II FZ 189/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Jerzy Rypina, , , po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. G. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt III SA/Wr 692/10 w zakresie przywrócenia terminu w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 lipca 2010 r. nr ... w przedmiocie podatku od czynności cywilnoprawnych postanawia oddalić zażalenie. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 stycznia 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu sygn. akt III SA/Wr 692/10 odmówił J. G. przywrócenia terminu w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia 30 lipca 2010 r. w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu umowy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan sprawy: zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III z dnia 29 września 2010 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków złożonej skargi, poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł., w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca wezwanie do uiszczenia opłaty była dwukrotnie – w dniach 6 oraz 14 października 2010 r. – awizowana. Następnie przesyłka polecona została jako niepodjęta w terminie – w dniu 22 października 2010 r. - zwrócona nadawcy. Zarządzeniem Sędziego z dnia 9 listopada 2010 r., powyższe doręczenie zostało uznane za skuteczne na dzień 20 października 2010 r. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2010 r. odrzucono skargę z uwagi na nieuzupełnienie braku w postaci wpisu, zaś odpis tego orzeczenia doręczono skarżącemu, w trybie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej w skrócie jako "p.p.s.a.". W dniu 13 grudnia 2010 r. skarżący wystosował pismo, w którym zwrócił się o "powtórne rozpatrzenie mojej skargi". W treści pisma wskazał, że opłaty nie uiścił, albowiem nie został o takiej konieczności pouczony przez Dyrektora Izby Skarbowej we W., z przyczyn rodzinnych nie mógł podjąć przesyłki z zarządzeniem o wezwaniu do uiszczenia wpisu oraz poinformował, że omyłkowo nie wskazał w skardze adresu do korespondencji. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący nie spełnił przesłanek do przywrócenia terminu, o jakich mowa w art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu o braku winy skarżącego nie może świadczyć brak pouczenia przez Dyrektora Izby Skarbowej o konieczności uiszczenia opłaty, omyłkowe niewskazanie w skardze adresu do korespondencji jak również ogólnikowe twierdzenia strony o niemożności odebrania wezwania do usunięcia braków formalnych pisma z przyczyn rodzinnych. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie wyjaśniając w nim przyczynę uchybienia terminu. Wskazał, że od pięciu lat mieszka czasowo w P., oraz że w ostatnim roku do chwili obecnej pozostaje z żoną w stanie nieusankcjonowanej prawnie separacji. Dodał, że żona nie informuje go o przesyłkach pocztowych, na które wystawiono awizo. W ocenie skarżącego, wieloletnie prowadzenie sprawy o wymierzenie podatku, sprecyzowanie wniosku w dniu 3 stycznia 2011 r. wraz z jednoczesnym wniesieniem wpisu od skargi wskazują, iż dołożył on wszelkich starań do prowadzenie sprawy lege artis. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Zasada ta nie ma jednakże charakteru bezwzględnego. Przepis art. 86 § 1 zdanie 1 p.p.s.a. przewiduje bowiem możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, iż strona uchybiła terminowi bez swojej winy. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą przy ocenie przesłanki braku winy należy brać pod uwagę kryterium starannego działania wymaganego od osoby należycie dbającej o swoje interesy (por. m. in. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt III CRN 448/71, publ. OSP 1972 nr 7 poz. 144; postanowienie SN z dnia 12 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 667/98, publ. OSNP-wkł. 1999 nr 8 poz. 6). Podkreślenia wymaga, iż przywrócenie terminu może nastąpić wyjątkowo. Zatem w przypadku, gdy strona uchybiając terminowi dopuściła się chociażby lekkiego niedbalstwa, dokonana przez nią czynność pozostanie bezskuteczna, ponieważ przywrócenie terminu nie będzie w tej sytuacji dopuszczalne (por. postanowienie SN z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98, LEX nr 50702; postanowienie NSA z dnia 22 listopada 1999 r., sygn. akt III SA 7804/98, nie publ.). W okolicznościach rozpatrywanej sprawy przedmiotem oceny Sądu pozostaje zachowanie skarżącego, który nie wniósł wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w terminie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odpowiada prawu. Z akt sprawy wynika, że strona wnosząc w dniu 27 sierpnia 2010 r. skargę na decyzję organu podatkowego wskazała adres: W. ul. L., ten sam adres widnieje również na pieczątce przystawionej na kopercie, w której skarga została nadana. Jednocześnie strona nie podała innego adresu do korespondencji. Wobec powyższego prawidłowo wezwanie z dnia 29 września 2010 r. do uiszczenia wpisu sądowego zostało skierowane na adres widniejący w skardze. Z uwagi na jego niepodjęcie w terminie, zarządzeniem sędziego z dnia 9 listopada 2010 r., doręczenie przesyłki uznano za skuteczne w dniu 20 października 2010 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona nie wykazała braku winy wskazując, że sytuacja rodzinna tj. zamieszkanie pod innym adresem niż wynika to z akt sprawy, a tym samym niemożność odebrania korespondencji sądowej, uniemożliwiła jej dopełnienie obowiązku zapłaty wpisu sądowego. To do obowiązków skarżącego należy zachowanie należytej staranności, której można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy. Zamieszkując w innym miejscu strona winna zawiadomić o tym fakcie sąd bądź też jeżeli małżonka nie informuje o nadejściu korespondencji - ustanowić pełnomocnika. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego liczy się nie tylko intencja strony do rozpoznania przez sąd jego sprawy lecz także szczególna staranność w dokonywaniu przez stronę czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.