V SA/Wa 1388/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant starszy specjalista - Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2010r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza na rzecz T. C. od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 30 lipca 2009r T. C. złożył w [...] Oddziale Regionalnym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5. ,,Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzenia krajową flotą rybacką’’ Program Operacyjny ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Dyrektor [...] OR ARiMR odmówił Wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej. Organ stwierdził, że Wnioskodawca nie spełnił warunku zatrudnienia na statku rybackim w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie. Warunek taki wynika z § 21 ust. 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 26 czerwca 2009r. Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z dnia [...] marca 2010r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w dniu składania wniosku Skarżący nie był rybakiem. Powołał się na art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006r w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. Urz. UE L 223 z dnia 15.08.2006r.), dalej: rozporządzenie wspólnotowe, który stanowi, że ,, rybak’’ to osoba, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a to oznacza, że musi być zatrudniony na dzień składania wniosku o dofinansowanie. Ponadto, Prezes wskazał, że zgodnie z pkt 3 ust.5 załącznika nr I do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013’’ (Dz.U. Nr 101, poz. 840 z późn. zm.), dalej: rozporządzenie krajowe, należy przedłożyć zobowiązanie ubiegającego się o dofinansowania do zaprzestania wykonywania zawodu rybaka, co dodatkowo sugeruje, że w dniu składania wniosku wnioskodawca powinien czynnie wykonywać zawód. Powołał się także na stanowisko MRiRW, pełniącego funkcję Instytucji Zarządzającej Programem Operacyjnym ,,Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013’’, wyrażone w piśmie z dnia 14.08.2009r i z dnia 03.09.2009r.. Organ wskazał, że zgodnie z § 21 rozporządzenia krajowego., pomoc w ramach rekompensat społeczno- gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, osobie, która: 1) trwale zaprzestała wykonywania zawodu rybaka; 2)ukończyła co najmniej 55 rok życia; 3) pracowała w zawodzie rybaka na statkach rybackich co najmniej przez 10 lat. Organ ustalił, że Wnioskodawca nie wykonywał pracy w zawodzie rybaka od 2005r. i nie wykonywał tej pracy na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie, co wynika także z jego pism, to jest z pisma z dnia 28.10.2009r oraz z odwołania. Wobec powyższego Prezes ARiMR uznał, że Wnioskodawca nie spełnia warunków do przyznania mu pomocy w ramach środka 1.5. ,,Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajowa flota rybacką’’. Od tej decyzji T. C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie , wnosząc o jej uchylenie w całości i rozstrzygniecie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że mimo nie wykonywania zawodu rybaka na dzień złożenia wniosku, zawód ten wykonywał bezpośrednio przed złożeniem wniosku jak i po tej dacie, oraz na dzień dzisiejszy. Ponadto wskazał, że warunek zatrudnienia na statku rybackim w dniu składania wniosku jest ważny dla Agencji, a mimo to w instrukcji zamieszczonej na jej stronach a także w przepisach prawa taki warunek nie występuje Skarżący zarzucił także organowi przewlekłość postępowania polegającą na niedotrzymywaniu terminów na załatwienie sprawy wynikających z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji wniósł o jej oddalenie jako niezasadne i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutu przewlekłości postępowania organ wskazał, że zgodnie z § 40 ust. 1 i 4 rozporz. krajowego termin na rozpatrzenie wniosku o dofinansowanie wynosi 3 miesiące od dnia złożenia wniosku. Jednocześnie z przepisu wynika, ze jeżeli w trakcie rozpatrywania tego wniosku niezbędne jest uzyskanie dodatkowych wyjaśnień lub opinii lub zajdą nowe okoliczności budzące wątpliwości co do możliwości przyznania pomocy, termin rozpatrywania wniosku wydłuża się o czas niezbędny do uzyskania wyjaśnień lub opinii. Taka sytuacja miała tu miejsce, gdyż Skarżący został wezwany do usunięcia braków wniosku m.in. o dokumenty potwierdzające zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku. Organ podniósł, że T. C. nie dostarczył tych dokumentów, to jest świadectwa pracy lub umowy o pracę wraz z zaświadczeniem z zakładu pracy w przypadku, gdy stosunek pracy trwa nadal lub umowy o świadczenie usług na statku rybackim oraz wyciąg pływania potwierdzający zatrudnienie. Na rozprawie w dniu 22 listopada 2010r pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej po terminie. Wskazał, że zaskarżona decyzja została przesłana Skarżącemu w dniu 5 marca, była dwukrotnie awizowana – pierwszy raz w dniu 12 marca 2010r, drugi – w dniu 19 marca 2010r i została w dniu 29 marca 2010r. zwrócona do Agencji z adnotacją ,,nie podjęto w terminie’’. Wniesienie zatem skargi do WSA w dniu 10 maja za pośrednictwem poczty (data stempla pocztowego) zostało dokonane po upływie 30 – dniowego terminu przewidzianego na skuteczne dokonanie tej czynności. Jednocześnie pełnomocnik Organu oświadczył, iż drugie doręczenie decyzji mające miejsce w dniu 15 kwietnia 2010r., miało charakter wyłącznie informacyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Na wstępie sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m .inn. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), dalej ,,p.p.s.a."", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Funkcją sądownictwa administracyjnego jest więc sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Wymaga to oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Rozważając w tym kontekście zarzuty zawarte w skardze stwierdzić należy, że są one zasadne. Na początku sad uznał, iż skarga została wniesiona przez T. C. z zachowaniem terminu wynikającego z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z 2002r. , z późn. zm.), dalej p.p.s.a., gdyż termin należy liczyć od dnia 15 kwietnia 2010r. Sam organ, wysyłając ponownie odpis decyzji, miał wątpliwości co do prawidłowości doręczenia poprzez awizo, inaczej nie nastąpiłoby ponowne przesłanie decyzji. Podstawę prawną przyznania pomocy finansowej na realizację środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką, objętego osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", stanowiącego załącznik do obwieszczenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 lipca 2009 r. w sprawie Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (M. P. Nr 51, poz. 739), stanowi Rozporządzenie Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z 15.08.2006, str. 1), w którym ustanowiono Europejski Fundusz Rybacki (dalej zwany "EFR") oraz określono ramy wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa, obszarów zależnych głównie od rybactwa, a także rybołówstwa śródlądowego. Zgodnie z art. 21 lit. e rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 wsparcie z EFR mające na celu dostosowanie wspólnotowej floty rybackiej dotyczy rekompensaty społeczno-gospodarczej w celu zarządzania wspólnotową flotą rybacką zgodnie z art. 27. Stosownie do art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia EFR może mieć udział w finansowaniu środków społeczno-gospodarczych proponowanych przez państwa członkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa, które to środki obejmują wcześniejsze odejście z sektora rybactwa, w tym wcześniejsze emerytury. W art. 3 lit. b rozporządzenia zawarto przy tym definicję rybaka jako osoby, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 Komisja i państwa członkowskie zapewniają spójność pomocy udzielanej z EFR z politykami, priorytetami i działaniami Wspólnoty oraz jej komplementarność z innymi instrumentami finansowymi Wspólnoty. Ta spójność i komplementarność znajduje swoje odbicie w programie operacyjnym, który, stosownie do art. 17 ust. 1 rozporządzenia, jest opracowywany przez każde z państw członkowskich w celu realizacji polityki i priorytetów, które mają być współfinansowane z EFR. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 2 rozporządzenia dla każdej osi priorytetowej określonej w tytule IV państwo członkowskie ustanawia w ramach swego programu operacyjnego warunki i procedury ich stosowania. Ponadto trzeba mieć na względzie, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 rozp. 1198/2006 wydatki kwalifikują się do uzyskania wsparcia z EFR, jeżeli zostały faktycznie poniesione przez beneficjentów pomiędzy datą przedłożenia Komisji programu operacyjnego lub dniem 1 stycznia 2007r. – zależnie od tego, która data przypada wcześniej - a dniem 31 grudnia 2013r. Przedmiotem dofinansowania nie mogą być operacje zakończone przed datą, od której kwalifikują się one do dofinansowania. Stosując ten przepis do niniejszej sytuacji, zdarzenie polegające na zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka nie powinno nastąpić przed 1 stycznia 2007r; Wskazać także należy, iż w dziale VI Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013", który został zatwierdzony przez Komisję Europejską decyzją z 16 października 2008 r., w opisie środka 1.5 Rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką wyjaśniono, iż restrukturyzacja polskiej floty, planowana na okres programowania 2007-2013, wiązała się będzie z dalszym ograniczeniem potencjału połowowego tak, by najlepiej dostosować go do dostępnych zasobów, i będzie miała niekorzystny wpływ na zatrudnienie i sytuację społeczno-ekonomiczną na obszarach rybackich. W związku z tym konieczne jest podjęcie towarzyszących działań społeczno-ekonomicznych w celu zrównoważenia niekorzystnych efektów Planu Dostosowania Nakładu Połowowego, udzielanie wsparcia, różnicowanie działalności na obszarach dotkniętych problemem. Główny typ wsparcia dotyczył będzie m.in. rekompensat za wcześniejsze odejście z zawodu rybaka, w tym wcześniejszych emerytur, jako kontynuacji mechanizmów i projektów Finansowego Instrumentu Wspierania Rybołówstwa. Jako beneficjentów tego środka wskazano rybaków. Należy również zauważyć, iż warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej zostały określone w ustawie z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619, z późn. zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy, w ramach osi priorytetowej 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, na podstawie delegacji zawartej w art. 19 ustawy, w której wytycznych wskazano m.in., iż regulacje podustawowe mają zapewnić prawidłową realizację programu oraz mieć na względzie istotę i cel poszczególnych środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym, zostały określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 - Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840 i Nr 129, poz. 1064). W § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazano, iż pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, ukończył co najmniej 55 rok życia oraz pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim co najmniej przez 10 lat. Ponadto z treści załącznika nr I ust.5 pkt 3 do rozporządzenia wskazanego wyżej wynika, że podmiot, który ubiega się o przyznanie pomocy w ramach środka 1.5 musi wraz z wnioskiem o dofinansowanie złożyć pisemne zobowiązanie do zaprzestania wykonywania zawodu rybaka. Jest to zobowiązanie na przyszłość i nie jest możliwe złożenie takiej deklaracji przez osobę, która zawodu rybaka nie wykonuje. Warunek trwałego zaprzestania wykonywania zawodu rybaka musi być spełniony dopiero na dzień wydania decyzji o przyznaniu pomocy. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że w dacie złożenia wniosku o dofinansowanie Skarżący nie był zamustrowany na statku rybackim. Jednocześnie, z załączonych do wniosku Wyciągów Pływania (k 6- 16 akt adm.) wynika, że w dniu 27.07.2009r. nastąpił zaciąg na statek [...] w charakterze motorzysty, a w dniu 26.07.2009r. nastąpiło zwolnienie. Następny zaciąg był w dniu 10.08. 2010r., zwolnienie 14.08.2009r. Kolejny zaciąg nosi datę 21.09. 2009r..Złożone Wyciągi obejmują okres od 2.05. 1966r. do sierpnia 2010r. Ponadto z pism składanych przez Skarżącego w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, np. ,,Oświadczenia’’ (k – 20) wynika, że prowadzi on działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Połowowe ,, [...]’’ w [...]. W ocenie Sądu Organy orzekające w sprawie nie ustaliły w sposób bezsporny, iż wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka w okresie złożenia wniosku o dofinansowanie. To, że ściśle w dniu 30 lipca 2009r. T. C. nie znajdował się na statku rybackim wynika tylko ze specyfiki świadczonej przez niego pracy. Ponadto nie zostało wyjaśnione czy Wnioskodawca świadczył pracę na podstawie innej umowy niż umowa o prace, np. cywilnoprawnej- typu zlecenie lub innej, a także jaki rodzaj działalności gospodarczej prowadzi; czy jest to np. rybołówstwo, czy handel, itp. Sąd wskazuje, że powyższe ustalenia są niezbędne dla oceny, czy Skarżący wykonywał zawód rybaka w czasie, który uprawnia do uzyskania stosownej rekompensaty. Z żadnych bowiem przepisów nie wynika, aby dla uzyskania przedmiotowego dofinansowania niezbędne było wykonywanie zatrudnienia wyłącznie na podstawie umowy o pracę. Z tych względów, w oparciu o art. 145 pkt1) a), c) p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji wyroku.O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art.200 p.p.s.a.