V SA/Wa 1417/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-25

Skład orzekający: Andrzej Kania, Michał Sowiński, Joanna Zabłocka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich, jeśli strona nie przedstawiła decyzji prezesa sądu okręgowego potwierdzającej pobyt w więzieniu na podstawie skazania, mimo że strona twierdzi, iż przebywała w więzieniu bez wyroku?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić podjęcia zawieszonego postępowania, jeśli strona nie przedstawiła decyzji prezesa sądu okręgowego potwierdzającej pobyt w więzieniu na podstawie skazania, gdy z zebranych dowodów wynika, że strona przebywała w więzieniu bez wyroku. W przypadku osadzenia bez wyroku, okresy takie potwierdza Prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Ponadto, postępowanie zawieszone na wniosek strony powinno zostać podjęte, gdy strona o to wystąpi.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich, wskazując okresy represji, w tym pobyt w więzieniu. Organ wezwał do uzupełnienia wniosku o dowody. Po zawieszeniu postępowania na wniosek strony, skarżący przedstawił dokumenty z IPN dotyczące sprawy dezercji, ale nie decyzję prezesa sądu okręgowego potwierdzającą skazanie. Organ odmówił podjęcia zawieszonego postępowania, a następnie utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę, argumentując, że przebywał w więzieniu bez wyroku.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Joanna Zabłocka (spr.), Protokolant - st. sekr. sąd. Agnieszka Groszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie z wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich; 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz S. B. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skarżący S. B. przysłał do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wspomnienia zatytułowane "[...]", opisujące losy Jego oraz jego rodziny w latach 1939 – 1956 oraz wspomnienia z podróży na [...] w [...] r. Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. zwrócono się do S. B. o sprecyzowanie oczekiwań w stosunku do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Dnia [...] marca 2009 r. do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wpłynęły: pismo S. B., w który prosi on o uznanie go za osobę represjonowaną oraz wypełniony formularz "Wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich", w którym jako miejsca i okresy działalności kombatanckiej lub represji wnioskodawca wskazał: " 1.1939-1946- powiat [...] [ nieczytelne] – [...]– woj.[...] – ucieczki, strach, głód ,praca 2. 1952 [...] w N. 3.1953 -1956 Zakład Karny P.- inne zakłady – oddział podsądny w [...] ". Pismem z dnia [...] marca 2009 r. S. B. został wezwany do uzupełnienia wniosku, między innymi poprzez przedstawienie dowodów potwierdzających działalność kombatancką lub doznane represje, w terminie dwóch miesięcy. W odpowiedzi na to wezwanie wnioskodawca pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., powołując się na istotne trudności w udokumentowaniu wniosku zwrócił się o prolongatę terminu złożenia dokumentacji. Uznając powyższe pismo za wniosek o zawieszenie postępowania Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia [...] maja 2009r. wydanym na podstawie art.98§1 i §2 K.p.a. zawiesił prowadzone postępowanie . S. B. uzupełniając materiał dowodowy złożył w Urzędzie do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych , między innymi: - pismo ze [...], z którego wynika, że od [...].03.1955 r. do [...].08.1956 r. był hospitalizowany z powodu [...] (z wolnej stopy), - dwa dokumenty przesłane przez IPN zatytułowane " Kwestionariusz osobowy" i "Karta za czyn przestępny dokonany" opisujące sprawę dezercji S. B. z jednostki wojskowej w 1954 r. S. B. zwrócił się do Prokuratury Wojskowej w celu uzyskania potwierdzenia represji. Prokuratura Wojskowa przekazała wniosek S. B. do IPN. W aktach sprawy znajduje się pismo IPN z dnia [...] stycznia 2010 r., w którym IPN informuje o przesłaniu dwóch ww. dokumentów odnalezionych w zasobie archiwalnym w P. oraz o tym , że w zasobie archiwalnym Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów IPN w W. nie odnaleziono informacji dot. S. B. w związku z czym zakończono realizację wniosku S. B. Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. S. B. zwrócił się do Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych o " odwieszenie" postępowania i rozpatrzenie złożonych dokumentów. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. organ prowadzący postępowanie wezwał wnioskodawcę do wystąpienia do Prezesa Sądu Okręgowego w Z. o wydanie decyzji potwierdzającej pobyt wnioskodawcy w więzieniu z powodu skazania za dezercję z jednostki wojskowej w K. dnia [...] września 1954 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił podjęcia zawieszonego postępowania wobec nie przedstawienia przez stronę decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Z. w sprawie okoliczności skazania strony na karę pozbawienia wolności za dezercję z wojska w 1954 r. W zażaleniu na ww. postanowienie wnioskodawca wskazał, że ze złożonych przez niego dokumentów wynika, że "siedział" bez wyroku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy postanowienie własne z dnia [...] marca 2010 r. wobec nie przedstawienia przez wnioskodawcę decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Z. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, podnosząc, że nie może dostarczyć decyzji Prezesa Sądu ponieważ "siedział" bez wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art.4 ust.1 pkt 4 ustawy z dni 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.jed. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz.371 ze zm.), zwanej dale ustawą, przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość. Określone wyżej okoliczności przebywania w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na podstawie skazania potwierdza na wniosek osoby zainteresowanej prezes sądu okręgowego. Natomiast w przypadku osadzenia bez wyroku w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski okresy takiego osadzenia potwierdza Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Jak wynika ze znajdującego się w aktach materiału dowodowego, a przede wszystkim z wyjaśnień samego skarżącego nie był on skazany wyrokiem, brak więc podstaw do żądania przedstawienia przez wnioskodawcę decyzji prezesa sądu okręgowego potwierdzającej przebywanie w więzieniu na podstawie skazania. Ponadto należy wskazać, że postępowanie w sprawie zostało zawieszone na podstawie art.98 K.p.a , a więc na wniosek strony. Postępowanie zawieszone na żądanie strony, organ administracji publicznej podejmuje jeżeli zwróci się o to strona. W tej sytuacji odmowa podjęcia zawieszonego postępowania została dokonana z naruszeniem przepisu art. 98§2 K.p.a. Skarżący podnosi, że przebywał w więzieniu – Zakładzie karnym w P. oraz w innych zakładach karnych. Wszystkie dokumenty jakie udało mu się zgromadzić przy pomocy Prokuratury Wojskowej i IPN znajdują się w aktach sprawy. Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. napisał, że zakończył realizację wniosku S. B., co pozwala przyjąć, że żadnymi dokumentami ponad te, które przesłał skarżącemu, nie dysponuje. W tej sytuacji organ orzekający powinien podjąć zawieszone postępowanie i rozpoznać wniosek merytorycznie na podstawie posiadanych dokumentów. W związku z powyższym, uznając, iż w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu który miał istotny wpływ na wynik sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło