I OW 138/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia NSA Janina Antosiewicz sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Protokolant asystent sędziego Anna Pośpiech - Kłak po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Lubina o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Lubina a Wójtem Gminy Opatówek w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku J. C. o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wypłacenie zaległych należnych świadczeń za okres od grudnia 2009 r. do stycznia 2010 r. postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Lubina jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. Prezydent Miasta Lubina, wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2010 r. wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Wójtem Gminy Opatówek, który z organów jest właściwy do rozpatrzenia wniosku J. C., zamieszkałej w Lubinie przy ul. [...], o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wypłacenie należnych świadczeń za okres od grudnia 2009 r. do stycznia 2010 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w dniu [...] maja 2010 r. do Urzędu Gminy w Opatówku wpłynęło podanie (z dnia [...] maja 2010 r.) J. C. o zmianę decyzji dotyczącej świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wypłacenie należnego wyrównania za okres od grudnia 2009 r. do stycznia 2010 r. Wnioskodawczyni zamieszkiwała wcześniej na terenie Gminy Opatówek, kiedy to na mocy decyzji Kierownika GOPS, działającego z upoważnienia Wójta Gminy Opatówek, nabyła uprawnienia do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci: A., A. i K. C. Decyzja ta została uchylona z dniem [...] lutego 2010 r. na wniosek J. C. Do dnia [...] lutego 2010 r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta Lubina, przyznał małoletnim świadczenia z funduszu alimentacyjnego, uwzględniając wysokość alimentów podwyższonych przez sąd zgodnie z orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...]. Natomiast jak wynika z wniosku J. C., oczekuje ona zmiany decyzji uchylającej decyzję ostateczną wydaną przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatówku i wyrównania wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres zamieszkiwania na terenie Gminy Opatówek i korzystania tam ze świadczeń z funduszu. Taka sytuacja spowodowana była uzyskaniem wyroku sądu o podwyższeniu alimentów. Rozpoznając wniosek J. C. z dnia [...] maja 2010 r., Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatówku, działając z upoważnienia Wójta Gminy, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] przekazał go według właściwości Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Lubinie. Wnioskodawczyni wniosła na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, które postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i orzekło o przekazaniu sprawy Prezydentowi Miasta Lubina jako organowi właściwemu. Wskazując na powyższe, Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie stwierdził, że nie uważa się za organ właściwy w sprawie wszczętej na wniosek strony, która oczekuje zmiany decyzji wydanej przez organ administracji publicznej w Opatówku. W ocenie organu, decyzji tej nie można zmienić, gdyż została ona uchylona, jednakże możliwe jest rozważenie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Kierownika GOPS w Opatówku z dnia [...] lutego 2010 r. w sprawie uchylenia decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego z dniem 1 lutego 2010 r. Zarówno zaś Kierownik GOPS w Opatówku, jak i organ odwoławczy, zakresem swoich rozważań nie objęli kwestii, czy podanie złożone przez J. C. nie jest w istocie wnioskiem o wznowienie postępowania. W ocenie organu składającego wniosek, nie jest możliwe wydanie decyzji w przedmiocie zmiany wysokości świadczeń ustalonych przez inny organ administracji publicznej. Świadczenia na rzecz małoletnich dzieci J. C. zostały przyznane przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie od miesiąca złożenia wniosku zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7 ze zm.). Brak jest zatem podstawy prawnej do przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstecz. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy Opatówek wskazał Prezydenta Miasta Lubina do załatwienia sprawy. Ponadto stwierdził, że po rozpoznaniu wniosku J. C. z dnia [...] września 2009 r. o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres zasiłkowy 2009/2010, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. - w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - przyznano J. C. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci: A. w kwocie 350 zł miesięcznie, A. w kwocie 300 zł miesięcznie i K. w kwocie 300 zł miesięcznie na okres od dnia 1 października 2009 r. do dnia 30 września 2010 r. Małoletni stali się osobami uprawnionymi do alimentów od ojca A. C. na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt [...], egzekucja zaś tych alimentów od dłużnika okazała się bezskuteczna. W dniu [...] lutego 2010 r. J. C. złożyła oświadczenie o zmianie miejsca zamieszkania osób uprawnionych do świadczeń alimentacyjnych, wnioskując jednocześnie o przekazanie całej sprawy do organu właściwego ze względu na aktualne miejsce zamieszkania jej i dzieci. Skutkiem tego oświadczenia było uchylenie z dniem 1 lutego 2010 r. decyzji z dnia [...] października 2009 r. W dniu [...] kwietnia 2010 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatówku wpłynęło zawiadomienie o zmianie wysokości alimentów, gdzie zgodnie z nowym tytułem wykonawczym w postaci wyroku zaocznego Sądu Rejonowego w K.z dnia [...] stycznia 2010 r., sygn. akt [...] podwyższono na rzecz A., A. i K. C. alimenty do kwoty 500 zł na każdego z nich, począwszy od dnia 1 grudnia 2009 r. Powyższe zawiadomienie postanowieniem Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatówku z dnia [...] kwietnia 2010 r. przekazano do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Lubinie jako organu właściwego wierzyciela. Natomiast Dyrektor tego Ośrodka wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia. Kolegium odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie nieważności postanowienia z dnia [...] kwietnia 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Opatówku przekazał Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Lubinie wniosek J. C. z dnia [...] maja 2010 r. o wypłatę zaległych świadczeń za miesiąc grudzień 2009 r. i styczeń 2010 r. Od powyższego postanowienia J. C. wniosła zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, które decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i orzekło o przekazaniu sprawy o wypłatę podwyższonych świadczeń alimentacyjnych za miesiąc grudzień 2009 r. i styczeń 2010 r. Prezydentowi Miasta Lubina jako organowi właściwemu wierzyciela. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość powstałe między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, jeżeli odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami jednostek rządowych. Przez spory, o których mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć sytuacje, w których przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny), względnie dochodzi między tymi organami do sporu negatywnego, tj. każdy z organów uważa się za niewłaściwy. Z takim właśnie sporem o właściwość w ujęciu negatywnym mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem żaden z organów nie uznaje swojej kompetencji do rozpoznania wniosku J. C. o zmianę decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego i wypłacenie należnych świadczeń za okres od grudnia 2009 r. do stycznia 2010 r. Przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów precyzyjnie określają: zadania realizowane w zakresie przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego; działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych oraz organy właściwe do załatwiania tych spraw. Przepis art. 12 ust. 1 powyższej ustawy stanowi, że postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy wierzyciela. Organem właściwym wierzyciela, stosownie do art. 2 pkt 10 powołanej ustawy, jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej. Natomiast do świadczeń alimentacyjnych należy również zaliczyć wyrównanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 4 ustawy). Zaznaczyć należy, że zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do komornika sądowego prowadzącego postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych alimentów (art. 29 ust. 1 powołanej ustawy). W niniejszej sprawie, mając na uwadze, że tytuł wykonawczy o zmianie wysokości alimentów wpłynął do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Opatówku w dniu [...] kwietnia 2010 r., zaś osoby uprawnione do alimentów, tj. dzieci J. C. (wierzyciele), już od miesiąca lutego 2010 r. zamieszkiwały wraz z matką w Lubinie przy ul. [...], należy przyjąć zatem, że właściwym miejscowo organem do rozpatrzenia wniosku J. C. z dnia [...] maja 2010 r. jest Prezydent Miasta Lubina. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.