III SA/Gl 1117/10

WyrokWSA w Gliwicach2010-11-26

Skład orzekający: Mirosław Kupiec, Magdalena Jankiewicz, Gabriela Jyż

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmowna w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności czy organ prawidłowo ocenił przesłanki całkowitej nieściągalności oraz ważnego interesu dłużnika?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję ZUS, wskazując, że organ nie wykazał prawidłowo, iż należności nie uległy przedawnieniu oraz nie rozważył w pełni wszystkich okoliczności dotyczących ważnego interesu skarżącego, w tym aspektów osobistych i zdrowotnych. Ponadto organ nieprawidłowo udokumentował przebieg postępowania egzekucyjnego, co uniemożliwiło ocenę zgodności decyzji z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 1994 roku, powołując się na trudną sytuację finansową, problemy zdrowotne oraz represje historyczne. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia, wskazując na prowadzone skuteczne postępowanie egzekucyjne i brak przesłanek całkowitej nieściągalności. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię przepisów i zawężenie pojęcia ważnego interesu dłużnika do aspektów finansowych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Kupiec, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Sędzia WSA Gabriela Jyż, Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wita-Łyskawa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2010 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. L. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej uchyla zaskarżoną decyzję. Zaskarżoną decyzją nr [...] z [...] r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję ZUS nr [...] z [...] r., w której odmówił on umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ([...]) – za okres: od 03/1994 do 07/1994; od 09/1994 do10/1994: należność główna w kwocie [...] zł plus odsetki za zwłokę na dzień [...] r. w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 z późn. zm.) oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia ZUS wyjaśnił, że [...] r. skarżący złożył w Oddziale ZUS w Z. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za zatrudnionych pracowników. W uzasadnieniu wskazał, że w latach [...]-[...], jako żołnierz Armii Krajowej został uwięziony na terytorium Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich poprzez zesłanie na Syberię do przymusowych katorżniczych prac ziemnych. Po powrocie do kraju, podjął zatrudnienie w przemyśle [...] (na stanowisku [...]). Nadmienił ponadto, iż prowadził działalność gospodarczą (usługową) od 1994 roku, jednakże brak popytu na rynku, doprowadził do jej zaprzestania w [...] r. ZUS rozpatrując wniosek stwierdził, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi przypadek całkowitej nieściągalności zadłużenia, wręcz przeciwnie – prowadzone jest skuteczne postępowanie egzekucyjne ze świadczenia emerytalno-rentowego w kwocie [...] zł brutto ([...] zł netto), z czego zajęcie egzekucyjne obejmuje [...] zł. Strona reguluje koszty podstawowego utrzymania oraz dokonuje spłaty posiadanych zobowiązań finansowych. W związku z tym, w ocenie organu, umorzenie zadłużenie nie znalazło uzasadnienia prawnego i faktycznego w świetle przepisów prawa określających zasady umarzania należności z tytułu składek. Dnia [...] r. do Oddziału ZUS w Z. wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia, w treści którego skarżący powołał swoją trudną sytuację finansową oraz problemy zdrowotne. Wskazał, iż po uregulowaniu miesięcznych zobowiązań, w jego dyspozycji pozostaje kwota [...] zł, która wobec konieczność utrzymania bezrobotnej współmałżonki (wskutek braku dochodu z jej strony) – stanowi kwotę niewystarczającą do życia dla dwojga osób. Ponadto powołał fakt wysokich odsetek spowodowany domniemaną celową zwłoką Zakładu w informowaniu o powstałym i narastającym zadłużeniu, którego (z uwagi na brak bieżącej informacji ze strony ZUS) nie był świadomy. Zwrócił również uwagę na aspekt moralny odmowy umorzenia należności z tytułu składek osobie dotkniętej represjami ze strony reżimu stalinowskiego i schorowanej, będącej inwalidą wojennym [...] grupy i żołnierzem Armii Krajowej. Wobec tego zajął stanowisko, zgodnie z którym uważa, iż wydana decyzja Oddziału ZUS w Z. z [...] r. nr [...] jest powierzchowna i niesprawiedliwa, a zatem krzywdząca. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, ZUS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, albowiem nie znalazł podstaw do jej zmiany, gdyż stwierdził, iż rozstrzygając sprawę Oddział ZUS w Z. słusznie odmówił umorzenia należności z tytułu składek wskazując na to, iż nie zaistniały dostateczne przesłanki pozwalające na umorzenie długu. ZUS wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585) należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. 3. Całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Organ uznał, iż w przypadku J. L. przy ustaleniu istnienia całkowitej nieściągalności należy w szczególności rozpatrzyć okoliczności wskazane w pkt 3, 5 i 6, jednakże stwierdził, że przesłanki te nie zachodzą. Zauważył w szczególności, że przepis art. 28 ust. 3 pkt 5 stanowi, iż brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję winien być poparty stwierdzeniem naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Okoliczność, o której mowa nie nastąpiła w przypadku skarżącego, bądź też nie została dostatecznie udokumentowana przez wyżej wskazane organy egzekucyjne. Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., jako administracyjny organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne w latach od 1994 r. do 1996 r. dokonał zwrotu tytułów egzekucyjnych wierzycielowi z relacją i zakończył tym samym postępowanie jako bezskuteczne. Podkreślenia jednakże wymaga fakt, iż pomimo bezskuteczności egzekucji nie udokumentowano w sposób właściwy, iż u przyczyn tego stanu należy upatrywać brak składników majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto nie stwierdzono w sposób oczywisty, jak wzmiankuje treść art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, bowiem właściwy w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego nie przyjął za słuszne umorzenie postępowania w oparciu o art. 59 § ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.), zgodnie z treścią którego postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu tym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Aktualnie wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS w Z.. W rezultacie podjętych czynności egzekucyjnych dokonano skutecznego zajęcia środka egzekucyjnego, to jest świadczenia emerytalno-rentowego oraz realizacji znacznej części zadłużenia objętego administracyjnymi tytułami egzekucyjnymi. Organ wskazał także, iż dokonał analizy możliwości umorzenia zadłużenia skarżącego w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 241, poz. 2074 z późn. zm.). Mając na uwadze ważny interes strony postępowania i osoby zobowiązanej wobec ZUS wnoszącej o umorzenie powstałych należności analizie poddano aktualną sytuację materialno-finansową zdrowotną i rodzinną oraz okoliczności powstania zadłużenia wobec ZUS. Uwagę poświęcono również nadmienionym przez skarżącego moralnym aspektom odmowy umorzenia należności z tytułu składek osobie schorowanej i dotkniętej osobistym dramatem historii. W toku rozpatrywania wniosku ustalono, iż w roku podatkowym 2007 skarżący uzyskał dochód brutto w wysokości [...] zł oraz przychód nie podlegający opodatkowaniu w wysokości [...] zł, że otrzymuje świadczenie emerytalno-rentowe w kwocie [...] zł netto z czego potrącenie egzekucyjne obejmuje kwotę blisko [...] zł, a na jego utrzymaniu pozostaje małżonka, która nie otrzymuje żadnych świadczeń. Wskazano na koszty utrzymania ponoszone przez skarżącego, w tym spłatę kredytów zaciągniętych w roku 2008 na [...] w łącznej kwocie [...] zł miesięcznie. ZUS podniósł także, iż analizy sytuacji finansowej i życiowej skarżącego dokonał z uwzględnieniem jego stanu zdrowia pozostającego w związku z działaniami wojennymi i koniecznością ponoszenia kosztów leczenia tj. kosztów pobytu w sanatorium i zakupu leków, wskazał jednak, że skarżący nie udokumentował stosownym zaświadczeniem lekarskim, iż zażywane leki są wymagane zgodnie z zaleceniem lekarza. Odnośnie zarzutu J. L., że o zadłużeniu wobec ZUS-u nie był powiadomiony i nie wiedział nic o wielkości zadłużenia kwoty głównej [...] zł , gdyż na samą należność główną skarżący był w stanie zaciągnąć kredyt bankowy i ją spłacić a Zakład celowo zwlekał z windykacją składek, aby narosły odsetki i dopiero w roku [...] skierował wniosek egzekucyjny do komornika, organ wyjaśnił, iż "ZUS jako organ administracyjny jest obowiązany do przestrzegania obowiązującego prawa, co wyklucza celowe działanie na szkodę płatników składek i osób ubezpieczonych." Nadmienił także, że zaległości płatnicze stanowiły faktyczną podstawę wszczętego postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, iż było ono prowadzone od roku 1994 (przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.) aż do chwili obecnej (tj. [...] r. - przyp. Sądu), a akta sprawy zawierają korespondencję z kilku lat, dot. m.in. kwestii zadłużenia, z czego zdaniem ZUS wynika, że skarżący był świadomy istniejącego zadłużenia. Ponadto podniósł, że skarżący nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, a jedynie zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej ze względu na brak jej dochodowości, co stanowi sytuację wpisaną w ramy własnej odpowiedzialności i ryzyka prowadzenia firmy. Skutki finansowe działalności gospodarczej nie mogą być zaś przerzucane na państwowe fundusze celowe, a tym samym na obywateli, bowiem ewentualne umorzenie w tym wypadku stałoby w sprzeczności z zasadą równego traktowania wszystkich ubezpieczonych wyrażoną w art. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W podsumowaniu zaskarżonej decyzji organ przyznał, że zdolności płatnicze skarżącego w istocie są ograniczone, jednak stwierdził, iż nie jest on pozbawiony możliwości spłaty zadłużenia wobec czego zaległość nie jest predysponowana do umorzenia. W skardze na powyższą decyzję skarżący wskazał, iż organ dopuścił się w niej naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art.17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2002 r. Nr 155, poz. 1287 z późn. zm.) poprzez zawężenie sposobu rozumienia terminu "ważny interes osoby" wyłącznie do interesu w znaczeniu ekonomiczno-majątkowym, oraz niezastosowanie dyspozycji wzmiankowanego przepisu do jego osoby. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powtarzając w uzasadnieniu argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", sąd uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia, jeżeli zachodzą przyczyny określone we właściwych przepisach. Tak więc tylko stwierdzenie, że zaskarżona decyzja dotknięta jest przynajmniej jedną z w/w wad skutkuje jej wyeliminowaniem z obrotu prawnego. Ponadto zauważyć należy, że decyzje w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, podejmowane na podstawie art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, oparte są na tzw. uznaniu administracyjnym. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona w tym znaczeniu, że Sąd nie może nakazać organowi podjęcia określonego rozstrzygnięcia. Kontrola ta obejmuje zatem zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Z drugiej zaś strony, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badanie zaskarżonej decyzji nawet w tak ograniczonym zakresie wskazuje, że decyzja ta wina być wyeliminowana z obrotu prawnego i to nie tylko z powodów określonych w skardze. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera szereg nieścisłości i niejasności, które uniemożliwiają Sądowi dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem. W szczególności zważyć należy, że zadłużenie dotyczy siedmiu miesięcy roku 1994, a więc co do zasady należności te dawno winny ulec przedawnieniu, chyba, że wystąpiły okoliczności skutkujące zawieszeniem lub przerwaniem biegu terminu przedawnienia, jednakże organ nie wskazał jakie zdarzenie i w jakiej dacie skutek ten wywołało. Z uzasadnienia decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia i odpowiedzi na skargę wynika co prawda, że toczyło się i toczy postępowanie egzekucyjne dotyczące omawianych zaległości, jednakże wskazane dane są ogólnikowe, a ponadto sprzeczne i niespójne. W szczególności na stronie 4. odpowiedzi na skargę, akapit 6. organ wskazał, że "Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., jako administracyjny organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne w latach od 1994 r. do 1996 r. dokonał zwrotu tytułów egzekucyjnych wierzycielowi z relacją i zakończył tym samym postępowanie, jako bezskuteczne. Podkreślenia jednakże wymaga fakt, iż pomimo bezskuteczności egzekucji nie udokumentowano sposób właściwy, iż u przyczyn tego stanu należy upatrywać brak składników majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Ponadto nie stwierdzono w sposób oczywisty, jak wzmiankuje treść art. 28 ust. 3 pkt 6 ustawy, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, bowiem właściwy w sprawie Naczelnik Urzędu Skarbowego; nie przyjął za słuszne umorzenie postępowania w oparciu o art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.), zgodnie z treścią którego: ,,Postępowanie egzekucyjne może byt umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne." Z powyższego, w ocenie Sądu wynikają trzy wnioski: 1/ wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego w roku 1996 r. zadłużenie z tytułu składek i tak uległoby już przedawnieniu, nie jest to więc wyjaśnienie dopuszczalności ich aktualnego dochodzenia, 2/ organ nie wskazał, z jaką to relacją Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wierzycielowi tytuł egzekucyjny, a zauważyć należy, że stosownie do art. 28 ust.3 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych całkowita nieściągalność zachodzi m.in., gdy naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Skoro więc organ egzekucyjny zakończył postępowanie jako bezskuteczne, a ZUS zaniechał umorzenia należności oznaczałoby to, że bezskuteczność egzekucji spowodowana była inną przyczyną niż brakiem majątku, co nie zostało żaden sposób wyjaśnione. 3/ jeśli Naczelnik Urzędu Skarbowego jako organ egzekucyjny zdaniem wierzyciela nie prowadzi postępowania egzekucyjnego dostatecznie starannie, to w ocenie Sądu nie jest to okoliczność, która mogłaby obciążać dłużnika, w stosunku do którego się postępowanie to się toczy. W innym przypadku organ zawsze mógłby zapobiec ziszczeniu się przesłanki umorzenia należności poprzez niedostatecznie dokładne dokumentowanie trybu i przyczyn jego umorzenia. Natomiast na stronie 6. odpowiedzi na skargę, akapit 7. organ wskazał, że "Powstałe i niezrealizowane zaległości płatnicze stanowiły faktyczną podstawę wszczętego przeciwko skarżącemu postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika, iż było ono prowadzone od roku 1994 (przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.) aż do chwili obecnej."- która to informacja jest sprzeczna z danymi omówionymi powyżej, a powołanymi na stronie 4. odpowiedzi na skargę. Również wyjaśnienie organu, iż fakt, że kwota odsetek prawie pięciokrotnie przewyższa kwotę należności głównej nie mógł być spowodowany opieszałością ZUS w dochodzeniu wierzytelności, jako że jest on zobowiązany do działania na podstawie przepisów prawa, w ocenie Sądu jest niewystarczające. Na tak postawiony zarzut organ winien wskazać kiedy i jakie czynności podjął w celu wyegzekwowania zadłużenia, ewentualnie wykazać, że strona miała świadomość istnienia zadłużenia względem ZUS, a nie poprzestawać na ogólnikowym powołaniu nieco zmodyfikowanego art. 6 Kpa. Z faktu, że organ jest obowiązany do przestrzegania prawa nie wynika wszak jeszcze, że czyni tak w istocie. Ponadto z ostatni akapit na stronie 4. odpowiedzi na skargę wskazuje, że aktualnie wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne prowadzi Dyrektor Oddziału ZUS w Z., podczas gdy z odwołania skarżącego od decyzji pierwszoinstancyjnej z [...] r. wynika, że w roku [...] egzekucja była prowadzona przez Komornika Sądowego Rewiru I Sądu Rejonowego w Z. Z. R.. Pismo to nie wspomina natomiast o postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Oddziału ZUS i nie wiadomo w jakiej relacji postępowania te pozostają. Ponadto zdaniem Sądu zasadny jest zawarty w skardze zarzut, iż organ dokonując wykładni art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (t. j. Dz. U. z 2002 r. Nr 241 poz.2074), uzależniający możliwość umorzenia należności z tytułu składek od tego, czy przemawia za tym ważny interes dłużnika, wydaje się utożsamiać ten interes tylko z warunkami finansowymi tej osoby podkreślając, że w stosunku do skarżącego toczy się skuteczne postępowanie egzekucyjne. Natomiast zgodnie z powołanym przepisem, Zakład może umarzać należności z tytułu składek: 1) na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r., 2) na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. - pomimo braku ich całkowitej nieściągalności (podkr. Sądu) w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby. Z powyższego brzmienia przepisu wynika, że analizując w konkretnym przypadku występowanie przesłanki ważnego interesu dłużnika organ winien rozpatrywać wszystkie aspekty sytuacji tej osoby, nie tylko finansowe, ale także osobiste. Ponadto nie jest konieczna przesłanka całkowitej nieściągalności, aby wniosek o umorzenie mógł być uwzględniony. Tak więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ przede wszystkim winien dokonać analizy czy dochodzone należności nie uległy przedawnieniu przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na zawieszenie, ewentualnie przerwanie biegu terminu przedawnienia i przy uwzględnieniu, że błędne dokumentowanie przebiegu postępowania egzekucyjnego przez organ egzekucyjny nie może wywoływać negatywnych skutków dla strony. Jeśli organ w wyniku tych czynności dojdzie do przekonania, że należności J. L. z tytułu składek nie uległy przedawnieniu oceni ponadto, czy nie występuje w sprawie przesłanka ważnego interesu skarżącego, innego niż tylko finansowy, np. czy dokonane zajęcie egzekucyjne nie uniemożliwia mu zaspokojenia potrzeb życiowych wynikających z wieku i stanu zdrowia, jako że skarżący jest nie tylko całkowicie i trwale niezdolny do pracy, ale także do samodzielnej egzystencji i że otrzymuje dodatek pielęgnacyjny. O ile organ dojdzie do przekonania, że przesłanka taka występuje, oceni czy zasadnym jest uwzględnienie wniosku skarżącego w całości, czyli dokonanie całkowitego umorzenia należności z tytułu składek, czy też zasadne będzie uwzględnienie wniosku strony tylko w części i umorzenie należności w pewnym zakresie. Z uwagi na wyżej powołane okoliczności, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło