III SA/Gd 240/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. (bez numeru) w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] z dnia 15 lutego 2010 r. (bez numeru), 2. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] na rzecz skarżącej M. C. 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. M. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] w [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. (bez numeru) w przedmiocie stypendium za wyniki w nauce. Zaskarżoną decyzją uchylono decyzję organu I instancji - Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia 15 lutego 2010 r., która postanowiła uchylić – ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2009 r. – decyzję własną z dnia 2 grudnia 2008 r. przyznającą M. C. stypendium za wyniki w nauce w całości i – odmówiono wypłaty stypendium naukowego za okres od 1 maja 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w dniu 15 lutego 2010 r. wydała decyzję w sprawie uchylenia – ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2009 r. swojej decyzji z dnia 2 grudnia 2008 r. przyznającej stypendium za wyniki w nauce M. C.. Decyzja ta wydana została w wyniku realizacji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 r. , sygn. akt IIISA/Gd 396/09, stwierdzającego nieważność decyzji organu odwoławczego z dnia 15 czerwca 2009 r. Wobec takiego rozstrzygnięcia należało rozpatrzyć wniosek M. C. z dnia 21 maja 2009 r., a nie – odwołanie studentki z dnia 4 czerwca 2009 r. Mimo niewłaściwego rozstrzygnięcia Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] podzieliła słuszność argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia 15 lutego 2010 r. Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w [...] stwierdza, że brak jest podstaw do wypłaty wnioskodawczyni stypendium za okres od 1 maja 2009 r. do 30 czerwca 2009 r., bowiem zgodnie z § 4 ust. 2 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...], prawo do stypendium naukowego przysługuje do końca miesiąca, w którym student ukończył studia na danym kierunku. M. C. ukończyła w dniu 1 kwietnia 2009 r. studia na kierunku [...] ( w rzeczywistości – na kierunku [...]) i nie przysługuje jej stypendium na kierunku [...] przyznane jej na kierunku [...]. Nadto stwierdzono, że chwila ukończenia studiów poprzez uzyskanie tytułu magistra powoduje wygaśnięcie stosunku administracyjnoprawnego obejmującego uprawnienie do stypendium. W skardze na opisaną decyzję, wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, M. C. napisała, że uważa, iż decyzja narusza art. 184 ust. 5 oraz art. 181 ust. 1 w zw. z art. 186 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 roku – Prawo o szkolnictwie wyższym, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia . Nadto skarżąca wniosła o dopuszczenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy WSA w Gdańsku sygn akt IIISA/Gd 396/09. W skardze podniesiono, ze skarżąca nabyła prawo do stypendium za wyniki w nauce na Wydziale [...] i – wbrew twierdzeniom organu w zaskarżonej decyzji – prawa tego nie przekreśla fakt ukończenia studiów na jednym kierunku, tym bardziej, że skarżąca nadal pozostaje studentką [...]. Gdyby Wydziałowa Komisja Stypendialna Wydziału [...] uważała, że prawo do stypendium nie przysługuje po skończeniu studiów, powinna zlecić wypłacenie całości stypendium do dnia 1 kwietnia 2009 r., kiedy to skarżąca obroniła pracę magisterską na Wydziale [...]. Ponadto podniesiono w skardze, że zachodzą wątpliwości, czy osoba, która złożyła podpis pod zaskarżoną decyzją, miała ku temu stosowne uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w [...] wniosła o oddalenie skargi, szeroko argumentując zajęte stanowisko. Wyjaśniono, między innymi, że wiceprzewodniczący OKS [...] miał umocowanie do wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji, Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty dotyczące słuszności bądź celowości zaskarżonego aktu. Badana jest legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji. Ponadto, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 134 § 2 cyt. ustawy, Sąd nie może jednak wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba ze stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Sąd uznał skargę za uzasadnioną. Z akt przedłożonych Sądowi wynika, że w czasie, gdy podejmowana była decyzja organu I instancji w sprawie stypendium za wyniki w nauce M. C. skarżąca była absolwentką Wydziału [...], a egzamin magisterski skarżąca złożyła w dniu 1 kwietnia 2009 r. Była studentką Wydziału [...]. Stypendium, o wypłacenie którego M. C. wnosiła pismem z dnia 18 maja 2009 r., przyznane zostało studentce na Wydziale [...], za wyniki w nauce na tym Wydziale. Stypendium M. C. za wyniki w nauce na Wydziale [...] nie jest przedmiotem rozstrzygnięć w tej sprawie, zatem rozważania na ten temat w uzasadnieniu do decyzji OKS [...] z dnia 12 kwietnia 2010 r. są bezprzedmiotowe. Stypendium za wyniki w nauce na Wydziale [...] w kwocie 180 zł miesięcznie od 1 października 2008 r. do 30 czerwca 2009 r., jak wynika z rozstrzygnięcia, przyznane zostało M. C. ostateczną decyzją Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] z dnia 2.12.2008r. nr albumu [...] (dowód – uwierzytelniony odpis w aktach administr.).Decyzja nie zawiera zastrzeżenia warunku. W jej podstawach prawnych organ wydający powołał przepisy art. 173 ust.1 pkt.3, art. 175 ust. 1 i 3 i art. 181 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U Nr 164 z 2005 r., poz. 1365 ze zm.) i § 8 Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] w roku akademickim 2008/2009 – Zarządzenie Rektora [...] Nr [...] z dnia 28 września 2007.). W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 184 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, regulującym uprawnienia studentów do stypendiów,:"1. student może otrzymywać stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-7 ( stypendium za wyniki w nauce – pkt.3), w danym roku akademickim przez okres do dziesięciu miesięcy. 2. Stypendia, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3, /.../, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki, /..../, 3. Stypendia, o których mowa w ust. 2, wypłacane są co miesiąc. 4. Student studiujący równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać stypendia, /..../ oraz stypendium za wyniki w nauce na każdym z kierunków./.../". W § 8 wyżej wskazanego Regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom [...] w roku akademickim 2008/2009, warunki uzyskania przez studenta prawa do stypendium za wyniki w nauce są zharmonizowane z zasadami określonymi w cytowanym przepisie ustawy. Z powyższego wynika, że cytowana decyzja Wydziałowej Komisji Stypendialnej Wydziału [...] z dnia 2.12.2008 r. nr albumu [...] jest w pełni zgodna zarówno z przepisami ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym jak i z przepisami Regulaminu .../.../, dotyczącymi przyznawania studentom stypendiów za wyniki w nauce. W art. 207 ust. 1 i 4 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym postanowiono, że do decyzji, /..../ podjętych przez komisję stypendialną i odwoławczą komisję stypendialną, o których mowa w art. 175 ust. 3 i art. 176 ust. 3./..../ stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. O odpowiednim stosowaniu przepisów KPA w sprawach uregulowanych w cytowanym Regulaminie mowa jest w § 10 ust. 3 tego dokumentu, a § 2 Rozdziału II Regulaminu pt.. "Organy orzekające w sprawach pomocy materialnej" stanowi wprost, że: "Rozstrzygnięcia, dotyczące przyznania lub nieprzyznania świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w § 1 pkt. 1,2,3 ( 3-stypendium za wyniki w nauce lub sporcie) i 6,7,8 są decyzjami administracyjnymi, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – kpa". Niezależnie zatem od prawidłowości wyżej przytoczonego postanowienia, organy Uczelni, podkreślając formalny charakter swoich rozstrzygnięć winny pamiętać, że jednym z podstawowych walorów decyzji administracyjnej jest jej trwałość i związanie rozstrzygnięciem zarówno adresata jak i wydającego. Stanowi o tym art. 110 kpa, w którym postanowiono, że organ administracji publicznej, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej. Możliwość uchylenia bądź zmiany ( a w szczególności – na niekorzyść strony) ostatecznej decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, jest ściśle określona w przepisach kpa. Przepisów takich organy obu instancji, podejmując zaskarżone przez M. C. decyzje, nie wskazały. Nie dostrzega ich również Sąd, podejmując działania z urzędu. Wbrew twierdzeniom organu II instancji, zawartym w uzasadnieniu do decyzji z dnia 12 kwietnia 2010 r. podstawy takiej, w świetle przytoczonych wyżej i innych przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i Regulaminu /.../ nie stanowi § 4 pkt. 4 Regulaminu, którego treść nie jest zresztą klarowna. Bo: - czy dla M. C. "planowany termin ukończenia studiów" to dzień 1 kwietnia 2009 r. czy – "regulaminowy" - 30 czerwca 2009 r.?. Z omawianych przyczyn podjęcie przez organy obu instancji decyzji "odbierających" M. C. prawo do stypendium przyznane skarżącej ostateczną decyzją właściwego organu na czas od 1 października 2008 r. do 30 czerwca 2009 r. w wysokości 180 zł miesięcznie, i to niezależnie, czy następuje to w formie "uchylenia decyzji własnej ze skutkiem na dzień 30 kwietnia 2009 r." ( jak zadecydował organ I instancji) czy też w formie "odmowy wypłaty stypendium naukowego za okres od dnia 1.05.2009 r. do 30.06.2009 r." (jak orzekł organ II instancji) nie znajdują umocowania w obowiązujących przepisach prawa, co prowadziło do orzeczenia o ich nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt.2 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sformułowanie decyzji organu II instancji o "odmowie wypłaty stypendium naukowego za okres od dnia 1.05.2009 r. do 30. 06. 2009 r." nie rozstrzyga zresztą w przedmiocie prawa studentki do stypendium, a sugeruje, że organ wzbrania się wypłacić studentce należne Jej świadczenie. Przy ponownym rozpatrywaniu wniosku M. C. organy wezmą pod uwagę wyrażone powyżej poglądy prawne. Zważywszy, że decyzja organu odwoławczego odmawiała wypłaty skarżącej świadczenia, Sąd orzekał o wstrzymaniu jej wykonania ( art.152 cyt. ustawy). O kosztach orzeczono w myśl art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.