II SA/Wa 1090/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Przemysław Szustakiewicz Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.) Protokolant ref. staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy za rok 2007 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Sąd Rejonowy w C. [...] po rozpoznaniu powództwa W. G. przeciwko [...] Oddziałowi Straży Granicznej w R. o zapłatę ekwiwalentu za urlop w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał postanowienie sygn. akt [...] , w którym uznał się niewłaściwym i sprawę przekazał Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej w R. Powyżej określony organ, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...] , którą umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej wypłacenia byłemu funkcjonariuszowi Straży Granicznej W. G. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy, tj. wypoczynkowego i dodatkowego w łącznym wymiarze [...] dni za rok 2007 r. z powodu bezprzedmiotowości postępowania. W uzasadnieniu decyzji organ podał m.in., że W. G. pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. został poinformowany o braku podstaw prawnych do wypłacenia przedmiotowego świadczenia. Brak jest zatem przesłanek do ponownego rozpatrywania przedmiotowej sprawy, ze względu na fakt, iż stan faktyczny w sprawie nie uległ zmianie. Wszelkie roszczenia ze stosunku służbowego były funkcjonariusz winien dochodzić na drodze sądowej. Od powyższej decyzji W. G. złożył do Komendanta Głównego Straży Granicznej odwołanie, w którym podniósł, iż brak było podstawy prawnej do umorzenia postępowania, ponadto organ nie wyjaśnił w decyzji kwestii jego urlopu w wymiarze [...] dni. Komendant Główny Straży Granicznej, po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, w dniu [...] maja 2010 r. wydał decyzję nr [...] , którą utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że umorzenie postępowania w sprawie wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop jest zasadne, ale niekoniecznie z powodów wskazanych przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Ustawodawca w art. 118 ust. 1 pkt 1 – 6 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) wskazał podstawy prawne zwolnienia funkcjonariusza ze służby, które uprawniają do przyznania odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane przed zwolnieniem ze służby urlopy wypoczynkowe i dodatkowe oraz pozostałe należności pieniężne wypłacane w takiej sytuacji. Należności te przysługują w razie zwolnienia ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1, 3 – 8 i 12 oraz ust. 3 powołanej ustawy. Wynika z tego, że należności te nie przysługują w przypadku zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 ustawy o Straży Granicznej. Zgodnie z art. 118 ust. 2a tej ustawy funkcjonariusz zwolniony ze służby na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 4 i ust. 2 pkt 2 ustawy otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 37 ust. 3 ustawy, nie więcej niż za 3 ostatnie lata. Należy podkreślić, iż chodzi tu tylko o przypadek wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany czas wolny od służby udzielony w zamian za ponadnormatywny czas służby, a nie o przypadek ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. W kontekście powyższego należy podkreślić, że ustalenie prawa do ekwiwalentu za niewykorzystany urlop następuje w związku ze zwolnieniem ze służby, jednak naliczenie ekwiwalentu w oparciu o art. 118 ust. 1 i 2 jako czynność materialno – techniczna wymaga wydania odrębnej decyzji ustalającej prawo do ekwiwalentu, bowiem wynika to z mocy ustawy. Postępowanie administracyjne w takiej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe (...). Analizowana kwestia nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania. Postępowanie od początku było bezprzedmiotowe. Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej stała się przedmiotem skargi wniesionej przez W. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wypłatę odszkodowania za niewykorzystany urlop w 2007 r. w kwocie [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 105 § 1 Kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Należy podkreślić jednak, iż celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron. W rozpoznawanej sprawie organ wydał decyzję o umorzeniu postępowania w przedmiocie ekwiwalentu pieniężnego uznając, iż jest ono bezprzedmiotowe. Nie sposób zgodzić się z tym rozstrzygnięciem, gdyż wbrew twierdzeniu organu, postępowanie w sprawie spornego świadczenia na żadnym jego etapie, nie było postępowaniem bezprzedmiotowym. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić bowiem wówczas, jeżeli brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego. Prowadzone przez organy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się w sprawie ustalenia prawa skarżącego do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop. Oznacza to, że organ powinien wydać decyzję w tym przedmiocie, tzn. przyznać bądź odmówić przyznania przedmiotowego świadczenia. Organ pierwszej instancji nie miał podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 Kpa, natomiast organ naruszył art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, bowiem utrzymał w mocy wadliwą decyzję organu pierwszej instancji. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany jest do rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie prawa skarżącego do spornego świadczenia. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c art. 132 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.