I FZ 74/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA : Artur Mudrecki po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia B. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 486/10, odmawiające przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi B. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 24 marca 2010 r., nr [...], w przedmiocie podatku od towarów i usług za 2004 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 486/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił B. K. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Sąd pierwszej instancji podał, że w odpowiedzi na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I wzywające do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 24.060 zł strona wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, sporządzonym na urzędowym formularzu PPF, wnioskodawca podał, że jest osobą zaliczoną do III grupy inwalidzkiej, nie posiada żadnych dochodów i pozostaje na utrzymaniu matki oraz siostry. Wnioskujący zaznaczył też, że nie posiada wiedzy o wysokości dochodu uzyskiwanego przez matkę. Podał, że posiada mieszkanie o powierzchni 52 m² należące do zasobów Towarzystwa Budownictwa Społecznego. Wezwaniem z dnia 20 sierpnia 2010r. (przedłużonym 22 września 2010r.) pełnomocnik skarżącego został zobligowany do przedłożenia w terminie 14 od dnia otrzymania wezwania stosownych dokumentów obrazujących możliwości płatnicze skarżącego. Strona skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów. Postanowieniem z dnia 23 listopada 2010r. odmówiono stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Na powyższe postanowienie pismem z dnia 8 listopada 2010r. pełnomocnik skarżącego wniósł sprzeciw. Sąd pierwszej instancji odmawiając przyznania prawa pomocy przywołał przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 245, art. 246, art. 252 § 2, art. 199 i art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) (dalej: u.p.p.s.a.). W ich tle uznał, że poza gołosłownymi twierdzeniami zawartymi we wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz piśmie z dnia 27 sierpnia 2010r., skarżący nie udowodnił, iż jego sytuacja materialna kwalifikuje go do przyznania mu prawa pomocy. Skarżący był, stosownie do art. 255 u.p.p.s.a, wzywany do przedłożenia stosownych dokumentów, jednak nie przedłożył ich sądowi w wyznaczonym terminie, ani w późniejszym czasie. Uchylając się od przedstawienia dowodów wskazujących na swoją trudną sytuację skarżący powinien liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do uznania jego oświadczeń i twierdzeń za uprawdopodobnione, a tym samym za uzasadniające przyznanie prawa pomocy. 3. W zażaleniu na powyższe postanowienie wniesiono o jego zmianę i przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie wpisu od skargi, a ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Postanowieniu zarzucono naruszenie: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. art. 252 § 1 i 2 oraz art. 255 u.p.p.s.a, poprzez błędne przyjęcie, że skarżący nie wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Do zażalenia załączono zaświadczenia o stanie zdrowia skarżącego oraz jego oświadczenie dotyczące stanu majątkowego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem, gdy ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z uwagi na to, że ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy, rola sądu ogranicza się do wydania rozstrzygnięcia na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Należy mieć na uwadze, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 u.p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji materialnej wnoszącego. W razie pojawiania się wątpliwości co do przedstawionych w formularzu danych sąd ma instrumenty prawne służące ich wyjaśnieniu. Na mocy art. 255 u.p.p.s.a. Sąd może wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252 § 2 u.p.p.s.a., okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Z możliwości określonej w art. 255 u.p.p.s.a. skorzystał Sąd pierwszej instancji, wzywając skarżącego o doręczenie dokumentów potwierdzających jego sytuację majątkową i finansową. Sąd wezwał m.in. o: - dokumenty obrazujące wysokość miesięcznego dochodu uzyskiwanego przez matkę oraz siostrę; - wyciągi z posiadanych przez wymienione rachunków bankowych lub lokat terminowych za okres ostatnich trzech miesięcy; - kopii zeznania podatkowego odnośnie ustalenia wysokości osiągniętego dochodu w 2009r. lub zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego potwierdzającego, że skarżący takiego dokumentu nie składał; -oświadczenia o ponoszonych wydatkach związanych z koniecznym utrzymaniem gospodarstwa domowego, w którym skarżący pozostaje; - dokumentu potwierdzającego prowadzenie czynności egzekucyjnych wobec majątku skarżącego. Wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie przedstawił wymaganych dokumentów. Na etapie zażalenia skarżący przedłożył jedynie zaświadczenia o stanie zdrowia oraz oświadczenie o sytuacji majątkowej. Dokumenty te jednak nie wyjaśniają rzeczywistej sytuacji skarżącego. Skarżący nie udzielił chociażby wyjaśnień związanych z kosztami jego utrzymania. Pomimo stosownego wezwania w tej kwestii wnioskujący ograniczył się wyłącznie do lakonicznego stwierdzenia, że "mieszka z matką która jest emerytką". W tym stanie rzeczy, nie można jednoznacznie stwierdzić, że skarżący spełnia warunki wskazane w art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 u.p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.