I SA/Ol 622/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski Sędzia WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Ewa Grusza po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 listopada 2010r. sprawy ze skargi spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]". Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]". w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]". Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku A Spółka z o.o.j.v. z siedzibą w O., na podstawie tytułu wykonawczego nr "[...]" z dnia "[...]". wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, obejmującego należności z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za okres od 11 kwietnia do 31 grudnia 2000r. Podstawą prawną ww. należności jest decyzja z dnia 30 kwietnia 2003r. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego nastąpiło w dniu 2 lipca 2007r. w wyniku doręczenia Spółce opisanego odpisu tytułu wykonawczego i zajęcia ruchomości. Pismem z dnia 5 marca 2010r. zatytułowanym "skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego" Spółka wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie dochodzonych należności oraz o wycofanie zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego skierowanego do Kredyt Banku S.A. I Oddział z dnia 23 lutego 2010r. Wobec treści ww. pisma organ stwierdził, że intencją strony jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego i rozpoznał je w trybie art.59 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., nr 229, poz.1954 ze zm., dalej jako u.p.e.a.). Postanowieniem z dnia "[...]"r. organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie opisanego tytułu wykonawczego. Organ wskazał, że obowiązek określony przedmiotowym tytułem wykonawczym istnieje, nie uległ on przedawnieniu. Stwierdził, że wobec zawieszenia biegu terminu przedawnienia ze względu na toczące się postępowanie restrukturyzacyjne, wszczęcie egzekucji w dniu 2 lipca 2007r. było prawidłowe, gdyż zaległość określona tytułem wykonawczym była wymagalna, zaś zastosowanie kolejnych środków egzekucyjnych przerwało bieg terminu przedawnienia, a ustanowienie zastawu skarbowego zabezpieczyło zaległość przed przedawnieniem. Na opisane postanowienie Spółka wniosła zażalenie, w którym zarzuciła naruszenie art.59 §1 pkt 2 u.p.e.a. Podniosła, że organ nie zwrócił uwagi na "skomplikowanie powstania danej zaległości" oraz nie uzyskał stanowiska wierzyciela odnośnie jej istnienia. Wskazała również, iż toczące się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego może mieć decydujący wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ odwoławczy zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W motywach swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art.59 §1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Wygaśnięcie obowiązku może nastąpić m.in. na skutek przedawnienia zobowiązań podatkowych. Organ powołał art.70 §1 i §4 ustawy z dnia 9 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r., nr 8, poz.60 ze zm., dalej jako O.p.) oraz art.14 ust.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz.U. nr 155, poz.1287 ze zm.). Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że przedmiotowym tytułem wykonawczym objęta jest zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za okres od 11 kwietnia do 31 grudnia 2000r., którego termin płatności upłynął z dniem 2 kwietnia 2001r., a zatem bieg terminu przedawnienia tej należności rozpoczął się z dniem 1 stycznia 2002r. W dniu 15 listopada 2002r. na wniosek Spółki wszczęte zostało postępowanie restrukturyzacyjne, a tym samym z tym dniem uległ zawieszeniu bieg terminu przedawnienia ww. należności. Termin ten rozpoczął dalszy bieg po wydaniu w dniu 15 maja 2007r., przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, decyzji o umorzeniu postępowania restrukturyzacyjnego. W dniu 2 lipca 2007r. nastąpiło wszczęcie egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (zobowiązanej Spółce doręczono odpis tytułu wykonawczego oraz zastosowano środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony – zajęcie ruchomości). Organ wymienił zastosowane w 2007r. i 2010r., przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, środki egzekucyjne, o których zobowiązana została zawiadomiona, które przerwały bieg terminu przedawnienia. Z powyższego organ wywiódł, iż nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego w postaci wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku. Nadto organ zaznaczył, że ustanowiony w dniu 3 lipca 2007r. zastaw skarbowy na będących własnością Spółki ruchomościach, stanowiący zabezpieczenie wykonania egzekwowanego obowiązku, ma taki skutek, że należności określone w opisanym tytule wykonawczym, nie ulegają przedawnieniu, z tym tylko zastrzeżeniem, że po upływie terminu przedawnienia, zobowiązanie to może być egzekwowane tylko z przedmiotu zastawu ( art.70 §8 O.p.). Odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ stwierdził, że tryb postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o art.59 u.p.e.a. nie przewiduje konieczności występowania do wierzyciela o stanowisko w tej kwestii. Ewentualne wyrażenie stanowiska przez wierzyciela nie wiązałoby organu egzekucyjnego, który jest zobowiązany do samodzielnej oceny czy istnieją przesłanki do umorzenia tego postępowania. Zaznaczył również, że okoliczności powstania zobowiązania podatkowego nie determinują kwestii przedawnienia zobowiązania. Za bez znaczenia dla prowadzonego postępowania egzekucyjnego uznał organ odwoławczy okoliczność, iż przez Naczelnym Sądem Administracyjnym toczy się postępowanie w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego. W skardze Sp.A wniosła o uchylenie zaskarżonego postępowania i o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Postanowieniu zarzuciła naruszenie art.59 §1 pkt 2 u.p.e.a. Spółka podniosła, że organ nie zwrócił uwagi na "skomplikowanie powstania" danej zaległości i nie uzyskał stanowiska wierzyciela odnośnie jej istnienia. Wskazała, że organ nie ma racji, iż strona złożyła skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, dlatego winien uzyskać stanowisko wierzyciela, które wiązałoby organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącej nie można także pominąć, że wobec przedmiotowej zaległości toczyło się postępowanie restrukturyzacyjne, którego ostateczne rozstrzygnięcie może mieć wpływ na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Za niezrozumiały uznał zarzut dotyczący rozpoznania wniosku strony w trybie skargi na czynności egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny rozpoznał wniosek Spółki z dnia 5 marca 2010r. w trybie art.59 u.p.e.a., mając na względzie jego treść, w tym przede wszystkim jednoznaczne żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec przedawnienia dochodzonych należności. Stąd niezasadny jest zarzut podniesiony w skardze dotyczący niewłaściwego trybu rozpoznania wniosku strony jako skargi na czynności egzekucyjne. Zaznaczyć także należy, iż kwestię przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego należy oceniać na podstawie znowelizowanego art.70 §4 O.p. W myśl bowiem zasady ustanowionej w art.21 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 143, ppoz.1199), bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego powstałego przed wejściem w życie tejże noweli i nie przedawnionego do tego czasu, należy oceniać według przepisów znowelizowanych, ze wszystkimi tego konsekwencjami. Oznacza to, że jeżeli zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się do dnia wejścia w życie nowelizacji (1 września 2005r.), to w świetle obowiązującego po tej dacie art.70 §4 O.p. należy również ustalać, od kiedy termin przedawnienie zobowiązania podatkowego zaczął biec na nowo. Przechodząc do meritum, stwierdzić należy, iż stan faktyczny sprawy nie jest kwestionowany. Egzekwowana na podstawie tytułu wykonawczego z dnia "[...]". nr "[...]"należność, to zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. Termin przedawnienia tego zobowiązania rozpoczął bieg 1 stycznia 2002r.. W okresie od 15 listopada 2002r. do 15 maja 2007r. bieg terminu przedawnienia był zawieszony wobec toczącego się postępowania restrukturyzacyjnego, którym objęta była przedmiotowa zaległość. Podstawę powyższego stanowił art.14 ust.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia płatności objętych restrukturyzacją ulega zawieszeniu na okres od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art.21 ust.1. Stosownie do treści art.12 ust.1 ww. ustawy postępowanie restrukturyzacyjne wszczyna się w dniu wpływu wniosku do właściwego organu restrukturyzacyjnego. Z kolei art.21 ust.1 tejże ustawy, określa, że organ restrukturyzacyjny wydaje decyzję o zakończeniu restrukturyzacji, w której stwierdza umorzenie należności podlegających restrukturyzacji albo umarza postępowanie restrukturyzacyjne. Opisany tytuł wykonawczy został doręczony Spółce w dniu 2 lipca 2007r. W tym też dniu zastosowano środek egzekucyjny, o którym zobowiązany został zawiadomiony, a mianowicie dokonano zajęcia ruchomości. Działanie to skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia, stosownie do art.70 §4 O.p. Zgodnie z powołanym przepisem, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Nadmienić także należy, iż w 2007r. organ egzekucyjny zastosował także kolejne środki egzekucyjne – zajęcie wierzytelności Spółki, zajęcie rachunku bankowego. W konsekwencji powyższego zgodzić należy się z organem egzekucyjnym, iż nie doszło do przedawnienia należności dochodzonych na podstawie opisanego tytułu wykonawczego i tym samym nie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art.59 §1 pkt 2 u.p.e.a. Nie jest więc usprawiedliwiony zarzut naruszenia ww. przepisu. Na przedawnienie zobowiązania nie wpływa sposób jego powstania. Nie można zatem uznać za zasady zarzut nie zwrócenia przez organ uwagi na "skomplikowanie powstania danej zaległości". W skardze strona nie wyjaśniła na czym miałby polegać skomplikowany sposób powstania zaległości i jaki miałby mieć on wpływ na przedawnienie zobowiązania. Niezasadny jest również zarzut dotyczący nie uzyskania przez organ egzekucyjny stanowiska wierzyciela w kwestii istnienia zobowiązania. Rozpoznanie wniosku skarżącej Spółki w trybie art.59 u.p.e.a skutkowało wydaniem zaskarżonego postanowienia przez organ egzekucyjny bez konieczności uzyskania wypowiedzi wierzyciela. Wydaje się, że skarżąca zarzut ten podnosi, gdyż łączy tryb umorzenia postępowania egzekucyjnego z art.59 u.p.e.a. z trybem rozpatrzenia zarzutów określonym w art.34 u.p.e.a. Na żadnym etapie postępowania Spółka nie wskazywała jednakże, iż jej zamiarem było zgłoszenie zarzutu na podstawie art.33 pkt 1 u.p.e.a. Nadto zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., możliwość wniesienia zarzutów jest ograniczona w czasie. Dłużnik może złożyć zarzuty w stosunku do tytułu wykonawczego w terminie 7 dni od daty jego doręczenia. Odnosząc się do faktu toczącego się postępowania kasacyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, Sąd stwierdza, że nie ma ono wpływu na przedawnienie zobowiązania jako przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.