I SA/Go 882/10
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-11-24
Skład orzekający: Anna Juszczyk – Wiśniewska, Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji miał podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności ONW za 2005 r. i wykluczenia części działki z płatności z powodu stwierdzenia na niej drzew i braku prowadzenia działalności rolniczej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo wznowiły postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, ponieważ ujawniono nowe dowody (wyniki kontroli terenowej, materiał fotograficzny, ortofotomapy) wskazujące, że działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. i nie prowadzono na niej działalności rolniczej w 2005 r. W związku z tym, wykluczenie części działki z płatności i zastosowanie pomniejszeń było zgodne z prawem.Stan faktyczny
Skarżący M.S. ubiegał się o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za 2005 r. do powierzchni 254,01 ha. Po wydaniu ostatecznej decyzji przyznającej płatność, kontrola na miejscu w 2007 r. wykazała na jednej z działek (nr [...], pow. 23,22 ha) występowanie drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów, co skutkowało stwierdzeniem braku dobrej kultury rolnej i prowadzenia działalności rolniczej. W związku z tym wznowiono postępowanie, uchylono pierwotną decyzję i przyznano płatność w pomniejszonej wysokości. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez organ II instancji, skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za 2005 r. oddala skargę.
Pełnomocnik skarżącego –M.S.- złożył skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. Zaskarżoną decyzją organ - Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - utrzymał w mocy decyzje organu I instancji – Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - z dnia [...] marca 2010 r. nr [...]. Organ I instancji uchylił decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania z dnia [...] kwietnia 2006 r. wydaną przez ten organ i przyznał skarżącemu M.S. płatność z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości.
Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym. W dniu [...] maja 2005 r. Biuro Powiatowe ARiMR przyjęło wniosek M.S. o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania- dalej zwaną płatnością ONW- na rok 2005 r. We wniosku skarżący zadeklarował, iż ubiega się o przyznanie płatności ONW do powierzchni 254,01 ha. Kierownik Biura powiatowego ARiMR wydał skarżącemu decyzję nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Powyższą decyzją przyznano M.S. płatność ONW w wysokości 20.316,95 zł. Decyzja ta stała się ostateczna [...] maja 2006r.
W dniach [...] września 2007 r. w gospodarstwie M.S. przeprowadzona została kontrola na miejscu przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. W toku kontroli stwierdzono na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 23,22 ha występowanie drzew liściastych i iglastych znacznych rozmiarów. Wobec powyższego w odniesieniu do w/w działki zastosowano kody nieprawidłowości DR10 i DR18, co oznacza , iż działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. oraz, że na działce w dniu kontroli nie jest prowadzona działalność rolnicza.
W związku z powyższym Kierownik biura Powiatowego ARiMR działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008 r. wznowił postępowanie administracyjne dotyczące przyznania płatności ONW za 2005r. Jako podstawę wznowienia wskazał fakt iż na działce nr [...] nie była prowadzona działalność rolnicza ani w dniu kontroli ani też wcześniej. Organ w dacie wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. nie miał wiedzy odnośnie ustaleń dokonanych przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR.
W toku prowadzonego postępowania organ przesłuchał świadków wskazanych przez stronę : J.P., Ł.G. i J.G.. Przesłuchanie świadków dotyczyło okoliczności stanu użytkowania działki ewidencyjnej nr [...] zgłoszonej we wniosku M.S. o płatność ONW na rok 2005.
Po rozpatrzeniu zgromadzonego materiału w sprawie w dniu [...] października 2009r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości. W powyższej decyzji organ I instancji wskazał, iż w toku kontroli na miejscu przeprowadzonej w gospodarstwie Strony stwierdzono występowanie drzew iglastych i liściastych znacznych rozmiarów na działce [...]. Do działki tej zastosowano kody nieprawidłowości DR10 oraz DR18. Organ I instancji wykluczył z płatności na 2005r. przedmiotową działkę oraz zastosował pomniejszenie płatności.
W wyniku złożonego odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ I instancji wykonując zalecenia organu odwoławczego przesłuchał ponownie J.G. oraz J.P. i Ł.G.. Organ dokonując ustaleń uwzględnił m.in. materiał fotograficzny sporządzony przez inspektorów terenowych. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał M.S. w dniu [...] marca 2010 r. decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji dotychczasowej w całości i o przyznaniu płatności ONW na 2005r. w pomniejszonej wysokości. Decyzją tą przyznał skarżącemu płatność na 2005 r. w łącznej wysokości 17.199,66 zł wynikającą z potrącenia płatności o kwotę 8312,76 zł.
Organ wskazał, iż powołani świadkowie potwierdzili położenie działki, jak również prowadzenie działalności rolniczej przy zachowaniu dobrej kultury rolnej. Jednakże organ nie uznał zeznań świadków, gdyż dotyczą one prowadzenia działalności rolniczej po przeprowadzeniu kontroli na miejscu i nie odzwierciedlają stanu faktycznego na dzień kontroli tj. [...] września 2007r. oraz stanu faktycznego w 2005r.
Ponadto organ wskazał, że zdjęcia działki ewidencyjnej [...] dla wizualizacji kampanii 2007 i wcześniejszych , zostały wykonane w dniach [...] września 2004 r (zdjęcie czarno-białe) i w 2002 r. zdjęcie kolorowe, natomiast dla wizualizacji w kampanii 2009 działka objęta jest dwoma zdjęciami : czarno-białym z [...] września 2004 r. oraz kolorowym z [...] września 2007 r. . Z tego też względu organ zeznania świadków skonfrontował z danymi z ortofotomap.
Ponadto organ wskazał, iż istotnym jest ustalenie czy M.S. prowadził działalność rolniczą w dobrej kulturze rolnej na działce nr [...]. Dla ustalenia tego stanu rzeczy fakt przekazania umową dzierżawy w 2008 r. działki w dobrej kulturze rolnej nie może automatycznie przekładać się na potwierdzenie dobrej kultury rolnej w 2005r.
W związku z powyższym M.S. przyznano płatność do obszaru , który kwalifikuje się do przyznania płatności i na którym rzeczywiście prowadził działalność rolniczą w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska w roku 2005. Płatność ONW na 2005 r naliczono po uwzględnieniu potrącenia powierzchniowego.
Organ wskazał, że powierzchnia działki ewidencyjnej nr [...] została wykluczona z płatności albowiem nie spełniała warunków określonych w § 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach Gorskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 68, poz. 448 ze zm.).
Od decyzji tej strona ponownie złożyła odwołanie wskazując, że organ nie miał dostatecznych podstaw do przyjęcia iż do należącej do skarżącego działce [...] w czasie kontroli na miejscu znajdowały się drzewa iglaste i liściaste znacznych rozmiarów. Strona wskazała, że w granicach w/w działki nie ma drzew i nie znajdowały się tam one ani na dzień 30 czerwca 2003r. ani w czasie kontroli na miejscu przeprowadzanej [...].09.2007 r. Wg strony drzewa mogły znajdować się na sąsiednich działkach. Wg strony materiał fotograficzny , na którym zupełnie niewidoczne są jakiekolwiek znaki graficzne nie może stanowić podstawy do miarodajnych ustaleń w sprawie.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, ze nie stwierdził uchybień w postępowaniu prowadzonym przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Ponadto w całości podzielił prawidłowość interpretacji przepisów prawa i ich zastosowanie przez organ I instancji. Wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego [...] na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [...]. Na mapie tej zaznaczone zostały punkty z których tworzona była dokumentacja fotograficzna wraz z kierunkiem, w którym wykonane były fotografie. Na fotografiach widoczne są nieużytki , polna droga, samosiewy drzew iglastych i liściastych. Na fotografiach ponadto widoczny jest nieużytek oraz wieloletnie drzewa iglaste. Na podstawie dokumentacji fotograficznej jednoznacznie wg organu można stwierdzić, iż na działce nr [...] w dniach kontroli nie była prowadzona działalność rolnicza oraz działka ta nie była utrzymywana zgodnie z normami, a przede wszystkim porośnięta wieloletnimi drzewami. W ocenie organu działka na całym swoim obszarze nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, a więc w pełni uzasadnione było wykluczenie powierzchni działki nr [...] z płatności ONW na rok 2005.
Na decyzję tą złożona została skarga. Skarżący M.S. reprezentowany przez pełnomocnika zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów:
I. prawa materialnego:
- naruszenie art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007r. Nr 64, póz. 427) w związku z § 2, § 3 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania: "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. 2007r, Nr 68, póz. 448) w związku z: art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 386 z 23.12.2006, str. 74), art. 2 lit a) Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) Nr 2019/93, (WE) Nr 1452/2001, (WE) Nr 1453/2001, (WE) Nr 1454/2001, (WE) Nr 1868/94, (WE) Nr 1251/1999, (WE) Nr 1254/1999, (WE) Nr 1673/2000, (EWG) Nr 2358/71 i (WE) Nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270 z 21.10.2003r.) oraz art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277z21.10.2005r.,str. 1) - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne przyjęcie, że należąca do skarżącego działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], jest trwale wyłączona z możliwości ubiegania się o płatności ONW; gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. oraz, że na przedmiotowej działce nie była prowadzona działalność rolnicza;
- art. 65 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004r., str. 18 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezpodstawne uznanie za ustaloną niezgodność pomiędzy powierzchnią gruntów deklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w trakcie kontroli;
- art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy powierzchnia zadeklarowana we wniosku skarżącego nie różni się od stanu faktycznego.
II. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] marca 2010 r.
- art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 140 kpa poprzez nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący i prawidłowy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie wyjaśnienie w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy, a w szczególności bezpodstawnego zaakceptowania dokonanych przez organ I instancji prowadzących do wadliwego zastosowania przepisu art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz przepisów prawa Wspólnotowego, błędnych ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, iż działka rolna o powierzchni 23,22 ha położona na działce ewidencyjnej nr [...] nie może być deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności ONW, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Organ administracji w ocenie skarżącego całkowicie pominął, iż świadkowie J.G. i Ł.G. potwierdzili brak zadrzewień czy wieloletniej roślinności na działce w 2007r. oraz dokonanie jesienią w 2007 r. talerzowania i przygotowanie do obróbki przez siewem.
- art. 107 § 3 kpa poprzez nie odniesienie się organu II instancji do podniesionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących braku jakiegokolwiek uzasadnienia ani choćby nawet wskazania podstaw dokonanych przez organ I instancji ustaleń co do dat wykonania ortofotomap.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz w zakresie dokonania potrącenia kwoty 8.312,76 zł przy przyznaniu skarżącemu płatności ONW na rok 2005. Nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik wskazał, że organ I instancji dokonał błędnych ustaleń w sytuacji, gdy świadkowie zeznający w sprawie jednoznacznie stwierdzili, iż jesienią 2007 r. działka była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej i nie była zadrzewiona oraz oparł się wyłącznie na niezgodnym ze stanem faktycznym raporcie z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym i analizie ortofotomap.
W jego ocenie materiał fotograficzny, na którym zupełnie niewidoczne są jakiekolwiek znaki graficzne nie może stanowić podstawy do miarodajnych ustaleń w sprawie, bez przeprowadzenia rzeczowej opartej na dokumentacji geodezyjnej, analizy przebiegu granicy działki oraz konfrontacji tej analizy z materiałem zebranym w sprawie.
Wskazał również na wątpliwości jakie budzi sposób w jaki organ orzekający określił daty wykonania ortofotomap, na których m.in. oparł swoje ustalenia. W aktach znajduje się tylko informacja Departamentu Baz Referencyjnych ARiMR. Przedmiotowa informacja pozbawiona jest jakiegokolwiek uzasadnienia ani choćby nawet wskazania podstaw dokonanych ustaleń co do dat wykonania zdjęć.
Dalej wskazano, że na podstawie samej tylko analizy ortofotomap nie sposób jednoznacznie zidentyfikować widocznych na nich obiektów. Nie sposób również wskazać od jakiego czasu przedmiotowe obiekty znajdowały się na działce, jakich były one gabarytów i jakimi cechami się charakteryzują. Wskazano, że na gruntach wykorzystywanych do produkcji rolnej mogą znajdować się rozmaite obiekty i przedmioty bezpośrednio związane z tą produkcją, takie jak np. maszyny i narzędzia rolnicze, snopy czy stogi siana, pryzmy kompostowe, pryzmy z obornikiem itp. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, nie można zasadnie twierdzić, że w dniu kontroli jak również w dniu 30 czerwca 2003 r. na działce [...] znajdowały się drzewa znacznych rozmiarów, zwłaszcza gdy przeczą temu zgodne zeznania świadków.
Na rozprawie pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż organ nie określił wieku drzew w czasie, kiedy dokonywał kontroli w 2007 r. oraz nie wskazał na jakiej powierzchni wystąpiło zadrzewienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje:
Skargę należało uznać za bezzasadną. Dokonana kontrola zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem pozwala na przyjęcie, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa jest zgodne z prawem.
Zaskarżona decyzja wydana została w trybie postępowania nadzwyczajnego – wznowienia postępowania . Z tego też względu dla oceny czy postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone prawidłowo należy zbadać czy w sprawie zaszły przesłanki stanowiące podstawę do wszczęcia tego postępowania .
W ocenie Sądu organ prawidłowo wskazał, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi który wydał decyzję. W niniejszej sprawie decyzja z dnia [...] kwietnia 2006 r. jest decyzją ostateczną. Z kolei w związku z przeprowadzoną kontrolą na miejscu w dniach [...] września 2007 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu stwierdzili na działce rolnej o nr ewidencyjnym [...] o powierzchni 23,22 ha drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów. To doprowadziło do stwierdzenia, że cała działka rolna nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz że na działce nie prowadzono działalności rolniczej. Przedmiotowa działka została zadeklarowana przez stronę do wniosku złożonego w 2005 r. jako działka rolna - ugór. Skoro na działce tej nie była prowadzona działalność rolnicza nie mogła do niej być przyznana płatność w ramach kampanii 2005. Powyższa okoliczność – stan działki [...] – nie był znany organowi wydającemu decyzję w 2006 r. Stan w jakim była przedmiotowa działka jest okolicznością istotną mającą znaczenie dla określenia płatności ONW za 2005r. Okoliczność ta skutkowała wykluczeniem powierzchni przedmiotowej działki z płatności. Tym samym istniały w sprawie przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2006 r.
Skarżący podniósł w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również prawa procesowego. W pierwszej kolejności rozpoznać należało więc zarzuty naruszenia prawa procesowego, ponieważ dopiero prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy umożliwia zbadanie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego w prawidłowy sposób organy zastosowały przepisy prawa materialnego.
Spór między stronami sprowadza się do ustalenia, czy działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., co uprawniałoby skarżącego do przyznania mu płatności ONW za 2005r.
Z ustaleń organów obu instancji jednoznacznie wynika, że działka nr [...] nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., a tym samym skarżący nie był uprawniony do przyznania mu płatności bezpośrednich do gruntu położonego w obrębie wskazanej działki.
Do wniosków takich organy były uprawnione na podstawie ustaleń zawartych w wyniku kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie skarżącego w dniach [...] września 2007 r. oraz w szczególności, na podstawie analizy ortofotomap i materiału zdjęciowego, sporządzonego w obrębie działki nr [...].
Po wznowieniu postępowania Organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające opisane w zaskarżonej decyzji Dyrektor Oddziału Regionalnego. Ponadto na stronie 5 i 7 tej decyzji opisane zostały wskazane przez Skarżącego zeznania świadków J.G. i Ł.G. którzy stwierdzili, iż grunty na działce nr [...] użytkują od 2008 r.. Ponadto wskazali oni, że jesienią – w październiku 2007 r. dokonywali prac przygotowawczych na przedmiotowej działce. Nie wiedzieli nic o przeprowadzonej we wrześniu kontroli na tej działce. Oznacza to, że nie wiedzieli o stanie faktycznym działki nr [...] w latach wcześniejszych, szczególnie w jakim stanie działka ta była na dzień 30 czerwca 2003 r.
Przepis art. 143b ust.4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003, który uzależnia przyznanie jednolitej płatności od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze rolnej na dzień 30.06.2003r. Z tego też względu w pierwszej kolejności należy odnieść się do poczynionych przez organ ustaleń czy działka rolna należąca do skarżącego o powierzchni 23,22 ha położona na działce ewidencyjnej nr [...] była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r.
Zasady postępowania dowodowego są określone w Kpa i pozwalają dopuścić wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 §1 Kpa). Podjęcie przez organ I instancji działań związane było z ujawnieniem nowych dowodów w sprawie tj. wyników raportu z kontroli na miejscu w gospodarstwie M.S. przeprowadzonej w dniach [...].09.2007r.. Organ I instancji ponownie zweryfikował zebrany materiał dowodowy tj. wyniki z kontroli na miejscu wraz z materiałem fotograficznym sporządzonym przez inspektorów terenowych, załączniki graficzne oraz zeznania świadków J. i Ł.G. wskazanych przez Skarżącego. Jak już wcześniej wskazano świadkowie ci stwierdzili, iż grunty na działce [...] użytkują od roku 2008, a więc nie wiedzieli o stanie faktycznym w/w działki w latach wcześniejszych. Natomiast zeznania J.P. stoją w sprzeczności z załącznikami graficznymi wykonanymi w latach 2004 i 2007 oraz zdjęciami wykonanymi w 2007r. Załączniki te wskazują, iż na przedmiotowej działce znajdują się tereny porośnięte drzewami i krzewami. Powyższa teza znajduje swoje odzwierciedlenie zarówno w załącznikach graficznych jak i materiale fotograficznym, gdzie na całej powierzchni działki widoczne są nieużytki, zakrzaczenia, drzewa iglaste i liściaste o dużej wysokości, świadczące o długookresowym braku prowadzonej działalności rolniczej. Słusznie organ wskazał, że uwidocznione na zdjęciach drzewa potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Organ II instancji w szczegółowy sposób wskazał jak wykonane zostały zdjęcia przez inspektorów, wskazując jednocześnie jakie jest odniesienie tych zdjęć do mapy. W tym zakresie organ II instancji wskazał, że "... w aktach sprawy znajduje się dołączona do protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniach [...].09.2007 r. mapa geodezyjna obrębu ewidencyjnego [...], na której widoczna jest działka ewidencyjna nr [...]. Inspektorzy terenowi na mapie zaznaczyli punkty, z których tworzona była dokumentacja fotograficzna wraz z kierunkiem, w którym wykonywane były fotografie. Na fotografii nr 5, która wykonywana była w północnej części działki, w kierunku północno-wschodnim widoczny jest nieużytek. Fotografie nr 6 i nr 7 wykonywane były z punktu umiejscowionego w południcwo-zachodniej części działki, w kierunku wschodnim i północno-wschodnim. Na w/w fotografiach widoczne są nieużytki, polna droga, samosiewy drzew iglastych i liściastych. Fotografie nr 8 i nr 9 inspektorzy wykonali z punktu umiejscowionego w południowej części działki, na jej środku. Fotografia nr 8 wykonana została w kierunku zachodnim i uwidacznia nieużytek oraz wieloletnie drzewa iglaste. Fotografia nr 9 natomiast wykonywana była w kierunku wschodnim, a widoczne na niej są wieloletnie drzewa oraz polna droga. Drzewa i nieużytki widoczne są również na fotografiach nr 10 i nr 11, które wykonywane były w kierunku zachodnim i północnym z punktu umiejscowionego w południowo-wschodnim narożniku działki nr [...]. Nadto fotografie nr 12 i nr 13 wykonywane były w kierunku południowym i południowo-zachodnim, z punktu umiejscowionego na granicy z inną działką ewidencyjną, która tzw. klinem wchodzi w działkę nr [...]. Na w/w fotografiach w dalekiej perspektywie widoczne są wieloletnie drzewa liściaste. Natomiast wykonywane z tego samego punktu w kierunku północnym i północno - zachodnim fotografie nr 14 i nr 15 przedstawiają nieużytki oraz samosiewy drzew iglastych, jak również drzewa liściaste."
Z powyższych ustaleń organy wyprowadziły logiczny wniosek, że skoro na przedmiotowej działce w dniu [...] września 2007 r. znajdowały się wskazane drzewa liściaste i iglaste znacznych rozmiarów, to stan taki musiał trwać już wcześniej, w szczególności w roku 2005 i na dzień 30 czerwca 2003 r.
Ustaleń tych nie niweczą zeznania wnioskowanych przez skarżącego świadków. Trafnie wskazały organy, że świadek Ł.G. dzierżawi działkę nr [...] od wiosny 2008 r. i wtedy działka mogła już być doprowadzona do stanu zgodnego z minimalnymi normami. Natomiast świadek J.G. potwierdził powyższe zeznania syna. Wprawdzie J.P. w dniu [...] sierpnia 2009 r. zeznał, że w latach 2005 - 2007 nie było drzewostanu na działce nr [...], jednakże organ odwoławczy zasadnie uznał, iż zeznań tych nie można uznać za wiarygodne wobec faktu, iż kontrola przeprowadzana w dniach [...].09.2007 r. ewidentnie wykazała występowanie na działce drzew liściastych i iglastych (brzoza oraz sosna) dużej wysokości, które aby osiągnąć tak znaczne rozmiary potrzebowały co najmniej kilku lat wzrostu.
Z pisma z dnia [...] stycznia 2010 r. z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - Departamentu Baz Referencyjnych (znajdującego się w aktach administracyjnych) wynika, że dla działki o nr [...] daty zdjęć w systemie ZSZiK są następujące: dla wizualizacji w kampanii 2009 działka objęta jest dwoma zdjęciami: czarno-białym z [...] września 2004r. oraz kolorowym z [...] września 2007 r. Natomiast dla wizualizacji w kampanii 2007 i wcześniejszych, działka objęta jest dwoma zdjęciami : czarno – białym z [...] września 2004 r. oraz kolorowym z 2002 r. Tym samym zdjęcia te mogły stanowić dowód w sprawie, gdyż na ich podstawie można było ustalić stan w jakim znajdowała się przedmiotowa działka na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz w jakim stanie była w 2005 r., a w szczególności stwierdzić czy rzeczywiście działka ta porośnięta była drzewami.
Pomiaru działek rolnych w systemie ZSZiK dokonuje pracownik ARiMR z odpowiednim przygotowaniem zawodowym i po egzaminie weryfikacyjnym. Przy pracach wykonywanych na potrzeby systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) nadzór i zatwierdzanie należy do osób posiadających stosowne uprawnienia zawodowe w dziedzinie geodezji i kartografii. Wzgląd trzeba mieć również na przepis art. 84 § 1 k.p.a. zgodnie z którym zwrócenie się przez organ do biegłego lub biegłych o wydanie opinii pozostawiono do uznania tego organu. (...)
Należy podkreślić istotne znaczenie ortofotomapy jako dowodu w postępowaniu dotyczącym przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Zwrócić należy uwagę na uregulowania aktualnie obowiązującego Rozporządzenia nr 73/2009 dotyczące Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZiK). Elementem tego systemu jest bowiem system identyfikacji działek rolnych (LPIS), który zgodnie z art. 17 ww. Rozporządzenia ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, a korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej z ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych o odpowiednim standardzie gwarantującym dokładność.
W ocenie Sądu organy prawidłowo dokonały ustaleń okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy - stwierdzenia faktu iż w/w działka nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. oraz że w dniu kontroli na działce nr [...] nie była prowadzona działalność rolnicza. W związku z powyższym zadeklarowana przez Skarżącego powierzchni i uprawa działki nr [...] we wniosku na 2005r. nie zgadzała się ze stwierdzonym na postawie w/w dokumentów stanem faktycznym. Uwzględniając nowy stan faktyczny w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego i potwierdzenia niezgodności zadeklarowanych powierzchni z wniosku przez Skarżącego ze stanem faktycznym organ I instancji zastosował pomniejszenia zgodnie z art. 65 ust. 4 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2008 (Dz. Urz. WE nr L 141 z 30.04.2004r., str.18 ze zm.) oraz art.138 ust.l Rozporządzenia Komisji (WE nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r.(Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm,).
Uwzględniając nowy stan faktyczny, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego oraz na podstawie ponownej weryfikacji wszystkich dowodów w przedmiotowej sprawie Organ I instancji potwierdził brak utrzymania działki nr [...] w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. oraz brak użytkowania rolniczego na dzień kontroli. Wobec powyższego były podstawy by organ I instancji wykluczył z płatności na 2005 r. przedmiotową działkę o powierzchni 23,22 i zastosował pomniejszenia zgodnie z art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004r. str.1 ze zm.).
W skardze wskazano na naruszenie art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. nr 170 póz. 1051 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, iż skoro skarżący nie zakwestionował ustaleń zawartych w raporcie z kontroli w terminie wskazanym w przedmiotowym przepisie, to zgadza się z tymi ustaleniami. Ponadto skarżący wskazał, że w okresie [...].10.2007r. -[...].04.2008r. był chory i przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie w okresie [...].04.2008r. - [...].10.2008r. pobierał świadczenie rehabilitacyjne, co w oczywisty sposób wpłynęło na brak możliwości jego działania.
