II SA/Kr 1197/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Zimmermann Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Ewa Rynczak (spr.) Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 września 2010 r. nr [....] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala. Postanowieniem nr [...] z dnia 27 maja 2010r. Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1, art. 101 § 1 oraz art. 123 § 1 k.p.a., zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] , obręb [...] , pow. 514 m2, jednostka ewidencyjna [...] , objętej księgą wieczystą nr [...] w prawo własności. W uzasadnieniu podniesiono, że w trakcie postępowania ustalono, że Prezydent Miasta K. wydał zarządzenie z dnia 12 marca 2010 r. dotyczące skierowania na drogę postępowania cywilnego sprawy rozwiązania ze S.K. stosunku użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, a pozew w sprawie został złożony do Sądu Rejonowego dla [...] w dniu 21 maja 2010 r. Dalej organ l instancji powołał się na istotę zagadnienia wstępnego, a w konkluzji stwierdził, że powodem zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest konieczność uprzedniego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości dotyczących stanu prawnego nieruchomości objętej wnioskiem o przekształcenie w prawo własności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył S.K. , zarzucając naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości poprzez przyjęcie, że postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego w trybie art. 33 ust. 3 u.g.n. stanowi zagadnienie wstępne względem postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności danej nieruchomości w trybie art. 1 ust. 1 ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Odwołujący wywodzi, że nie można uznać, iż postępowanie w przedmiocie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne względem postępowania o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Każda bowiem z przesłanek rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w szczególności przesłanka istnienia prawa użytkowania wieczystego, jest możliwa do ustalenia w sposób całkowicie niezależny od postępowania sądowego w przedmiocie unieważnienia umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego. Wynika l to z faktu, że rozstrzygnięcia w obydwu tych sprawach, mają charakter konstytutywny. Tym samym, postępowanie w przedmiocie rozwiązania umowy o użytkowanie wieczyste nie ma na celu ustalenia obecnego kształtu prawa służącego wnioskodawcy, lecz jedynie ewentualne rozstrzygnięcie o przyszłym kształcie tego prawa. W chwili obecnej, nie zachodzą zatem żadne wątpliwości dotyczące stanu prawnego nieruchomości. Nie jest uzasadnione twierdzenie, że wydanie rozstrzygnięcia przez Sąd, jest koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Niniejsze postępowanie oraz postępowanie sądowe w przedmiocie rozwiązania umowy o użytkowanie wieczyste ma charakter postępowań równoległych, tym samym nie zachodzi podstawa do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia 6 września 2010r. znak: [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu l instancji. W uzasadnieniu organ nie podzielił argumentacji odwołującego, że skoro w świetle regulacji ustawy o przekształceniu prawa użytkowanie wieczystego w prawo własności wnioskodawca formalnie spełnia przesłanki umożliwiające dokonanie takiego przekształcenia, to brak jest podstaw do uznania wskazanej wyżej okoliczności jako zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Zagadnienie istnienia prawa, które ma zostać prawnie przekształcone jest kluczowe dla oceny możliwości zastosowania instytucji przekształcenia w prawo własności. Jedna ze stron umowy cywilnoprawnej podjęła działania procesowe zmierzające do rozwiązania stosunku użytkowania wieczystego nieruchomości, który ma w trybie administracyjnym zostać przekształcony w prawo własności. Bezspornym jest zatem, że sądowy spór co do istnienia prawa użytkowania wieczystego jest okolicznością determinującą postępowanie o przekształcenie go w prawo własności. Zachodzi tutaj zatem związek przyczynowy pomiędzy zagadnieniem prawnym rozstrzyganym przez sąd, a ewentualną możliwością jego późniejszego przekształcenia. Skutecznie przekształcić można bowiem prawo, które istnieje, a formalnoprawne uruchomienie trybu zmierzającego do jego rozwiązania jest zagadnieniem mającym pierwszeństwo przed podjęciem rozstrzygnięcia administracyjnego w trybie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Ponadto organ wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23.02.2005r. syg.l SA2368/03, w którym Sąd uchylił postanowienie organu odwoławczego nie uznające sprawy rozwiązania umowy o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste za zagadnienie wstępne dla kwestii przekształcenia tego prawa w prawo własności. Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, póz. 1270 z późn. zm. - oznaczanej dalej jako p.p.s.a.), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością : uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga jest nieuzazasdniona, gdyż zaskarżone postanowienie z dnia 6 września 2010 r. znak: [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , jak też postanowienie organu l instancji nr [...] z dnia 27 maja 2010r. Prezydenta Miasta K. nie naruszają prawa. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia uznał, że organy obu instancji w sposób prawidłowy dokonały ustaleń faktycznych i prawnych i zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Niniejsze postępowanie jest postępowaniem wpadkowym i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy. Istotą sprawy jest ustalenie czy w przedmiotowym postępowaniu, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny, zachodzi przesłanka do zawieszenia postępowania ze względu na istnienie zagadnienia wstępnego. Podstawą prawną do wydania zaskarżonego postanowienia i zawieszenia z urzędu postępowania jest przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, stosownie do którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest od spełnienia łącznie trzech przesłanek: 1) postępowanie administracyjne jest w toku, 2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd, 3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięcie. Między rozstrzygnięciem spawy administracyjnym, a zagadnieniem wstępnym musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy, a więc taka sytuacja, w której wydanie decyzji administracyjnej przez organ administracji nie jest możliwe bez wyjaśnienia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W niniejszej sprawie organ zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone w sprawie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] , obręb [...] , pow. 514 m2, jednostka ewidencyjna [...] , objętej księgą wieczystą nr KR [...] w prawo własności. Organ administracji l instancji stwierdził, że zarządzeniem wydanym w dniu 12.03.2010r. Prezydent Miasta K. skierował sprawę na drogę postępowania cywilnego o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego zawartej w dniu [...] .1995r. pomiędzy Gminą Miejską K. a A.B. z przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (rep.....), a następnie przeniesionej na skarżącego S.K. umową zawartą w dniu [...] 1999 r. (rep.....) i w dniu [...].2010 r. Prezydent wniósł do Sądu Rejonowego dla [...] w [...] pozew o rozwiązanie umowy wieczystego użytkowania ze S.K. W związku z tym, postanowieniem z dnia 27.05.2010 r. zawiesił z urzędu- przedmiotowe postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez sąd rozwiązania umowy użytkowania wieczystego. Dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy należy stwierdzić, że organy obu instancji zasadnie ustaliły, że rozstrzygnięcie sprawy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, zawartej pomiędzy Gminą Miejską K. a S.K. , będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy o przekształcenie prawa wieczystego użytkowania w prawo własności albowiem rozstrzygnięcie przez sąd tej kwestii przesądzi o tym czy skarżącemu będzie nadal przysługiwało prawo wieczystego użytkowania przedmiotowej działki czy też nie. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia sprawy rozwiązania wieczystego użytkowania przez sąd powszechny organ administracji publicznej nie będzie mógł w sposób prawidłowy rozpoznać i rozstrzygnąć sprawy, a więc orzec co do jej istoty. Wydanie więc orzeczenia przez sąd powszechny będzie miało wpływ na wynik niniejszej sprawy i w ocenie sądu jest to zagadnienie wstępne, o którym mowa w przepisie art. 97 § 1 pkt4 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, to należy je wszystkie uznać za nieuzasadnione. Skarżący zarzuca, że zaskarżone postanowienie nie odpowiada prawu i prowadzi do naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak podstaw do jego zastosowania. Uważa , że niniejsze postępowanie administracyjne oraz postępowanie sadowe mają charakter postępowań równoległych i nie ma przeszkód do rozpatrzenia wniosku skarżącego i prowadzenie postępowania o zmianę prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. W ocenie Sądu, w świetle już wyżej omówionych przez Sąd przesłanek przemawiających za zawieszeniem z urzędu postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, zarzuty skarżącego należy uznać za nietrafne. Należy tu dodatkowo wskazać, że z chwilą złożenia wniosku przez S.K. w dniu 10.12.2009 r. w przedmiotowej sprawie organ l instancji zobowiązany był do rozpatrzenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy związanych z wnioskiem, w tym również sprawdzenia czy przedmiotowa działka gruntowa została przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową-jednorodzinną zgodnie z zawartą umowa wieczystego użytkowania z dnia [...] .1995 r. (rep......). Podniesiony na rozprawie w dniu [...] .2010 r. zarzut pełnomocnika skarżącego, że mamy tutaj do czynienia z kolizją dwóch różnych roszczeń i dwóch różnych prawa podmiotowych w związku z tym powinna mieć zastosowanie reguła pierwszeństwa bowiem wniosek skarżącego złożony był o 6 miesięcy wcześniej przed wniesieniem pozwu do sądu powszechnego, a tym samym prawa podmiotowe skarżącego są traktowane jako drugorzędne, to zarzut ten jest również nieuprawniony , gdyż w ocenie Sądu jednak prawa właścicielskie tj. Gminy K. do przedmiotowej nieruchomości nr [...] obr. [...] jed. ewid. [...] są silniejsze niż prawa wieczystego użytkownika. Istotnie organ l instancji powinien był rozpoznać sprawę szybciej, niemniej jednak musiał też wziąć pod uwagę wszystkie aspekty tej sprawy, w tym zbadanie czy umowa wieczystego użytkowania została przez użytkownika wieczystego wykonana. Ponadto skoro skarżący zarzuca, że organ powinien był wcześniej rozstrzygnąć tę sprawę i zwlekał z wydaniem decyzji, to skarżący mógł skorzystać z przysługujących mu środków prawnych określonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z 30.08. 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) w myśl którego sąd w razie nieuwzględnienia skargi skargę oddala.