II FZ 785/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, , , po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2011 r. sygn. akt I SA/Lu 692/10 w zakresie zmiany postanowienia w przedmiocie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 28 czerwca 2010 r. nr (...) w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić zażalenie. Przedmiotem zażalenia jest postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I SA/Lu 692/10, mocą którego oddalono wniosek M. K. o zmianę postanowienia Referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2010 r. w przedmiocie praw pomocy. W motywach orzeczenia Sąd podał, że w toku postępowania skarżący złożył do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Z wniosku wynika, że skarżący jest osobą 57-letnią, utrzymuje się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego w rocznej wysokości 10.612 zł 74 gr. W rubrykach formularza PPF dotyczących stanu rodzinnego nie wpisał nikogo, wskazał też, że nie posiada żadnego majątku. Do wniosku dołączył kserokopię informacji rocznej PIT-40A za rok 2008. Oświadczył, że żyje w skrajnym ubóstwie, nie wskazując jednak żadnych konkretnych danych, które świadczyłyby o takim stanie rzeczy. Postanowieniem z dnia 26 listopada 2010 r. Referendarz WSA w Lublinie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Ponieważ strona nie składała sprzeciwu, została wezwana do uiszczenia wpisu, który w terminie uiściła. Jednocześnie złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (pismo z 7 stycznia 2011 r.). Na stosownym formularzu PPF wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata złożono 1 lutego 2011 r. Treść tego wniosku zawierała dane podobne jak we wniosku PPF z 16 września 2010 r., złożonym uprzednio. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2011 r. Referendarz WSA w Lublinie, na podstawie art. 165 i art. 258 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a./, odmówił zmiany postanowienia Referendarza sądowego WSA w Lublinie z dnia 26 listopada 2010 r., sygn. I SA/Lu 692/10, odmawiającego przyznania prawa pomocy, stwierdzając brak podstaw do przyjęcia, że nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca zmianę prawomocnego rozstrzygnięcia referendarza z 26 listopada 2010 r. Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł sprzeciw. Wezwany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień (k.89), nadesłał pismo datowane na dzień 15 kwietnia 2011 r., w którym wyjaśnił m.in., że najemcą lokalu przy ul. T. jest I. W. (skarżący wyjaśnia, iż jest ona matką wskazanych przez niego osób o nazwisku K. tam zameldowanych, co wskazuje na to, iż lokal ten zamieszkują krewni skarżącego). Co do lokalu przy ul. M. nie złożył żadnych wyjaśnień. Do pisma wnioskodawca dołączył kserokopię decyzji ZUS, z której wynika kwota zwaloryzowanego od 1 marca 2011 r. świadczenia rentowego Skarżącego (1031,49 zł), kserokopię PIT-40A za rok 2010, wyciąg bankowy z konta za okres 28.02.2011-25.03.2011, kserokopię pisma ze spółdzielni mieszkaniowej zawierającego wyliczenie opłat eksploatacyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uznał, że nie było uzasadnionej podstawy, aby zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 26 listopada 2010 r., gdyż nie zaszła zmiana okoliczności sprawy, o jakiej mowa w art. 165 P.p.s.a. Sąd wskazał, że Skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego dochodem jest świadczenie z ZUS. Okoliczności powyższe nie uległy zmianie od wydania postanowienia z dnia 26 listopada 2010 r. Na żadne inne okoliczności, mające w sposób znaczący wpływ na sytuację skarżącego nie wskazuje on sam w sprzeciwie. We wniosku z dnia 27 stycznia 2011 r. oraz piśmie datowanym na 7 marca 2011 r. skarżący nie powołał żadnych innych argumentów oraz nie przedłożył dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie nowych, okoliczności w przedmiotowej sprawie, wpływających w sposób istotny na ocenę jego sytuacji majątkowej. W zażaleniu od powyższego postanowienia Strona stwierdziła, że stanowisko Sądu nie jest słuszne, gdyż powinien on znać stan sprawy na każdym etapie. Sąd odmawia rozpoznania jego sprawy co do istoty, a na podstawie materiału dowodowego z akt sprawy niniejsze zażalenie jest uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Z jego treści można się domyślać, że Skarżący oczekuje, by jego sprawa została od razu rozpoznana co do istoty, czyli w zakresie podatku od spadków i darowizn w kwocie 1.953 zł. Tymczasem Skarżący sam inicjuje poprzez składanie różnych wniosków - o przyznanie prawa pomocy, zawieszenie postępowania - oraz środków odwoławczych w tych sprawach, postępowania tzw. wpadkowe, czyli uboczne, które muszą odbyć się przed rozpoznaniem sprawy co do istoty. Należy wyjaśnić Skarżącemu, że skoro składa wnioski, które nie dotyczą istoty postępowania, czyli podatku, musi on liczyć się z tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany jest wszystkie te wnioski rozpoznać, zanim zajmie się istotą sprawy, czyli wskazaną wyżej kwotą podatku. Co więcej, w przypadku skorzystania przez Skarżącego z prawa do złożenia zażalenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego - do czego ma on oczywiście w określonych ustawą przypadkach prawo - rozpoznanie sprawy głównej, czyli dotyczącej podatku od spadków i darowizn, również, co oczywiste, oddali się w czasie. Nie zmienia to faktu, że tak jak Skarżący ma prawo inicjować postępowania uboczne, tak Sądowi pierwszej instancji nie można czynić zarzutu, że postępowania te przeprowadza, zgodnie z wnioskami i pismami Skarżącego. Jeśli chodzi o meritum niniejszego postępowania ubocznego, czyli postępowania w sprawie zażalenia skarżącego na postanowienie odmawiające zmiany postanowienia Referendarza w zakresie prawa pomocy, należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo stwierdził brak podstaw do uwzględnienia wniosku Strony. Prawidłowo Sąd ocenił na podstawie art. 165 P.p.s.a., że z uwagi na to, że Skarżący nie wskazał na żadne okoliczności świadczące o istotnej zmianie jego sytuacji materialnej od złożeni pierwszego wniosku, nie jest możliwa zmiana postanowienia Referendarza z dnia 26 listopada 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny ponownie podkreśla i wyjaśnia, że rozstrzygnięcie to nie odnosi się do istoty sporu głównego i na to postępowanie nie rzutuje. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. zażalenie oddalił.