownie do art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), strona skarżącą w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma w ogóle obowiązku uiszczania kosztów sądowych. W tej kategorii spraw obowiązuje z mocy samego prawa ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych.
Jednakże Sąd podniósł, że pozostał jednak do rozpoznania wniosek o prawo pomocy w zakresie ustanowienia dla skarżącego pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata i po jego rozpoznaniu odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w tym zakresie.
Powyższe postanowienie R. N. zaskarżył zażaleniem utrzymując, iż spełnia warunki do przyznania prawa pomocy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie jednakże z zupełnie innych przyczyn niż w nim podniesione.
W dniu 20 stycznia 2011 r. R. N. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 13 czerwca 2011 r. wskazano, iż rozpoznawano wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych czyli w zakresie częściowym, rozstrzygnięcie zaś dotyczy odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 244 § 1 p.p.s.a.). Natomiast w uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że skarżący z mocy ustawy zwolniony jest z kosztów sądowych, jednakże rozpoznaniu podlegał tylko wniosek o ustanowienie adwokata.
Wobec powyższych wewnętrznych sprzeczności zawartych w zaskarżonym postanowieniu, co do przedmiotu rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło