V SA/Wa 1205/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... marca 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej ze środków unijnych; oddala skargę; W dniu ... sierpnia 2009 r. Z. C. złożył do ... Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniosek o dofinansowanie w ramach środka 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" na operację "Wcześniejsza emerytura" Programu Operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". Do wniosku dołączył m.in. świadectwa pracy potwierdzające zatrudnienie w zawodzie rybaka od dnia ...1983 roku oraz wyciąg pływania potwierdzający, że świadczył pracę do dnia ....11.1983 roku. Wnioskodawca ukończył ... lat . Pismem z dnia ... października 2009 r. Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia złożonego wniosku m.in. poprzez złożenie dokumentów potwierdzających zatrudnienie na statku rybackim na dzień złożenia wniosku o dofinansowanie wraz z wyciągiem pływania potwierdzonym przez właściwy urząd morski oraz poprawne wypełnienie wniosku w zakresie wskazanym przez organ. W dniu ... listopada 2009 r. Z.C. złożył poprawiony w zakresie podanym przez organ wniosek bez dodatkowych dokumentów odnośnie zatrudnienia. Pismem z dnia ... listopada 2009 r. organ administracyjny poinformował wnioskodawcę o możliwości zapoznania się ze zgromadzoną dokumentacją dotyczącą złożonego wniosku. Decyzją wydaną ... grudnia 2010r. nr ... Dyrektor ... Oddziału Regionalnego ARiMR odmówił przyznania Z. C. wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny przytoczył przebieg dotychczasowego postępowania oraz wskazując na przepisy prawa odnoszące się do przyznawania pomocy w ramach operacji "Wcześniejsze emerytury" wyjaśnił, iż wnioskodawca na dzień złożenia wniosku nie wykonywał zawodu rybaka i nie wykonuje od ... lat. W ocenie organu I instancji wnioskodawca nie może zatem korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ponieważ jak wynika z okoliczności ustalonych w sprawie w sposób trwały zaprzestał wykonywania zawodu rybaka zgodnie z przedstawionymi świadectwami pracy w roku 1983. Tym samym nie może korzystać z pomocy przewidzianej Programem Operacyjnym “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013". W odwołaniu od powyższej decyzji wnioskodawca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem, zakwestionował dokonaną przez organ I instancji wykładnię przepisu art. 21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 28 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizacje środków objętych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym " Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007 - 2013". Rozpoznając sprawę w następstwie odwołania, decyzją z .. marca 2010 r., nr ... Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego z ... grudnia 2009 r. W uzasadnieniu organ II instancji stwierdził, iż ubiegający się o dofinansowanie nie przedstawił dokumentów potwierdzających, iż w dniu składania wniosku o dofinansowanie był rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1198/2006 z dnia 27 lipca 2006 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. UE L 223 z dnia 15 sierpnia 2006 r., str. 1) – dalej: "rozporządzenie 1198/2006". Z uwagi na powyższe organ uznał, iż skarżący nie spełnił wymogów z § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1 – Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" (Dz. U. Nr 101, poz. 840, z późn. zm.) – dalej: "rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009 r.", co wyklucza go z możliwości otrzymania pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury w ramach środka 1.5 "rekompensaty społeczno-gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką". Organ odwoławczy podkreślił ponadto, iż zgodnie z art. 18 rozporządzenia wspólnotowego przedmiotowy program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r. W związku z tym nie ma możliwości udzielenia pomocy finansowej na realizację operacji dotyczącej wcześniejszej emerytury osobom, które utraciły pracę przed rozpoczęciem w/w wymienionego okresu. Prezes Agencji wskazał również, że przedmiotowy program operacyjny ma na celu przeprowadzenie restrukturyzacji sektora rybołówstwa, a przyznawana pomoc ma zrekompensować pracownikowi skutki tej restrukturyzacji. Dlatego też pomoc ta skierowana jest do rybaków, którzy mają zamiar trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka w związku z realizacją programu. Od powyższej decyzji Z. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez przyznanie pomocy finansowej, a także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał podobnie jak w odwołaniu, iż decyzja Prezesa ARiMR wydana została na podstawie błędnej wykładni § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. Wbrew twierdzeniom organu skarżący spełniał bowiem na dzień złożenia wniosku wszystkie warunki określone tym przepisem – trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, miał ukończone 55 lat oraz pracował w tym zawodzie ponad 10 lat. W ocenie skarżącego argumentacja organu II instancji, iż na dzień złożenia wniosku wnioskodawca nie wykonywał zawodu rybaka pozostaje w sprzeczności z literalną treścią § 21 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, z którego wynika, że pomoc przysługuje rybakowi który zaprzestał i to w sposób trwały wykonywania zawodu rybaka. Skarżący podkreślił, iż nie można być jednocześnie, jak sugeruje Prezes ARiMR, osobą której zajęciem jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego, a jednocześnie trwale zaprzestać wykonywania zawodu rybaka. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi, jako niezasadnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej: p.p.s.a., w którym wskazano, iż sądy administracyjne stosują środki określone w ustawie. Powyższe regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa i toczącego się przed nim postępowania. Jest nią – bez wątpienia – sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną polegającą na zbadaniu, czy organ administracji publicznej nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi jego uchylenie. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy interpretacji przepisów w sprawie przyznania wcześniejszych emerytur za odejście z sektora rybactwa w szczególności § 21 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania, wypłaty i zwaracania pomocy finansowej na realizację środków objetych osią priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, zawartą w programie operacyjnym “ Zrówoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" ( Dz. U. 09 Nr 101 poz. 840 ze zm ). Organy orzekające w sprawie, opierając się na treści świadectw pracy dołączonych do wniosku ustaliły, iż wnioskodawca na wiele lat przed i w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, nie wykonywał zawodu rybaka czyli nie spełnił przesłanki określonej w ust. 1 ww. przepisu. Skarżący twierdzi natomiast, iż spełnił wszystkie przesłanki wymienione w §21 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. W związku z powyższym przypomnieć należy, że zgodnie z treścią §21 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r. w brzmieniu obowiązującym do 27 marca 2010r. pomoc w ramach rekompensat społeczno-gospodarczych na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur jest przyznawana, w formie rekompensaty, rybakowi, który: - trwale zaprzestał wykonywania zawodu rybaka, - ukończył, co najmniej 55 rok życia, - pracował w zawodzie rybaka na statku rybackim, co najmniej przez 10 lat. Przedmiotowa pomoc finansowa może być zatem przyznana rybakowi spełniającemu łącznie wszystkie wyżej wymienione warunki. W ocenie Sądu organy administracyjne na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego słusznie uznały, iż w myśl obowiazujących przepisów prawa wspólnotowego jak i krajowego co do warunków przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych PO “Zrównoważony rozwój sektora rybołówstawa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007- 2013" skarżący nie spełniał podstawowego warunku określonego w §21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., tj. nie był on rybakiem w rozumieniu obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie przedstawionych przez skarżącego świadectw pracy wynika, że skarżacy zaprzestał pracy w zawodzie rybaka w 1983r. Wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach PO "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich 2007-2013" środek 1.5 "Rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką" jest rozpoznawany na podstawie regulacji krajowych, tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2009 r., stanowiącego akt wykonawczy- wydany na podstawie art. 19 ustawy z dnia 3 kwietnia 2009 r. o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego (Dz. U. Nr 72, poz. 619 ze zm.), przy uwzględnieniu regulacji WE tj. rozporządzenia WE nr 1198/2006 i rozporządzenia WE nr 498/2007 z dnia 26 marca 2007r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady WE nr 1198/2006 (Dz. Urz. L 120 z 10.05.2007 r.). Podkreślenia wymaga, iż krajowe kryteria selekcji dotyczące podmiotów, którym może być przyznana pomoc na operację "Wcześniejsze emerytury" w ramach środka 1.5 muszą być zgodne z prawem Unii Europejskiej, a tym samym w razie jakichkolwiek wątpliwości, wszelkich interpretacji w zakresie stosowanych definicji ustawowych należy dokonywać w oparciu o źródłowe regulacje prawa UE. Rozporządzenie Rady WE Nr 1198/2006 z 27 lipca 2006r. ustanawiające Europejski Fundusz Rybacki w art. 18 stanowi, że Program operacyjny obejmuje okres od 1 stycznia 2007r. do 31 grudnia 2013r., zaś zgodnie z art. 27 rozporządzenia fundusz ten może mieć udział w finansowaniu środków społeczno gospodarczych proponowanych przez państawa czlonkowskie na rzecz rybaków dotkniętych zmianami w zakresie rybactwa , które to środki obejmują między innymi wcześniejsze odejścia z sektora rybactwa , w tym wcześniejsze emerytury. Oznacza to zrekompenowanie osobom wykonującym zawód rybaka niekorzystnych zmian w sytuacji zdecydowania się na wcześniejsze odejście z sektora rybactwa ( zrezygnowanie z wykonywania zawodu ). Tym samym, jak słusznie zauważa organ nie jest to program pomocy socjalnej związanej z funkcjonowniem branży w krajach członkowskich w latach ubiegłych. Ma natomiast zapewnić restrukturyzację zmian w stosunku do stanu istniejącego obecnie. Wskazać należy, iż definicja pojęcia "rybak" określona została rówmież w przepisach wspólnotowych tj w art. 3 lit. b) powyższego rozporządzenia WE Nr 1198/2006. Zgodnie z treścią tego przepisu na potrzeby przedmiotowego rozporządzenia przez pojęcie "rybak" rozumie się; osobę, której zajęciem – uznanym przez państwo członkowskie – jest zawodowe rybactwo na pokładzie czynnego statku rybackiego. Jak słusznie podniesiono w odpowiedzi na skargę, rybakiem w rozumieniu tego przepisu jest, zatem wyłącznie taka osoba, która aktywnie wykonuje zawód rybaka na statku rybackim. Tym samym nie można uznać za rybaka osoby, która posiada wprawdzie uprawnienia do pracy w zawodzie rybaka, lecz faktycznie zawodu tego nie wykonuje. Skarżącego nie świadczącego pracy w zawodzie rybaka od 1983 nie można było zatem uznać za rybaka w rozumieniu przepisu art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006. Na gruncie prawa krajowego realizację wsparcia wspólnotowego na rzecz zrównoważonego rozwoju sektora rybactwa zapewnia ustawa z 3 kwietnia 2009r.o wspieraniu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego z udziałem Europejskiego Funduszu Rybackiego ( Dz. U 09 Nr 72 poz. 619). Ustawa ta określa zadania oraz właściwość organów w zakresie wspierania zrównoważonego sektora rybackiego z udziałem środków finansowych pochodzących z EFR jak również warunki i tryb przyznawania wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej na realizację środków objętych osiami priorytetowymi zawartymi w programie operacyjnym w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej ( rozporządzeniu Rady WE 1198/2006 i rozp. Komisji WE 498/2007) lub przewidzianych w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie UE ( art. 1 pkt 1 i 2 ustawy ). Określa również osie priorytetowe Programu opercyjnego w tym przedmiotową oś priorytetową 1- Środki na rzecz dostosowania floty rybackiej, która z kolei obejmuje między innymi rekompensaty społeczno gospodarcze w celu zarządzania krajową flotą rybacką ( art. 3 pkt 1 lit e ustawy). Z kolei art. 19 powyższej ustawy stanowi delegację dla ministra właściwego do spraw rybołówstwa by w drodze rozporządzenia określił szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczegolnych osi priorytetowych, o których mowa w art 3 ustawy zapewniając prawidłową realizację programu oraz istotę i cel poszczegolnych środków o których mowa w art 3 pkt 1-4. Na tej podstawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozporządzeniem z dnia 26 czerwca 2009r. (Dz.U. 9 Nr 101, poz. 840) określił szczegółowe warunki przyznawania pomocy finansowej na realizację środków objętych osią priorytetową 1. Warunki do przyznania pomocy na realizację operacji dotyczących wcześniejszych emerytur przyznawanych w formie rekompensaty określa wspomniany już wyżej § 21 powyższego rozporządzenia wykonawczego. Dokonując wykładni powyższego przepisu z uwzględnieniem istoty i celu powyższego środka zdaniem Sądu rację ma organ administracyjny uznając, że do spełnienia przesłanki wymienionej w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 czerwca 2009r. konieczne jest więc wykonywanie pracy na statku rybackim w zawodzie rybaka w czasie wystapienia z wnioskiem o dofinansowanie oraz zobowiązanie się następnie do trwałego zaprzestania wykonywania tego zawodu. Nie jest więc możliwe przyznanie pomocy finansowej w formie wcześniejszej emerytury wnioskodawcy, który odszedł z zawodu rybaka na wiele lat wcześniej przed dniem złożenia wniosku o dofinansowanie, gdyż osoba taka składając wniosek nie jest już rybakiem w rozumieniu art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 1198/2006. Mając na uwadze zarzuty skargi zauważyć należy, że powyższa definicja rybaka określona w art. 3 lit b rozporządzenia 1198/2006 znajduje także zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Skoro beneficjent ma złożyć pisemne zobowiązanie (na przyszłość) o zaprzestaniu wykonywania zawodu rybaka, zamiarem prawodawcy było wyłączenie z katalogu potencjalnych wnioskodawców osób, które zaprzestały już prowadzenia działalności rybackiej (por. załącznik nr I ust. 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 czerwca 2009r.). Jak już wyżej wskazano program ten ma bowiem zapewnić restrukturyzację gałęzi gospodarki i zmian w stosunku do stanu obecnego. Jego celem nie jest objęcie pomocą pracowników sektora rybackiego wykonujących pracę w okresach poprzednich, lecz ochrona socjalna pracowników sektora rybołówstwa dotkniętego skutkami realizacji programu operacyjnego "Zrównoważony rozwój sektora rybołówstwa i nadbrzeżnych obszarów rybackich na lata 2007-2013". Udzielanie pomocy podmiotom, które nie tylko przed okresem obowiązywania programu ale nawet przed wstąpieniem Polski do UE , nie wykonują zawodu rybaka, nie byłoby zatem realizacją tego programu, jak również pozostawałoby w sprzeczności z istotą i celem tego środka . W przedmiotowej sprawie wnioskodawca składając wniosek z dnia 25 sierpnia 2009 r. i dołączając do wniosku świadectwa pracy – wykazał, iż jego zatrudnienie w zawodzie rybaka ustało w 1983r., a zatem na wiele lat przed złożeniem wniosku o dofinansowanie. W świetle przedstawionych powyżej kryteriów przyznania wnioskowanej pomocy finansowej, organy administracyjne słusznie odmówiły zatem uwzględnienia złożonego wniosku. Mając wszystkie powyższe okoliczności na uwadze, Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób prawidłowy zebrały materiał dowodowy, należycie go oceniły, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu. Z tych względów, w oparciu o art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.