III SA/Łd 439/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Protokolant Tomasz Porczyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi J. G. i Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia oraz zatwierdzenia projektu prac geologicznych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy punkt drugi decyzji Starosty [...] z dnia [...], nr [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Wnioskiem z dnia 5 lutego 2010 r. J. i Z. małżonkowie G. wnieśli o zatwierdzenie projektu prac geologicznych na wykonanie otworu w celu ujęcia wody podziemnej w miejscowości T. [...] na działkach o numerach ewidencyjnych [...] lub [...]. Projektem objęto także przeprowadzenie pompowania oczyszczającego i pomiarowego, stabilizację zwierciadła wody oraz badania fizykochemiczne wody. Projekt zatwierdzono na czas oznaczony - do dnia 31 grudnia 2012 r. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta Ł. w punkcie 1 odmówił zatwierdzenia projektu prac geologicznych w zakresie otworu na działce nr ewid. [...] z uwagi na potencjalne zagrożenie dla utrzymania stabilnego poziomu lustra wody w otworze nr I. Natomiast w punkcie 2 decyzji zatwierdził projekt prac geologicznych w zakresie lokalizacji na działce nr ewid. [...], pod warunkiem wykonania odwiertu zgodnie z "Projektem geologiczno - technicznym otworu studziennego - załącznik graficzny nr 5 do projektu prac geologicznych" tj. zamknięcia wód czwartorzędowe - trzeciorzędowych poprzez ich odizolowanie od jurajskiej warstwy wodonośnej. Organ I instancji wyjaśnił, że okresowo pobierana woda ze studni przeznaczona będzie do nawadniania upraw rolnych - warzyw, na gruntach stanowiących własność J. i Z. małżonków G.. J. i Z. małżonkowie G. odwołali się od punktu 1 decyzji w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu prac geologicznych na działce nr [...]. Strona skarżąca podniosła, że w decyzji nie wskazano przepisów stanowiących podstawę jej wydania. Wskazano jedynie przepisy kompetencyjne zatwierdzania projektu, nie powołując przepisów prawa, ani geologicznego, ani wodnego, które stały się podstawą materialnoprawną odmowy zatwierdzenia projektu. W ocenie strony skarżącej organ nie wykazał dlaczego proponowana lokalizacja na działce ewid. nr [...] może stanowić zagrożenie dla utrzymania stabilnego poziomu lustra wody w otworze nr 1. Strona wniosła również o zamknięcie studni nr 1a z uwagi na fakt wejścia w ich lej depresyjny bez zgody właścicieli. Skarżący wyjaśnili także, że projekt przewiduje dwie lokalizacje ze względu na występujące w tym rejonie trudne warunki geologiczne. W czasie wykonania pierwszej studni na działce nr [...], wystąpiły dość poważne problemy natury technicznej, dlatego też wnieśli o zatwierdzenie dwóch lokalizacji, lokalizacja na działce nr [...] jest dla nich bardziej korzystna, ze względu na istniejącą infrastrukturę. W ocenie skarżących decyzja Starosty nie zabezpiecza studni nr 1 przed spadkiem lustra wody, ponieważ nadal można korzystać ze studni 1a. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. powołując w sentencji decyzji oba punkty zaskarżonej decyzji utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wskazano, że przedłożony projekt dotyczył otworu wiertniczego w celu ujęcia wody podziemnej, który zostanie zlokalizowany na działce nr [...] lub [...], położonej w miejscowości T. [...], co w ocenie organu odwołanego świadczy o tym, że wnioskodawcy pozostawili uznaniu organu I instancji wybór działki, na której otwór ma być wykonany. W ocenie organu administracji żądanie J. i Z. G., tak sprecyzowane, jak na to wskazują przedstawione dokumenty, jest sformułowane alternatywnie, jednakże zarzut sformułowany w uzasadnieniu odwołania dotyczący zatwierdzenia dwóch lokalizacji, na działce nr ew. [...] i nr ew. [...], stanowić może uściślenie wniosku, będącego podstawą prowadzonego postępowania. Zdaniem organu odwoławczego przyjmując to założenie organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję prawidłowo ocenił przedstawiony stan faktyczny i prawny sprawy, odmawiając zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie otworu w celu ujęcia wody podziemnej z utworów jurajskich na działce nr ewid. [...], gm. G. Ś. M., zatwierdzając projekt prac geologicznych na wykonanie tego otworu na działce nr [...], zgodnie z założeniami przyjętymi w ww. projekcie jako rozwiązanie alternatywne lokalizacji. Organ odwoławczy wskazał, że w zakresie zarzutów zawartych w odwołaniu wyczerpujących informacji udzielił organ I instancji w piśmie z dnia 18 marca 2010 r. Z pisma tego wynika, że w przypadku lokalizacji otworu na działce ewid. nr [...] może dojść do zagrożenia naruszenia stosunków wodnych we wskazanych poziomach. Znaczne wahania lustra wody mogą niekorzystnie wpływać na poziom wód, m.in. w studni nr I, której właścicielem jest A. M. Organ wyjaśnił również, że otwór nr I wykonany został na podstawie zatwierdzonego projektu prac geologicznych decyzją Starosty Ł. z dnia [...]. (nr [...]). Wobec powyższego niezasadny jest zarzut, że otwór ten został wykonany jako studnia zwykła do potrzeb własnych. Podniesiono również, że uprawniony geolog udokumentował studnie nr I i Ia, po uzyskaniu zgody byłej właścicielki W. M., jako ujęcie dwutorowe o wskazanych zasobach eksploatacyjnych, natomiast do organu nie zgłoszono zmiany własności nieruchomości. Organ I instancji podał również, że projekt przedłożony przez stronę skarżącą zakładał alternatywną lokalizację otworu bez żadnych dodatkowych warunków, stąd urząd uznał, że lokalizacja na działce nr [...] nie będzie stwarzała żadnych zagrożeń dla istniejących studni. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił argumentację Starosty Ł. W skardze z dnia 1 lipca 2010 r. J. i Z. małżonkowie G. wnieśli o uchylenie powyższej decyzji, wskazując, że organy nie uwzględniły dowodów wskazanych w odwołaniu, co czyni wydaną decyzję z mocy prawa nieważną. Strona skarżąca wyjaśniła, że umowa dzierżawy zawarta pomiędzy A. M. a M. S. jest nieważna, gdyż M. S. jest współwłaścicielem nieruchomości, a współmałżonek nie wyraził zgody na dzierżawę. Umowa dzierżawy nie daje możliwości ubiegania się o budowę studni dzierżawcy, gdyż o zgodę na budowę, a taką jest budowa studni, może ubiegać się osoba mająca prawo dysponowania nieruchomością. Uczestnik postępowania nie jest taką osobą. Skarżący wskazali także, że nie zgadzają się ze stanowiskiem organów I i II instancji, że do organu nie zgłoszono zmiany własności nieruchomości, bowiem pozwolenie wodnoprawne zostało wydane w dniu 14 grudnia 2006 r. a oświadczenie byłej właścicielki nosi datę 2 października 2010 r., natomiast zmiany geodezyjne zostały naniesione w dniu [...] pod poz. [...] w organie I instancji. W ocenie skarżących organ odwoławczy wydał decyzję nie ustalając przy tym stanu faktycznego sprawy. Podkreślono także, że w pozwoleniu wodnoprawnym uczestnik postępowania upoważniony jest do eksploatacji obu studni, a urzędnik zatwierdzając decyzję stwierdził, że eksploatacja studni nie powoduje zobowiązań wobec osób trzecich, co świadczy o ugruntowaniu ich prawa własności. Do skargi załączono kserokopię decyzji Starosty Ł. z dnia [...] nr [...] orzekającą o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego na realizację inwestycji na działkach nr [...] i [...] A. M. oraz kserokopię zawiadomienia o zmianie ewidencyjnej z dnia 29 grudnia 2003 r. W odpowiedzi na skargę z dnia 15 lipca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów niż w niej wskazane. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Stosownie natomiast do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż ocenia legalność zaskarżonej decyzji biorąc z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Ponadto, w myśl art. 135 wskazanej wyżej ustawy, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Korzystając z tych uprawnień w niniejszej sprawie Sąd uznał, iż zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w części w jakiej utrzymuje ona w mocy punkt drugi decyzji Starosty Ł. z dnia [...] r. W myśl art. 145 § 1 pkt 2 powołanej wyżej ustawy, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) lub w innych przepisach. Stosownie natomiast do art. 156 k.p.a., stwierdzenie nieważności odnosi się do decyzji, która: 1/ wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/ dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/ została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5/ była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6/ w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7/ zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 sentencji wyroku, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.). Regulację tę odnieść należy do przypadków, gdy w tej samej sprawie kolejno po sobie wydane zostały decyzje, z których pierwsza jest ostateczna. O tożsamości sprawy (res iudicata) w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wtedy, gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Z kolei przedmiotem postępowania jest interes prawny lub obowiązek, który po wydaniu decyzji staje się prawem nabytym lub obowiązkiem. W rozpatrywanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że Starosta Ł. decyzją z dnia [...] r. nr [...] w punkcie 1 odmówił zatwierdzenia projektu prac geologicznych na wykonanie otworu w celu ujęcia wody podziemnej zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości T., gmina G. Ś. M., powiat Ł. woj. ł., natomiast w punkcie 2 zatwierdził projekt geologiczny na wykonanie otworu w celu ujęcia wody podziemnej w miejscowości T. na działce nr ewid. [...] gmina G. Ś. M., powiat Ł. woj. ł. Decyzja ta zawiera zatem rozstrzygnięcia organu I instancji zawarte w dwóch punktach. W ocenie Sądu, okolicznością nie budzącą wątpliwości jest również fakt, iż skarżący odwołali się od w/w decyzji tylko w zakresie punktu 1, czyli w zakresie odmowy zatwierdzenia projektu prac geologicznych na działce nr ewid. [...] w miejscowości T. Skarżący nie kwestionują zatem korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 2 decyzji z dnia [...] r., czyli zatwierdzenia projektu prac na działce nr ewid. [...]. W ustalonych okolicznościach niniejszej sprawy należy więc stwierdzić, że decyzja Starosty Ł. z dnia [...] r. w zakresie punktu 2 stała się ostateczna i nie było możliwe jej uchylenie czy też utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy w zwykłym toku instancji, gdyż w zakresie tego rozstrzygnięcia organu I instancji nie zostało wniesione odwołanie. Przepis art. 128 k.p.a. wyraźnie stanowi, że z odwołania strony powinno przynajmniej wynikać, że jest ona niezadowolona z wydanej decyzji. Z odwołania Państwa G. z dnia 12 marca 2010 r. wynika bezspornie, że są oni niezadowoleni z punktu 1 decyzji w zakresie w jakim odmówiono zatwierdzenia prac geologicznych na działce ewid. nr [...] i odwołanie ich dotyczy tylko punktu 1 decyzji. Jeżeli zatem przedmiotem odwołania skarżących od decyzji z dnia [...] r. było rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu prac geologicznych na działce nr ewid. [...], to Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wydało decyzję z dnia [...] r. wbrew treści art. 128 k.p.a. tj. orzekając w części niezaskarżonej, która z upływem terminu do wniesienia odwołania stała się ostateczna. Wskazane uchybienie należy ocenić także jako rażące naruszenie prawa. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. dotyczyła w istocie sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzja ostateczną i rażąco naruszała prawo w tej części. W związku z powyższym na podstawie art. 145 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. W pozostałej części Sąd oddalił skargę. Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w skardze Sąd uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Wyjaśnić bowiem należy, że strona skarżąca w złożonym w organie administracji projekcie prac geologicznych na wykonanie otworu w celu ujęcia wody podziemnej wskazała dwie alternatywne lokalizacje: T. [...] dz. nr [...] lub [...]. W ocenie Sądu tak sformułowane żądanie pozwalało organowi na wybór najkorzystniejszej lokalizacji. Z żądania strony nie można było wyciągnąć wniosku, że strona domagała się zatwierdzenia projektu prac zarówno na działce [...] jak i [...]. Organ prawidłowo uzasadnił swoje stanowisko, powołał przepisy prawa w oparciu o które nastąpiło takie rozstrzygnięcie. Natomiast argumenty powoływane przez skarżących w stosunku do decyzji z dnia [...] nr [...] dotyczącej pozwolenia wodnoprawnego udzielonego A. M. nie są przedmiotem niniejszego postępowania i nie mogą być przedmiotem merytorycznych rozważań. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w punkcie 2 wyroku. A. B.