II SA/Bk 624/10

WyrokWSA w Białymstoku2010-11-23

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może skierować osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, jeśli posiada wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia tej osoby, nawet jeśli osoba ta nie pracuje jako kierowca i nie posiada prywatnie samochodu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo skierować osobę posiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami na badania lekarskie, jeśli powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach co do jej stanu zdrowia, które mogą wpływać na zdolność do kierowania pojazdami. Nie jest przy tym wymagane, aby osoba ta aktualnie pracowała jako kierowca lub posiadała pojazd. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa na drogach poprzez weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą.
Stan faktyczny
Prokurator zwrócił się do Prezydenta Miasta o wszczęcie postępowania w sprawie skierowania R. P. K. na badania lekarskie, wskazując na jego uzależnienie od alkoholu. Prezydent Miasta wydał decyzję o skierowaniu na badania, którą następnie utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze po uchyleniu pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżący kwestionował zasadność skierowania na badania, argumentując, że nie pracuje jako kierowca i nie posiada samochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie. oddala skargę Prokurator Prokuratury Rejonowej w Ł. wnioskiem z dnia [...] marca 2010r. w sprawie o sygn. akt [...] zwrócił się do Prezydenta Miasta Ł. o wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie skierowania R. P. K. zam. Ł., ul. K. A. [...], posiadającego prawo jazdy kategorii ABCDE nr [...] wydane w dniu 7 marca 2002r. przez Prezydenta Miasta Ł., na badania lekarskie celem ustalenia, czy nie zachodzą przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. W uzasadnieniu wniosku Prokurator wskazał, że R. P. K. jest uzależniony od alkoholu, co wynika z opinii psychiatryczno -psychologicznej sporządzonej przez specjalistę psychiatrę A. S. i psychologa A. K. w dniu 12 grudnia 2009r. Prezydent Miasta Ł. w dniu 26 kwietnia 2010r. zawiadomił R. P. K. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skierowania go na badania lekarskie, informując jednocześnie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do przedmiotu wszczętego postępowania. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010r. skierował R. P. K. na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w B. Z powyższą decyzją nie zgodził się R. K. i wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., które decyzją z dnia [...] czerwca 2010r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] lipca 2010r. orzekł o skierowaniu R. P. K. na badanie lekarskie do wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy, celem stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A,B,BE,C,CE,D,DE. Z tym rozstrzygnięciem także nie zgodził się R. K. i wniósł odwołanie do SKO w Ł. Podnosząc bezcelowość skierowania go na badania kontrolne stwierdził, że przepis art. 122 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym odnosi się do kierującego pojazdem, którym on nie jest. Wyjaśnił, że od 2002r. nie pracuje jako kierowca i prywatnie nie posiada samochodu, a obecnie pracuje wyłącznie fizycznie przy pracach budowlanych. Końcowo oświadczył, że podjął leczenie uzależnienia od alkoholu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło argumentacji odwołania i decyzją z dnia [...] sierpnia 2010r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ zważył, że na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega m.in. kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Za bezsporne organ uznał w sprawie, że skarżący posiada uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A,B,BE,C,CE,D,DE, jest uzależniony od alkoholu i wymaga leczenia odwykowego, co potwierdza opinia psychiatryczno – psychologiczna, sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego w Ł. III Wydział Rodzinny i Nieletnich w dniu 12 grudnia 2009r. Niesporne jest również, że skarżący podjął w dniu 12 kwietnia 2010r. leczenie odwykowe. Na podstawie powyższych okoliczności organ uznał, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego, który może mieć wpływ na kierowanie przez niego pojazdami. SKO nie podzieliło tym samym poglądu skarżącego, że skoro nie jest zatrudniony jako kierowca i nie posiada samochodu to nie ma podstaw do skierowania na badania lekarskie w trybie art. 122 ustawy Prawo o ruchu drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, wskazując, że jego stan zdrowia nie uległ pogorszeniu i jest zdolny do kierowania pojazdami silnikowymi, co potwierdzi orzeczenie lekarskie, które przedłoży do akt sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, organ podkreślił, że skoro skarżący nie dołączył orzeczenia stwierdzającego, że stan jego zdrowia pozwala na kierowanie pojazdami to brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawą prawną rozstrzygnięcia kierującego R. P. K. na badania lekarskie jest art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), stanowiący, że badaniu lekarskiemu przeprowadzonemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Co prawda powołana ustawa nie określa i nie definiuje bliżej, o jakie zastrzeżenia co do stanu zdrowia chodzi, jednakże przepis § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania (Dz. U. Nr 2, poz. 15) stanowi, że starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w jej stanie zdrowia, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Przepis art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zezwalający staroście na wydanie decyzji w przedmiocie skierowania na badania, został tak zredagowany, że musi wystąpić przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" potwierdzona w wyniku przeprowadzonego postępowania. Podkreślić przy tym należy, iż podstawą do wydania decyzji jest już wiarygodna (przynajmniej uprawdopodobniona) informacja o zastrzeżeniach co do stanu zdrowia, nie jest natomiast wymagane ustalenie, czy w istocie rozpoznane zmiany stanowią o niezdolności do prowadzenia pojazdów. Stwierdzenie braku lub istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami należy, stosownie do powołanej ustawy i rozporządzenia, do uprawnionego lekarza, który na podstawie badania lekarskiego (na które skarżący został skierowany) wydaje stosowne orzeczenie. Wobec powyższego słuszne jest stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, że zebrany w sprawie materiał dowodowy posiada przymiot wiarygodnej informacji, uzasadniającej przeprowadzenie u skarżącego badania na okoliczność istnienia bądź braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W rozpoznawanej sprawie podstawę wszczęcia postępowania w sprawie skierowania R. P. K. na badania lekarskie stanowił wniosek Prokuratora Prokuratury Rejonowej w Ł. zawierający informację, że na podstawie zlecenie Sądu Rejonowego w Ł. została sporządzona w dniu 12 grudnia 2009r. opinia psychologiczno – psychiatryczna z której wynika, że skarżący jest uzależniony od alkoholu i wymaga leczenia odwykowego. Na podstawie tej informacji, trafnie uznało SKO, że zachodzą uzasadnione zastrzeżenia, co do stanu zdrowia skarżącego, który może mieć wpływ na kierowanie przez niego pojazdami. Skoro skarżący posiada prawo jazdy zawodowe, to niezbędne jest przeprowadzenie badania lekarskiego, aby jednoznacznie stwierdzić, czy uzależnienie od alkoholu może stanowić przeciwwskazanie do kierowania przez niego pojazdami kat. A,B,BE,C,CE,D,DE. Bez znaczenia dla obowiązku poddania się badaniom lekarskim jest podnoszona w odwołaniu okoliczność, że skarżący nie pracuje jako kierowca i prywatnie posiada samochodu. Wprawdzie w przepisie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy mowa jest o kierującym pojazdem, jednakże chodzi tu o możliwość wezwania na badania kierującego, posiadającego uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych, w przypadku powzięcia przez organ umotywowanych zastrzeżeń co do stanu jego zdrowia. Wskazana norma ma, zatem zastosowanie niezależnie od ustalenia, czy powstanie takich zastrzeżeń nastąpiło w bezpośrednim związku z zachowaniem i sposobem prowadzenia pojazdu podczas wykonywania przez daną osobę uprawnioną zindywidualizowanej czynności faktycznego kierowania pojazdem, czy też uzyskane przez organ wiarygodne informacje, uprawdopodabniające pośrednio wątpliwości co do posiadania przez konkretnego kierowcę wymaganej do prowadzenia pojazdów sprawności, mają źródło w innych okolicznościach. W każdym, bowiem przypadku, kiedy właściwy w sprawie organ administracji publicznej uzyska informację mogącą nasuwać zastrzeżenia co do stanu zdrowia osoby posiadającej uprawnienie do kierowania pojazdem, może tę osobę skierować na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Rolą organów uprawnionych do zapewnienia bezpieczeństwa na drogach, a także starostów, jest bowiem zapewnienie możliwie największego bezpieczeństwa użytkowników dróg i zapobieganie wypadkom poprzez staranną i wnikliwą weryfikację uprawnień osób, które mogą w każdej chwili zasiąść za kierownicą pojazdu mechanicznego i być zagrożeniem nie tylko dla innych, ale także dla siebie (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 listopada 2008 r. I OSK 1467/07, dostępny w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skoro podniesione w skardze argumenty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło