IV SA/Wr 352/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński(sprawozdawca) Sędzia WSA Małgorzata Masternak – Kubiak Protokolant Robert Hubacz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zdolności do zawodowej służby zawodowej, związku stwierdzonych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa I. odrzuca skargę w części dotyczącej związku stwierdzonych chorób i ułomności ze służbą wojskową oraz określenia inwalidztwa, II. dalej idącą skargę oddala. Decyzją z dnia [...], nr [...] Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w Ż. na podstawie ogólnie powołanych przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 179, poz. 1750 ze zm.), ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy i ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. nr 151, poz. 1594 ze zm.), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 stycznia 2006 r. w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, żołnierzy zwolnionych z zawodowej służby wojskowej oraz emerytów i rencistów wojskowych (Dz. U. nr 12, poz. 75); dalej: rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, oraz przepisów Kpa uznała J. D. trwale niezdolnym do zawodowej służby wojskowej – kat. "N", rozpoznając u niego na postawie rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U nr 133, poz. 1422 ze zm.); dalej rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej: a) schorzenia powodujące niezdolność od zawodowej służby wojskowej: 1) choroba niedokrwienna serca z przebytym zawałem ściany przedniej leczone PTCA+GPZ+stent (§ 38 pkt 5 załącznika nr 2 do rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej stanowiącego wykaz chorób i ułomności przy ocenie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej oraz do pełnienia takiej służby poza granicami państwa, zwanego dalej zał.) b) schorzenia współistniejące: 2) miażdżyca naczyń kończyn dolnych (§ 39 pkt 7 zał.), zaburzenia osobowości (§ 68 pkt 1 zał.), choroba zwyrodnieniowo – dyskopatyczna kręgosłupa z zespołem bólowym (§ 34 pkt 6 i 62 pkt 1 zał), niestabilność boczna obu stawów kolanowych z chondropatią stawów rzepkowo udowych (§ 77 pkt 2 zał.), choroba wrzodowa żołądka bez deficytu masy ciała (§ 43 pkt 5), zaburzenia psychiczne niepsychotyczne pochodzenia organicznego znacznie upośledzające zdolności adaptacyjne (§ 73 pkt 2 zał.), hiperlipidemia (§ 60 pkt 1 zał.), ostrogi piętowe (w zast. 75). W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że schorzenie wymienione w punkcie 6 pozostaje w związku ze służbą wojskową (wieloletnia stresorodna służba wojskowa na odpowiedzialnych stanowiskach wymagająca osobistego zaangażowania i często nienormowanego czasu pracy oraz nieregularnego odżywiania przyczyniła się do ujawnienia tego schorzenia). Schorzenie wymienione w punkcie 3 pozostaje w związku ze służbą wojskową w następstwie wypadku (orzeczenie RWKL P. nr [...]). Schorzenia wymienione w punkcie 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8, 9 nie pozostają w związku ze służbą wojskową, ponieważ szczególne warunki i właściwości służby wojskowej nie przyczyniły się do ich powstania. Skarżącego zaliczono do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową. Wskazano również, że inwalidztwo istnieje od lipca 1986 r., a termin badania kontrolnego określono jako "zbędny". W odwołaniu od tej decyzji J. D. nie zgodził się z zaszeregowaniem go do trzeciej grupy inwalidztwa, uznaniem tylko jednego z wymienionych w wydanym orzeczeniu schorzeń za powodujące niezdolność do zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie zakwestionował prawidłowość rozpoznanych schorzeń wymienionych w punkcie 9 ppkt 7 i 8, co umotywował ustaleniami zawartymi w orzeczeniach Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Z. G. Zarzucił pozbawienie go prawa do renty wojskowej. Decyzją z dnia [...], nr [...] Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska we W., w oparciu o art. 127 § 1 i art. 138 kpa w związku z § 5 pkt 1, § 30 ust. 1 i 2, § 31 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia w sprawie orzekania o inwalidztwie żołnierzy zawodowych, uchyliła orzeczenie organu I instancji i przekazała do ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania nowego orzeczenia przez TWKL w Ż. W uzasadnieniu wskazano, że z wcześniejszych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, w tym orzeczeń RWKL w Ż.: z dnia [...], nr [...] z dnia [...] z dnia [...], nr [...] nie wynika by były podstawy do dokonania ustaleń zawartych w pkt 12 ppkt "d" orzeczenia z dnia [...]. Odnosząc się do kwestii rodzaju i stopnia nasilenia rozpoznanych schorzeń wskazano, że ustalenia wojskowej komisji lekarskiej I instancji w tym zakresie zostały oparte o zgromadzoną dokumentację oraz wyniki przeprowadzonych dla potrzeb orzeczniczych badań specjalistycznych a ich kwalifikacji orzeczniczej dokonano adekwatnie do tych ustaleń, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. W tej sytuacji wskazano, że nie ma podstaw do kwestionowania ustaleń zawartych w pkt 9 zaskarżonego orzeczenia. Odnosząc się do orzeczeń Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności wskazano, że zawarte w nich ustalenia wynikające z przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych (Dz. U. nr 123, poz. 776 ze zm.) nie mogą stanowić podstawy do kwestionowania orzeczeń wojskowych komisji lekarskich wydanych w sprawie kontrolnego badania inwalidy na podstawie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2004 r., nr 8, poz. 66 ze zm.). Wskazano, że sprawa przyznania prawa do renty wojskowej należy do właściwości wojskowego organu emerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu J. D. zakwestionował orzeczenie RWKL we W. Powtórzył zarzuty odwołania. Poinformował, że jego odwołanie dotyczyło pkt 9 ppkt 1, 2, 7, 8 oraz pkt 14 a nie jak uznało RWKL pkt 12 ppkt "d". Zarzucił Komisji naruszenie art. 107 § 3 kpa oraz art. 139 kpa. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Zdaniem organu odwoławczego kwestia zaliczenia skarżącego do grupy inwalidzkiej nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Poinformowano, że w dniu [...] TWKL w Ż. wydała orzeczenie nr[...] – w wyniku uchylenia orzeczenia nr [...], co oznacza, że dalsze postępowanie ze skargi na orzeczenie RWKL z dnia [...] stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga w zakresie dotyczącym związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa podlega odrzuceniu, gdyż od ostatecznych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich w zakresie dotyczącym ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową oraz związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową, skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje. W dniu 27 października 1999 r. w sprawie sygn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US Nr 5, poz. 167 z 2000 r.) Sąd Najwyższy podjął uchwałę w Składzie Siedmiu Sędziów, zgodnie z którą: "Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w tej części, w której dotyczy zagadnienia związku choroby ze służbą wojskową w istocie regulowane jest przez przepisy prawa zabezpieczenia społecznego, czy też szeroko pojmowanych ubezpieczeń społecznych, co pozwala na przyjęcie, że orzeczenie tej komisji – jeżeli w swej treści zawiera ustalenie dotyczące związku choroby ze służbą wojskową – ma swoisty charakter prawny i wobec tego w tej właśnie części powinno być poddane tym regułom proceduralnym (w zakresie możliwości skierowania sprawy na drogę sądową), które właściwe są dla ubezpieczeń społecznych. W ogólności nie jest tu też bez znaczenia, że w ramach przeprowadzanej reformy ubezpieczeń społecznych, z jednej strony, doszło do większego wyodrębnienia i autonomii prawa ubezpieczeń społecznych, a z drugiej strony, poddania w szerszym zakresie regułom tego prawa także tych stosunków, które są następstwem powołania do odbycia niezawodowej i zawodowej służby wojskowej. To zaś przemawia za tym, by sprawy z zakresu zabezpieczenia społecznego były w całości poddane specjalnemu orzecznictwu do spraw pracy i ubezpieczeń społecznych, a nie sądownictwu administracyjnemu". Uchwała ta zachowała aktualność na gruncie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawy z (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wniesiona w niniejszej sprawie skarga na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. w części, w jakiej dotyczy związku chorób ze służbą wojskową i określenia inwalidztwa niewątpliwie nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Dodać trzeba, iż w zaskarżonym orzeczeniu brak jest prawidłowego pouczenia o przysługującym prawie wniesienia powództwa do sądu powszechnego w części dotyczącej związku chorób ze służbą wojskową i inwalidztwa. Jednakże nie wyklucza to możliwości zaskarżenia w tej części do sądu powszechnego orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej we W. z dnia [...], nr [...]. W tej sytuacji skargę w tej części jako niedopuszczalną należało odrzucić, co orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga J. D. została wniesiona na decyzję wydaną przez RWKL we W. Skarżący podaje jej numer i datę wydania. Nie tylko wyraźnie akcentuje związek rozpoznanych schorzeń ze służbą wojskową, ale wskazuje też na uznanie go za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Z treści § 23 rozporządzenia w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej wynika, że orzeczenie m.in. o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz o związku choroby lub ułomności z zawodową służbą wojskową wojskowe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego i wyników badań specjalistycznych, dokumentacji medycznej oraz informacji i dokumentów, o których mowa w § 14, wykorzystując w szczególności: 1) odpis przebiegu zawodowej służby wojskowej z akt personalnych żołnierza zawodowego; 2) opinię służbowo-lekarską uwzględniającą historię choroby, przebieg leczenia i jego wyniki oraz czynniki ryzyka na stanowisku służbowym zajmowanym przez żołnierza zawodowego; 3) historie chorób leczenia ambulatoryjnego i szpitalnego; 4) wyniki pomiarów czynników szkodliwych występujących w środowisku służby; 5) kartę badań profilaktycznych i okresowych; 6) książkę zdrowia żołnierza zawodowego; 7) informacje zawarte w pisemnym oświadczeniu żołnierza zawodowego. Kontrola orzeczeń wojskowych komisji lekarskich o uznaniu żołnierza zawodowego za zdolnego do zawodowej służby wojskowej, dokonywana przez sąd administracyjny, sprowadza się do sprawdzenia prawidłowości postępowania poprzedzającego ustalenie jego stanu zdrowia, a w szczególności, czy badanie stanu zdrowia było wszechstronne, oparte na wyczerpującym wywiadzie chorobowym i pełnych badaniach przedmiotowych oraz czy dokonana następnie kwalifikacja zdolności kandydata do zawodowej służby wojskowej była słuszna. Oceniając pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym rozstrzygnięcie będące przedmiotem zaskarżenia, Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne. Należycie rozważono okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, ustalone na podstawie niezbędnych badań lekarskich. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci tych badań nie budził wątpliwości, zaś skarżący nie wykazał w żaden sposób, że ustalenia dokonane przez organy nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. W ocenie Sądu wojskowe komisje lekarskie obu instancji prawidłowo uznały, w oparciu o pełen materiał sprawy, że rodzaj i charakter schorzenia, tj. choroba niedokrwienna serca z przebytym zawałem ściany przedniej leczone PTCA+GPZ+stent (według § 38 pkt 5 zał.) powoduje niezdolność do zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy Sąd stanął na stanowisku, iż wniesiona skarga nie zawiera uzasadnionych zarzutów i przy braku naruszeń prawa, które należałoby uwzględnić z urzędu, podlega oddaleniu na podstawie art. 151 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.