I SA/Wa 989/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Gabriela Nowak Protokolant ref. staż. Ewa Czarnota po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.W. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], decyzją z [...] marca nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z [...] października 2008 r. nr [...] orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2 oraz o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] o pow. [...] m2 , oraz zobowiązał A.K. i M.W. do zwrotu na rzecz Gminy G. zwaloryzowanego odszkodowania w kwocie [...] zł ustalonego z tytułu wywłaszczenia działki nr [...]. Organ odwoławczy uznał, ze skoro organ I instancji ustalił w postępowaniu, że działka nr [...] nie została dotychczas wykorzystana na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu, to słusznie uznał, że stosownie do art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stała się zbędna na cele, dla których nastąpiło jej wywłaszczenie i orzekł o jej zwrocie na rzecz spadkobierców byłego właściciela. Stosownie do art. 140 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. organ I instancji prawidłowo zobowiązał strony do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego w decyzji wywłaszczeniowej. W odwołaniu strony wyjaśniły, ze odszkodowanie nie zostało ich rodzinie wypłacone, w związku z tym brak jest podstaw do orzekania o jego zwrocie. Organ odwoławczy nie stwierdził istnienia jakichkolwiek dowodów świadczących o nie dokonaniu wypłaty odszkodowania na rzecz byłej właścicielki – M.K.. Organ odwoławczy uznał także za prawidłowe rozstrzygnięcie dotyczące odmowy zwrotu działki nr [...], gdyż działka ta została wywłaszczona pod budowę [...] i została wykorzystana na te cele. W skardze na decyzję Wojewody [...] M.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania w sprawie. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje stanowisko, że zarówno poprzednia właścicielka jak i jej następcy prawni nie otrzymali odszkodowania za wywłaszczoną działkę nr [...]. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, organy winny wykazać, że odszkodowanie zostało wypłacone, a brak dowodów przyjęcia takiego świadczenia jest dowodem to potwierdzającym. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Wojewody [...] rażąco narusza prawo, co uzasadnia wyeliminowanie takiej decyzji z obrotu prawnego. Decyzja Starosty G. z dnia [...] października 2008 r. rozstrzyga trzy kwestie: 1. orzeka o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...], 2. zobowiązuje spadkobierców wywłaszczonej właścicielki do zwrotu na rzecz Gminy G. zwaloryzowanego odszkodowania zawartego w decyzji wywłaszczeniowej, określonego do zwrotu na kwotę [...] zł, 3. orzeka o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w G., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...]. W odwołaniu od tej decyzji, wniesionym przez A.K. i M.W. podkreślono, że dotyczy ono określonego w decyzji zwrotu odszkodowania oraz odmowy zwrotu działki nr [...]\. Odwołanie nie dotyczyło tej części decyzji, którą orzeczono o zwrocie działki [...] co wynika wprost z jego treści i co również oświadczył skarżący M.W. na rozprawie w dniu 23 listopada 2010 r. Z zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...] marca 2010 r., zarówno jej komparycji jak i uzasadnienia wynika, że przedmiotem rozpoznania przez organ odwoławczy była całość rozstrzygnięcia organu I instancji, w tym w części nie zaskarżonej odwołaniem. Zgodnie z art. 127 § 1 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. W sytuacji, gdy nie zostało skutecznie wniesione odwołanie, to decyzja staje się ostateczna co oznacza, że wchodzi do obiegu prawnego i wywołuje skutki prawne w niej określone. Organ odwoławczy nie jest uprawniony do rozstrzygania o decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym, a uchylenie lub zmiana takiej decyzji, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych (ust. 16 § 1 kpa). Przepisy te odnoszą się także do części decyzji. W rozpoznawanej sprawie odwołania nie wniesiono od decyzji organu I instancji w części orzekającej o zwrocie działki nr [...]. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji zawarł rozstrzygnięcie również odnoszące się do nie zaskarżonej części decyzji organu I instancji a więc orzekł w trybie art. 138 § 1 kpa co do części decyzji, która stała się ostateczna. Rozpoznanie przez organ odwoławczy, w postępowaniu zwykłym, sprawy w części, w której decyzja stała się ostateczna jest niedopuszczalne w świetle obowiązujących przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Oznacza to, że zaskarżona decyzja zapadła z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 16 § 1 kpa. Rażące naruszenie powołanych przepisów stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.