I OZ 649/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 7 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 932/10 odrzucające skargę kasacyjną od wyroku tego Sądu z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie ze skargi Z.Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2010 r., Nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 932/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę kasacyjną Z.Z. – zastępowanej przez pełnomocnika E.Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 932/10 oddalającego skargę Z.Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2010 r., Nr [...]w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Rz 932/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z.Z. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2010 r., Nr [...], którą uchylono w całości decyzję Starosty Łańcuckiego z dnia 24 maja 2010 r. nr [...]i jednocześnie odmówiono wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków wsi Jareniówka zmiany wykazanego na mapie ewidencyjnej przebiegu granic działki nr 342/1 z działkami sąsiednimi nr 342/2 i 342/3 oraz zmiany powierzchni działki nr 342/1. W dniu 30 marca 2011 r. do Sądu I instancji wpłynęło pismo procesowe EE.Z. – pełnomocnika Z.Z., z którego wynika, że wyżej wymieniony składa do Naczelnego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie "zażalenie co do decyzji z dnia 23.03.2011r. posiedzenia Sądu w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 932/10". W dalszej części uzasadnienia skarżący podniósł argumentację dotyczącą przedmiotu sprawy. W uzasadnieniu postanowienia Sąd stwierdził, że przyczynę niedopuszczalności skargi kasacyjnej określa art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.), który stanowi, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Sąd wskazał, że wyrokiem z dnia 23 marca 2011 r. skarga Z.Z. została oddalona, a zatem w myśl art. 141 § 2 zd. pierwsze P.p.s.a. uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ogóle nie złożyła, z tych też względów uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone. Zamiast tego E.Z. – pełnomocnik skarżącej Z.Z., samodzielnie sporządził skargę kasacyjną i złożył ją do WSA w Rzeszowie. Sąd wojewódzki podkreślił, iż z akt sprawy, w tym z protokołu rozprawy (k. 68), wynika, że pełnomocnik skarżącej uczestniczył w rozprawie, a Przewodniczący składu po ogłoszeniu wyroku oddalającego skargę i podaniu ustnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia, pouczył strony działające bez adwokata lub radcy prawnego, że uzasadnienie pisemne ogłoszonego wyroku zostanie doręczone: - na wniosek zgłoszony przez stronę w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku. Wniosek ten podlega opłacie kancelaryjnej w kwocie 100 zł. Niezgłoszenie wniosku w terminie powoduje utratę prawa wniesienia skargi kasacyjnej (pkt 1); - od wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w terminie 30 dni od daty doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem za pośrednictwem tutejszego Sądu (pkt 2); - skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym. Niezachowanie tego wymogu spowoduje odrzucenie skargi. Z powyższego wynika zatem, że wbrew obowiązkom wynikającym z wyżej przytoczonych przepisów i wbrew pouczeniu w trakcie rozprawy strona skarżąca wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ogóle nie złożyła, a zatem uzasadnienie wyroku nie zostało sporządzone i nie zostało doręczone skarżącej. Ponadto Sąd I instancji dodał, że również sporządzenie skargi kasacyjnej osobiście przez stronę nie będącą adwokatem lub radcą prawnym, a więc z naruszeniem obowiązku zachowania przymusu adwokacko – radcowskiego wynikającego z przepisu art. 175 P.p.s.a. stanowi brak skargi kasacyjnej, który nie podlega konwalidowaniu i czyni ją niedopuszczalną, a w takiej sytuacji sąd skargę kasacyjną odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków. Na powyższe postanowienie Z.Z. reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach przyznanego jej prawa pomocy złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie, zaskarżając je w całości. Pełnomocnik skarżącej zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 49 § 1 oraz art. 6 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na zaniechaniu wezwania pełnomocnika skarżącej E.Z. do sprecyzowania, jakiego charakteru wnioski zawiera pismo procesowe z dnia 28 marca 2011 r. Ponadto w zażaleniu wskazano na naruszenie art. 140 § 1 i 163 § 2 zd. 3 P.p.s.a. poprzez wadliwe zastosowanie polegające na nieprawidłowym pouczeniu pełnomocnika skarżącej E.Z. co do wysokości opłaty kancelaryjnej od wniosku o uzasadnienie orzeczenia oraz co do wysokości wpisu sądowego od zażalenia. W konkluzji zażalenia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 177 § 1 P.p.s.a. termin do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W niniejszej sprawie, w dniu 23 marca 2011 r. Sąd po przeprowadzeniu rozprawy wydał wyrok oddalający skargę Z.Z. wniesioną na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Rzeszowie z dnia 17 sierpnia 2010 r., Nr [...]w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do treści art. 141 § 2 P.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Zatem termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia rozpoczął bieg od dnia ogłoszenia wyroku tj. 23 marca 2011 r., zaś upłynął w dniu 30 marca 2011 r. Pełnomocnik skarżącej, który na rozprawie został pouczony m.in. o możliwości i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, pismem z dnia 29 marca 2011 r. (data nadania w Urzędzie Pocztowym) wniósł "do Naczelnego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem WSA w Rzeszowie zażalenie co do decyzji z dnia 23 marca 2011 r. posiedzenia Sądu". Z treści pisma procesowego jednoznacznie wynika, iż pełnomocnik skarżącej domaga się zmiany orzeczenia Sądu i instancji, a nie sporządzenia i przesłania mu uzasadnienia, dlatego w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd wojewódzki prawidłowo zakwalifikował pismo procesowe skarżącej jako skargę kasacyjną od wyroku z dnia 23 marca 2011 r. i ze względu na treść pisma nie miał potrzeby wzywać pełnomocnika skarżącej do jej sprecyzowania w trybie art. 49 P.p.s.a. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z art. 173 § 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Natomiast zgodnie art. 177 § 1 w/w ustawy skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Z treści powołanych przepisów jednoznacznie wynika, że warunkiem wniesienia skargi kasacyjnej jest uprzednie doręczenie stronie skarżącej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Wspomniany warunek podyktowany jest okolicznością, iż skarga kasacyjna musi być oparta na konkretnych podstawach (art. 174), którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany przy rozpoznaniu sprawy (art. 183 § 1). Nie sposób zaś formułować zarzutów, nie znając motywów, które legły u podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Ponadto trzeba wziąć pod uwagę, że dopiero od chwili doręczenia stronie skarżącej odpisu orzeczenia z uzasadnieniem rozpoczyna się dla niej bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W związku z powyższym, skoro z akt sprawy nie wynika, aby E.Z. należał do kręgu osób wymienionych w art. 175 § 1- 3 powołanej ustawy tj. osób uprawnionych do sporządzenia skargi kasacyjnej, a poza tym, jak wskazano powyżej złożenie skargi kasacyjnej od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego, który nie podlega obowiązkowi uzasadnienia z urzędu wymaga uprzedniego złożenia wniosku o jego uzasadnienie, to Sąd I instancji zasadnie uznał, że złożona w tej sprawie skarga kasacyjna była niedopuszczalna. Poza tym zauważyć należy, że "potrzebne wskazówki", o których mowa w art. 6 P.p.s.a., to wskazówki sądu, bez których strona nie korzystająca z pomocy prawnej pozbawiona byłaby wpływu na toczący się proces i przez to nie mogłaby realizować swoich uprawnień. Nie oznacza to jednak, że sąd zobowiązany jest do szczegółowego instruowania strony co do wszelkich możliwych zachowań, ani też do przestrzegania strony przed lekkomyślnym nietroszczeniem się o jej własne interesy i zalecanie takich działań, które każdy dorosły i zapobiegliwy człowiek podejmuje z własnej inicjatywy w swoich sprawach na podstawie własnych doświadczeń życiowych. W tym miejscu podkreślić należy, że obecnego na rozprawie E.Z. pouczono, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządza się i doręcza na wniosek strony złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku (karta 68 – akt sądowych). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.