Słusznie organ wskazuje, że skarżący na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie powoływał się na zwolnienia lekarskie które przedłożył dopiero na etapie skargi. Pozostaje to bez znaczenia dla stwierdzenia prawidłowości zaskarżonych decyzji. Skarżący, mimo że nie wniósł zastrzeżeń bezpośrednio od raportu z kontroli na miejscu, to podnosił zastrzeżenia w toku postępowania i uwagi te były przedmiotem oceny organów. Wszystkie sformułowane przez skarżącego zastrzeżenia zostały omówione w zaskarżonych decyzjach, a organy w sposób szczegółowy ustosunkowały się do nich wskazując powody, dla których uznał je za niezasadne. W toku postępowania skarżący był informowany o przeprowadzonych czynnościach i mógł składać wnioski i zastrzeżenia.
Należało uznać za niezasadne również pozostałe zarzuty. W ocenie Sądu nie wystąpiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. W niniejszej sprawie nie istniały podstawy faktyczne i prawne do utrzymania w mocy decyzji Organu I instancji - decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...].03.2010r. Nr [...], znak sprawy: [...], uchylącej decyzję o przyznaniu płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w pomniejszonej wysokości Nr [...] z dnia [...]-04-2006r. wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR i przyznającej skarżącemu M.S., płatność w pomniejszonej wysokości. Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 6, 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. Materiał dowodowy zgromadzonego w sprawie został wyczerpująco rozpatrzony. W sposób dostateczny wyjaśniono stan faktyczny sprawy. Bez naruszenia przepisów postępowania organ odwoławczy zaakceptował, zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz przepisów prawa wspólnotowego. Prawidłowe były ustalenia faktyczne polegające na przyjęciu, iż działka rolna o pow. 23,22 ha, położona na działce ewidencyjnej nr [...], nie może być deklarowana we wnioskach o przyznanie płatności, gdyż nie była utrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003r. Jak już wcześniej wskazano organ administracji ocenił zeznania świadków, ocena ta została dokonana w zestawieniu ze zdjęciami jak i ortofotomapą.
Nie wystąpiło również naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Zgodzić się należy, że organ II instancji nie odniósł się do podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących braku wskazania podstaw dokonanych przez organ I instancji ustaleń co do dat wykonania ortofotomap. Jednakże, jak już wcześniej wskazano w aktach administracyjnych sprawy znajduje się pismo z dnia [...] stycznia 2010r. z Departamentu Baz Referencyjnych z którego wynika kiedy zdjęcia zostały wykonane. Ponadto w tym zakresie organ I instancji się wypowiedział. Brak natomiast odniesienia się w tym zakresie przez organ odwoławczy stanowi naruszenie procesowe, jednakże w okolicznościach niniejszej sprawy naruszenie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie narusza art. 7 kpa i 107 § 3 kpa, albowiem organ administracji publicznej działał na podstawie przepisów prawa oraz podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Tym samym stwierdzić należy, że organy obu instancji w prawidłowy sposób ustaliły stan faktyczny sprawy i nie naruszyły w tym zakresie podniesionych w skardze przepisów postępowania. Powyższa zaś konstatacja prowadzi do wniosku, że prawidłowo zastosowały, do tak ustalonego stanu faktycznego przepis art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. stosując stosowne pomniejszenia przyznawanych płatności.
Organy podkreśliły również, że nie został w niniejszym przypadku spełniony § 4 Rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stanowiący, iż grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, c) nie wpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną; 2) gruntów, na których są prowadzone plantacje wierzby (Salixsp.) wykorzystywanej do wyplatania; 3) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 2, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar; 4) plantacji zagajników o krótkiej rotacji (CN ex 0602 90 41) wykorzystywanych na cele energetyczne.
Wskazać należy, że kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z minimalnymi normami reguluje natomiast Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. nr 46, poz. 306 ze zm.) Na mocy powyższych przepisów prawa oraz w świetle zgromadzonych materiałów dowodowych w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za rok 2005 organy w prawidłowy sposób z powierzchni kwalifikowanej do przyznania jednolitej płatności obszarowej (JPO) wykluczyły działkę rolną "Q" o powierzchni 23,22 ha i zastosowały art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE nr 1 345 z 20.11.2004r., str. 1 ze zm.), stanowiący, iż jeżeli stwierdzona różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią faktyczną wynosi więcej niż 3%, ale nie więcej niż 30% ustalonej powierzchni faktycznej, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość przypadającą na stwierdzoną różnicę powierzchni.
Tym samym organy nie naruszyły przepisów prawa materialnego w szczególności w zakresie podniesionym w skardze.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Joanna Wierchowicz |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło