II FSK 2149/11
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2011-12-21
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie kasacyjne powinno zostać umorzone z powodu śmierci strony, gdy przedmiot postępowania dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
W przypadku śmierci strony, jeśli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, a nie zgłasza udziału osoba, której interes prawny dotyczy wyniku postępowania, sąd administracyjny umarza postępowanie. Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych nie przewidują następstwa prawnego dla inkasentów lub osób trzecich, dlatego postępowanie w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe należy umorzyć po śmierci tej osoby.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z 27 lipca 2010 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z 31 lipca 2009 r. dotyczące odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. M. S. zmarł 1 sierpnia 2011 r., co zostało potwierdzone odpisem aktu zgonu.Rozstrzygnięcie
Umorzył postępowanie kasacyjne.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak, , , po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1221/10 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: umorzyć postępowanie kasacyjne.
Wyrokiem z dnia 30 marca 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1221/10, w sprawie ze skargi M. S., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. [...] z dnia 31 lipca 2009 r. w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za luty 2004 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego.
Od powyższego wyroku Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł skargę kasacyjną, w której domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. wniósł o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Pismem z dnia 17 listopada 2011 r. (data wpływu do Naczelnego Sądu Administracyjnego – 22 listopada 2011 r.) pełnomocnik M. S. poinformowała o wygaśnięciu pełnomocnictwa z uwagi na śmierć skarżącego w dniu 1 sierpnia 2011 r. Do pisma dołączona została uwierzytelniona kopia odpisu skróconego aktu zgonu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. Zasady sukcesji zobowiązań podatkowych określa art. 97 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), jednak tylko w odniesieniu do podatników i płatników. Ordynacja podatkowa nie przewiduje następstwa prawnego w wypadku śmierci osoby fizycznej będącej inkasentem lub osobą trzecią. Spadkobiercy tych podmiotów nie wstępują z mocy tego przepisu w prawa i obowiązki zmarłego.
Powyższe stanowisko zostało podzielone w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2006 r. o sygn. akt SK 46/05.
Śmierć M. S. została potwierdzona odpisem aktu zgonu, zatem na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 w związku z art. 193 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło