III SA/Gd 431/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-11-25
Skład orzekający: Felicja Kajut, Anna Orłowska, Marek Gorski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaległe wypłaty emerytury, które zostały wypłacone w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy, powinny zostać wliczone do dochodu przy ustalaniu prawa do dodatku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaległe wypłaty emerytury, które zostały wypłacone w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o dodatek mieszkaniowy, powinny zostać wliczone do dochodu. Zgodnie z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody uzyskane faktycznie w badanym okresie, z wyłączeniem ściśle określonych świadczeń. W związku z tym, skarżąca przekroczyła kryterium dochodowe uprawniające do przyznania dodatku mieszkaniowego.Stan faktyczny
Skarżąca R. K. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że dochód skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku (grudzień 2009 r., styczeń i luty 2010 r.) przekroczył dopuszczalny próg. Kluczową kwestią sporną było zaliczenie do dochodu kwoty zaległej emerytury wypłaconej w grudniu 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o dodatkach mieszkaniowych poprzez błędne doliczenie zaległej emerytury do dochodu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę.
Decyzją z dnia 26 kwietnia 2010 r. Prezydent Miasta [...] powołując, między innymi, przepisy art. 2 ust.1, art.3, art.5 ust. 1 pkt. 1 i ust.3, art.6 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania R. K. dodatku mieszkaniowego.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że podstawą odmowy przyznania dodatku mieszkaniowego jest ustalenie, iż dochody wnioskodawczyni uzyskane w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, tj. w grudniu 2009 r. oraz w styczniu i lutym 2010 r. wyniosły 6.009,12 zł, tj. miesięcznie na jedną osobę 2.003,04 zł, co przekracza 175 % najniższej emerytury o kwotę 767,03 zł (podano sposób obliczenia dochodów).
Powołując wyrok WSA z Gorzowa Wlkp. sygn. akt II SA/Go z dnia 27.09.2007 r. w sprawie podobnej dodano, że zaliczeniu do dochodu podlegają nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze sporadycznym, incydentalnym.
W odwołaniu od opisanej decyzji R. K. podniosła, iż decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 roku o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz.734 ze zm.), a w szczególności:
- art. 2 ust. 1 pkt 2, poprzez odmowę przyznania dodatku mieszkaniowego odwołującej się, mimo spełnienia przez nią kryteriów dochodowych, powierzchniowych i innych z ustawy
- art. 3 ust. 3 ustawy, poprzez bezzasadne doliczenie do dochodu stanowiącego podstawę przyznania dodatku mieszkaniowego wypłaconych kwot zaległych emerytur za miesiące wrzesień, październik i listopad 2009 roku.
Zarzuty zostały szczegółowo opisane w uzasadnieniu do odwołania.
Decyzją z dnia 11 czerwca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając, między innymi, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz.734 ze zm.) utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazano, że istotnym w sprawie jest ustalenie dochodów odwołującej się w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje osobom, /.../, jeżeli ich średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie 3 miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego nie przekracza 175% kwoty najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym.
Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku.
Za dochód uważa się ( art. 3 ust. 3 ustawy) wszelkie przychody ( tzw. dochód brutto) po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Do dochodu nie wlicza się jedynie świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r.
Zatem organ I instancji prawidłowo ustalił dochód wnioskującej, uzyskany w ciągu trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku, na który to dochód składa się zarówno otrzymywana miesięcznie emerytura jak i wyrównanie emerytury za okres od 5 września 2009 roku do 30 listopada 2009 roku, otrzymanej przez R. K. w grudniu 2009 roku. Tak obliczony dochód jest wyższy od 150% najniższej emerytury z tego okresu, która wynosiła 636,29 zł (150 % to 954,44 zł, a odwołująca się uzyskała miesięczny dochód w kwocie 2003,04 zł).
Dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego w takim przypadku przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę otrzymującą dodatek w wysokości 20% dochodów gospodarstwa domowego w gospodarstwie jednoosobowym czyli – 400,61 zł, a wydatki wg opłat i wydatków osobowych w miesiącu złożenia wniosku wynoszą 224,13 zł, z czego wynika, ze dodatek mieszkaniowy stanowi liczbę ujemną ( 224,13 – 400,61 zł = -176,48 zł), co prowadziło do oddalenia wniosku o jego przyznanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku R. K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, podnosząc, iż organ odwoławczy naruszył przepisy ustawy o dodatkach mieszkaniowych w sposób opisany w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a dodatkowo – że decyzja odwoławcza jak i decyzja organu I instancji podjęte zostały z naruszeniem art. 75 kpa, poprzez błędne przyjęcie, że wypłata zaległych emerytur za wrzesień, październik i listopad 2009 roku jest przychodem za miesiąc grudzień 2009 roku, co spowodowało, że za dochód stanowiący podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego przyjęty został de facto dochód z okresu 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
Wniesiono również o uwzględnienie dowodu w postaci zaświadczenia z ZUS, doręczonego po wniesieniu odwołania, jako okoliczności potwierdzającej zarzuty o bezpodstawnym zawyżeniu dochodu za grudzień 2009 r.
Uzasadniając zarzuty skargi R. K. podniosła, że pomiędzy stronami jest bezsporne, ze jedynym dochodem skarżącej jest emerytura, w wysokości brutto 1024,28 zł, do której skarżąca nabyła prawo z dniem 5 września 2009 roku na podstawie decyzji z dnia 3 grudnia 2009 roku, a która wypłacona została skarżącej w grudniu 2009 roku.
W takiej sytuacji Kolegium błędnie przyjęło, że do dochodów skarżącej należy zaliczyć kwoty zaległej emerytury, co powoduje, że jako dochód przyjęty został przychód z 6 miesięcy, co z kolei stanowi ewidentne naruszenie przepisów art. 3 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który nakazuje brać pod uwagę dochód z 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku.
Skoro skarżąca złożyła wniosek w dniu 29 marca 2010 r., dochód powinien obejmować miesiące: grudzień 2009 roku, styczeń i luty 2010 roku i powinny być brane pod uwagę bieżące wypłacane kwoty emerytury; zatem skarżąca prawidłowo wypełniła deklarację o dochodach, nie wpisując uzyskanego w lutym zwrotu nadpłaty podatku od Urzędu Skarbowego w [...] w wys. 360 zł oraz zwrotu zaległych kwot emerytury za wrzesień, październik i listopad 2009 roku.
Mając to na uwadze skarżąca domaga się wypłacenia dodatku w wysokości 138,36 zł miesięcznie wraz z ustawowymi odsetkami od dnia 29 kwietnia 2010 roku do dnia zapłaty.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
Dokonując kontroli decyzji wydanych w niniejszej sprawie Sąd uznał, że skarga nie jest uzasadniona.
Zasady przyznawania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 ze zm.), która określa – między innymi – wysokość dochodów uprawniających do uzyskania dodatku mieszkaniowego.
Wysokość dochodu uzyskanego przez skarżącą w okresie 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego jest kwestią sporną między stronami postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarżąca, jak wynika z akt, złożyła wniosek do organu I instancji w dniu 29 marca 2010 roku., zatem należało ustalić, jakie dochody skarżąca uzyskiwała w miesiącach: lutym i styczniu 2010 roku oraz - grudniu 2009 roku.
Zgodnie z ust. 3 cytowanego art. 3 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych.
Do dochodu nie wlicza się jedynie wymienionych w przepisie świadczeń.
Skarżąca nie zaprzecza, ze w grudniu 2009 roku ZUS wypłacił skarżącej 2.936,28 zł tytułem zaległej emerytury, a zgodnie ze znajdującą się w aktach decyzją ZUS-u [...] wysokość wypłaconych w grudniu 2009 r., styczniu i lutym świadczeń to – 3x1024,28 zł i nie kwestionuje wysokości jednostkowych kwot przyjętych jako dochód.
Z wyliczenia wynika, ze skarżąca uzyskała w badanym okresie 6.009,12 zł, a miesięcznie – 2003,04 zł dochodu.
Przy wydawaniu decyzji o przyznaniu dodatku mieszkaniowego uwzględnia się kwotę najniższej emerytury obowiązującą w dniu złożenia wniosku.
W myśl art. 7 ust. 1 zdanie 1 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej.
Zgodnie z art. 6 kpa, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Art. 3 ust. 3 omawianej ustawy o dodatkach mieszkaniowych wskazuje, że za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, chyba że zostały już zaliczone do kosztów uzyskania przychodu. Do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej dla uczniów, dodatków dla sierot zupełnych, jednorazowych zapomóg z tytułu urodzenia się dziecka, dodatku z tytułu urodzenia dziecka, pomocy w zakresie dożywiania, zasiłków pielęgnacyjnych, zasiłków okresowych z pomocy społecznej, jednorazowych świadczeń pieniężnych i świadczeń w naturze z pomocy społecznej, dodatku mieszkaniowego oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny w 2007r.
Oznacza to, że organy orzekające miały obowiązek doliczyć do dochodu uzyskanego przez skarżącą w ciągu trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, również kwotę zaległych, a wypłaconych w grudniu, należności emerytalnych skarżącej. Inne rozumienie przepisu, tj. takie, jak postuluje skarżąca, prowadziłoby do konieczności badania przez organy, czy wcześniej wypłacany dodatek mieszkaniowy należny był w ogóle i w jakiej wysokości ( czyli - w przypadku skarżącej, czy dodatek mieszkaniowy bądź inne świadczenia, wypłacane we wrześniu, październiku i listopadzie 2009 roku odpowiadały swoją wysokością uzyskiwanym przez skarżącą dochodom).
Organ I instancji przywołał w uzasadnieniu do decyzji wyjaśnienia zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2007 r. II SA/Go 346/2007 ( Lex Polonica nr 2144656 http://orzeczenia.nsa.gov.pl), który jednoznacznie wyjaśnił, że: " Określenie w ustawie o dodatkach mieszkaniowych dochodu jako "wszelkich przychodów" oznacza, że zaliczone są do niego wszystkie przysporzenia majątkowe (poza wyjątkami wskazanymi w ustawie) uzyskane faktycznie w okresie przyjmowanym do wyliczenia
średniego dochodu rodziny. W konsekwencji powoduje to, iż nie tylko przychody uzyskiwane regularnie, ale także te o charakterze sporadycznym, incydentalnym podlegają zaliczeniu do dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 3 ustawy."
Sąd w składzie orzekającym zgadza się z poglądem wyrażonym w cytowanym orzeczeniu sądu, zatem podziela stanowisko organów co do sposobu obliczenia dochodów skarżącej w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o dodatek mieszkaniowy w okresie objętym decyzjami.
W tej sytuacji nie są uzasadnione zarzuty skarżącej o naruszeniu w zaskarżonych decyzjach przepisów art. 3 ust.1 i 3 i art. 2 ust.1 pkt. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych. Nie jest uzasadniony również zarzut o naruszeniu przy orzekaniu art. 75 kpa.
Mając powyższe na uwadze należało na mocy art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę, jako nieuzasadnioną, o czym orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło