II SA/Wa 1277/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-23

Skład orzekający: Joanna Kube, Andrzej Góraj, Ewa Grochowska – Jung

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić lub uchylić ostateczną decyzję na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli nowe okoliczności faktyczne, na które powołuje się strona, zaistniały po dacie wydania tej decyzji?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić lub uchylić ostatecznej decyzji na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeśli nowe okoliczności faktyczne, na które powołuje się strona, zaistniały po dacie wydania tej decyzji. Postępowanie na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną i opierać się na stanie faktycznym istniejącym w dacie jej wydawania.
Stan faktyczny
J. K. został zwolniony ze służby w Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy o PSP. Następnie J. K. złożył raport o zmianę podstawy prawnej tej decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., powołując się na późniejsze orzeczenie lekarskie stwierdzające jego niezdolność do służby. Organ I instancji odmówił zmiany decyzji, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał tę decyzję w mocy. J. K. zaskarżył decyzję Ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie art. 155 k.p.a. i art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy o PSP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Andrzej Góraj (spr.), Ewa Grochowska – Jung, Protokolant Specjalista Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej oddala skargę J. K. w dniu 8 lipca 2010 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2010 r., Nr [...] w sprawie odmowy zmiany decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby. Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., Nr [...] zwolnił J. K. z pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej z dniem [...] lutego 2009 r. na podstawie art. 43 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68, z późn. zm.). J. K. od powyższej decyzji nie wniósł odwołania. Następnie, w dniu 5 października 2009 r. do Komendanta Głównego PSP wpłynął raport J. K. z dnia [...] sierpnia 2009 r. o zmianę podstawy prawnej decyzji nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2009 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Państwowej Straży Pożarnej na podstawie art.155 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dalej, w dniu 2 listopada 2009 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęło odwołanie J. K., który następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W dniu [...] marca 2010 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wydał decyzję Nr [...], którą odmówił zainteresowanemu zmiany decyzji Nr [...] z dnia [...] stycznia 2009 r. o zwolnieniu ze służby w Państwowej Straży Pożarnej. 9 kwietnia 2010 r. J. K. złożył odwołanie do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, w którym wniósł o zmianę podstawy prawnej decyzji o zwolnieniu ze służby. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej w dniu [...] marca 2010 r. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił J. K. zmiany decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2009 r. Po rozpatrzeniu odwołania J. K. od powyższej decyzji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał decyzję Nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...] stała się przedmiotem skargi J. K. do tutejszego Sądu. Skarżący zarzucił w niej: naruszenie art. 155 kpa poprzez jego błędną interpretację i zastosowanie; naruszenie art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej poprzez jego niezastosowanie; błędną analizę stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż w chwili wydania decyzji o zwolnieniu ze służby nie istniała przesłanka w postaci podstawy prawnej zwolnienia – tj. trwałej niezdolności do służby. Skarżący w skardze wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji w całości, oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego ewentualnych kosztów postępowania. Ponadto skarżący w skardze podniósł, że podziela pogląd zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej przez skarżącego decyzji, iż w chwili jej wydawania brak było prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej o całkowitej niezdolności skarżącego do służby. J. K. zwrócił uwagę na fakt ustalenia w przedmiotowym orzeczeniu lekarskim, iż niezdolność skarżącego do służby i związana z tym przyznana grupa inwalidzka istniała od dnia [...] lutego 2009 r., a więc jeszcze w dacie, w której skarżący pozostawał czynnym funkcjonariuszem Państwowej Straży Pożarnej. Skarżący w skardze prezentuje pogląd, iż z wykładni gramatycznej przepisu art. 155 kpa wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję ostateczną jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: zgoda strony na zmianę decyzji, ponadto nie sprzeciwianie się zmianie decyzji i fakt, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr. 153, poz. 1269 z późn. zm.), Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do wykładni przepisu art. 155 kpa przez pryzmat stanu faktycznego niniejszej sprawy. Wyżej powołana norma prawna wprowadza możliwość uchylenia lub zmiany istniejącej już decyzji. Zmiana taka jest jednak dopuszczalna tylko w ściśle określonych warunkach. Przede wszystkim organ, badając taką decyzję pod kątem jej ewentualnej zmiany czy uchylenia, może brać pod uwagę wyłącznie stan faktyczny ustalony przy wydawaniu tej decyzji. Nie istnieje zaś możliwość, aby przy badaniu przesłanek zastosowania omawianego przepisu, odnosić się do nowych okoliczności, tj. takich, których istnienia organ nie stwierdził ustalając stan faktyczny. Taka wykładnia art. 155 kpa wynika wprost z jego treści. Ustawodawca zawarł w nim bowiem sformułowanie, iż uchylenie lub zmiana decyzji jest dopuszczalna m. in. gdy nie sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Kwestię ingerencji w prawomocną decyzję z powodu pojawienia się nowych okoliczności faktycznych, regulują zaś przepisy dotyczące wznowienia postępowania (art. 145 i nast. kpa). Biorąc więc pod uwagę to, iż ustawodawca w swej działalności kieruje się racjonalnością, za sprzeczne z tą zasadą uznać należałoby sytuację, gdy te same przesłanki miałyby być podstawą do prowadzenia dwóch różnych postępowań. Powyższe rozważania pozostają w zgodzie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 5 stycznia 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 586/06 przesądził, że: "konstrukcja przepisu art. 155 kpa powoduje, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną, niejako w kolejnej instancji. Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 kpa jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, a jego celem jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia czy zmiany decyzji ostatecznej i czy ewentualnie uchyleniu lub zmianie nie sprzeciwiają się przepisy szczególne. Decyzja wydana na podstawie art. 155 kpa może dotyczyć wyłącznie kwestii rozstrzygniętych decyzją ostateczną organu, tj. decyzją której dotyczy postępowanie o zmianę lub uchylenie, a nie kwestii nowych. Istotą postępowania w trybie art. 155 kpa jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.155 kpa uwarunkowana jest zatem prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego, oraz z udziałem tych samych stron. Postępowanie to nie może zmierzać do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem". Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należy, iż organ prawidłowo nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 155 kpa. Jak bowiem wynika ze stanowiska prezentowanego przez skarżącego, podstawy do zmiany decyzji dopatruje się on w zdarzeniu, które nie było objęte stanem faktycznym spornej decyzji. Zdarzenie to nie mogło jednak być ustalone w tym stanie faktycznym, gdyż w dacie wydawania decyzji o zwolnieniu ze służby, nie istniało ono. Powyższa decyzja wydana została w dniu [...] stycznia 2009 r., zaś orzeczenie komisji lekarskiej wydane zostało dopiero w dacie [...] czerwca 2009 r. Również stwierdzona przez komisję lekarską niezdolność do służby miała miejsce już po wydaniu decyzji zwolnieniowej. Stąd, w sytuacji gdy weryfikacja decyzji w trybie art. 155 kpa jest możliwa wyłącznie w oparciu o stan faktyczny istniejący w dacie wydawania spornej decyzji, skarżona decyzja jawi się jako prawidłowa. Podstawy faktyczne, które zdaniem skarżącego uzasadniały by zmianę decyzji o zwolnieniu ze służby, nie istniały w chwili jej wydawania przez organ. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze, oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło