VII SA/Wa 1033/10

WyrokWSA w Warszawie2010-11-29

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego z częścią mieszkalną, wydanego z rażącym naruszeniem przepisów prawa budowlanego i rozporządzenia technicznego, jest zasadna mimo upływu czasu i wybudowania obiektu?
Ratio decidendi
Decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę jest zasadna, gdyż pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych dotyczących usytuowania budynku i odprowadzania wód opadowych. Rażące naruszenie prawa oznacza oczywistą sprzeczność decyzji z przepisem prawa, co uzasadnia jej eliminację z obrotu prawnego, niezależnie od upływu czasu i wybudowania obiektu. Zasada stabilności decyzji nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu nieważności decyzji obarczonej ciężką wadą prawną.
Stan faktyczny
Wojewoda stwierdził z urzędu nieważność decyzji Naczelnika Miasta Ł. z 1990 r., która udzieliła pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego z częścią mieszkalną na działce w Łodzi. Decyzja ta rażąco naruszała przepisy prawa budowlanego i rozporządzenia technicznego, gdyż budynek został usytuowany bezpośrednio przy granicy działki z otworami okiennymi i okapem przekraczającym granicę działki sąsiedniej, a odprowadzanie wód opadowych odbywało się na teren sąsiedni bez zabezpieczeń. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję wojewody w mocy. Skarżący kwestionowali decyzję, podnosząc m.in. rażące naruszenie przepisów i zaufanie do organów oraz argumentowali, że budynek jest częścią zabudowy szeregowej, co wyłącza stosowanie niektórych przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę K. S. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z marca 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Naczelnika Miasta Ł. z maja 1990 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2010 r. sprawy ze skargi K. S. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Wojewoda [...]decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., znak: [...] stwierdził z urzędu nieważność decyzji Naczelnika Miasta Ł. z dnia [...] maja 1990 r., znak: [...], udzielającej A. S. pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego (kawiarnia) z częścią mieszkalną na działce nr ewid [...] obręb [...], położonej przy ul[...] w Ł Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Naczelnika Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] maja 1990 roku wypełnia znamiona przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. rażąco narusza prawo tj art. 5 ust. 1 pkt 5, 6 i art. 29 ust. 5 ówcześnie obowiązującego Prawa budowlanego (ustawa z dn. 24.10.1974 r., Dz.U. z 1974 r. nr 38 poz. 229 ze zm.) oraz § 12 ust. 1 i § 79 ust 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dn. 03.07.1998 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki. (Dz.U. z 1980 r. nr 17 poz. 62 ze zm.). Wojewoda stwierdził w uzasadnieniu, że rozwiązania projektowe budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługą (kawiarnią) z grudnia 1989 roku , zatwierdzone do realizacji przez Naczelnika Miasta Ł., przewidują usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działek nr [...] obręb [...] w Ł. W tak sytuowanym budynku zaprojektowano od strony sąsiedniej działki w poziomie przyziemia 6 otworów okiennych (patrz: rzut przyziemia 11.89, str. 77), w poziomie I piętra 4 otwory okienne (patrz: elewacja południowa 11.89, str. 88). Zaprojektowano również z przekroczeniem granic nieruchomości okapy, w których umiejscowiono rury spustowe wód opadowych z odprowadzeniem na teren sąsiedniej działki nr [...] (patrz: rzut dachu 11.89, str. 81, przekrój B-B 11.89, str. 83 i rzut przyziemia 11.89, str. 77). Projekt częściowo został zmieniony w trakcie realizacji (w lutym 1991 r.), m.in. w zakresie wielkości i liczby otworów okiennych oraz odprowadzenia wód opadowych, aczkolwiek jak już wyżej wspomniano tut. organ zobligowany jest do oceny projektu zatwierdzonego kwestionowaną decyzją. Wojewoda wskazał, że inwestycja realizowana była na podstawie planu rewaloryzacji śródmieścia miasta Ł., którego ustalenia nie przewidywały lokalizacji spornego budynku w sposób przyjęty w projekcie, tj. sytuowaniu budynku bezpośrednio przy granicy nieruchomości. Zgodnie z legendą graficznej części planu na terenie zainwestowanej działki występowała zabudowa objęta ochroną konserwatorska, nie przewidywano zabudowy plombowej, a wielkość zainwestowanego budynkiem mieszkalno — usługowym terenu jest rozbieżna z przyjętymi dla tego obszaru ustaleniami. Wbrew postanowieniom planu zaprojektowano i zatwierdzono budynek, który nie tylko został zlokalizowany bezpośrednio przy granicy działki nr [...], ale swoimi elementami (okapem) przekracza tą granicę mimo iż inwestor nie dysponował prawem do dysponowania nieruchomością sąsiednią na cele budowlane. W ocenie Wojewody [....], zaprojektowanie otworów okiennych w ścianie budynku zlokalizowanej na granicy działek nr [...]. Wojewoda wskazał, że zgodnie § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dn. 03.07.1998 r. budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Po rozpatrzeniu odwołania K. i A. S., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] marca 2010r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]z dnia [..]grudnia 2009 r., stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Naczelnika Miasta Ł. z dnia [...] maja 1990 r., znak: [...], udzielającą A.S. pozwolenia na budowę budynku wielofunkcyjnego z częścią mieszkalną na działce nr ewid [...] obręb [...], położonej przy ul. [...] w Ł. Badając przedmiotową decyzję w postępowaniu nadzorczym, organ odwoławczy doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka wymieniona w art. 156 § 1 § 2 Kpa obligująca do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Naczelnika Miasta Ł.z dnia [...] maja 1990 r., znak: [...]. Zdaniem organu odwoławczego, decyzja Naczelnika Miasta Ł. jest niezgodna z treścią § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 z późn. zm. wg stanu na dzień 25 maja 1990 r.), który stanowił, ze budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast stosownie do § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm. wg stanu na dzień 25 maja 1990 r.), obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. Ponieważ omawiany budynek z otworami okiennymi na wysokości kondygnacji przyziemia i piętra skierowanymi w stronę zabudowanej działki nr ewid. [...] i spadkiem dachu w kierunku w/w działki został usytuowany w granicy z powyższą działką nr ewid. [...], pozostającą w użytkowaniu wieczystym B. i J. G. i B. i B. O. a okap omawianego budynku zaprojektowano z przekroczeniem granicy między działkami [...], przy czym odprowadzanie wód opadowych projekt budowlany zakładał na działkę [...] to ,zdaniem organu odwoławczego, omawiane usytuowanie należy ocenić jako rażąco naruszające przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 12 ust. 1 i § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Organ odwoławczy ocenił, że skutki społeczno - gospodarczych omawianego naruszenia są niedopuszczalne z punktu widzenia praworządnego państwa, ponieważ konsekwencją wydania decyzji Naczelnika Miasta Ł. z dnia [...] maja 1990 r., jest brak możliwości zabudowy działki nr ewid. [...], wzdłuż projektowanego budynku. Decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaskarżyli do Sądu, K. i A. S., zarzucając decyzji rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art.156 §1 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie w danej sprawie, art.156 § 2 kpa poprzez stwierdzenie nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne a także po dziesięciu latach od dnia jej doręczenia , art.107 §3 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji czy, a jeżeli tak, to jaką odległość między spornymi budynkami ustaliły organy oraz w jaki sposób została obliczona ta odległość, art.8 kpa poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, art. 16 kpa poprzez naruszenie zasady trwałości decyzji administracyjnych oraz naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisu §12 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, w odniesieniu do okoliczności faktycznych danej sprawy. Skarżący podnieśli w skardze, że budynek skarżących nie należy do żadnej z kategorii budynków określonych w przepisie §12 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska . Nie jest to przecież ani budynek posadowiony na działce zagrodowej w indywidualnym gospodarstwie rolnym ani wolnostojący jednorodzinny dom mieszkalny. Przeciwnie, zdaniem skarżących, budynek ten, posiadając charakter budynku usługowo- mieszkalnego jest częścią zabudowy szeregowej, co oznacza, że nie mają do niego zastosowania przepisy dotyczące granic miedzy budynkami. Skarżący stwierdzili również, że jeżeli na sąsiedniej działce istnieje zabudowa w odległości większej niż 4 m od granicy działki, to projektowany budynek można usytuować w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki pod warunkiem, że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym wynosić będzie co najmniej 8 m. W tym kontekście skarżący wskazują na to, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma żadnego wyjaśnienia dotyczącego odległości domu posadowionego na działce nr 164/1 od granicy z działką skarżących a w sytuacji gdy skarżący, jako pierwsi wybudowali budynek, to budynek wybudowany następnie na sąsiedniej spornej działce powinien zostać postawiony w odległości 8m od budynku już istniejącego. Zdaniem skarżących, wykonanie przez nich decyzji o pozwoleniu na budowę wywołało takiego rodzaju stan prawny i faktyczny, że w świetle obowiązujących przepisów prawa nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 sierpnia 2008 r.,I OSK 535/2007, LexPolonica nr 1958567), budynek został bowiem wybudowany i oddany do użytkowania, przy czym skarżący realizując inwestycję na podstawie w/w pozwolenia na budowę dnia [...]05.1990 r. działali zgodnie z prawem i w zaufaniu do organów administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest nie zasadna. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa ( vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35). Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Od lat zarówno orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jak i doktryna prawa jest zgodna, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 grudnia 1986 r. sygn. akt IV SA 716/86 – Monitor Prawniczy - Zestawienie Tez 1991/11 s.9). Można zatem stwierdzić, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy decyzja jest ewidentnie sprzeczna z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, a przy tym naruszenie jest tak ciężkie, że powoduje sankcję nieważności. Ustalenie, że decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a zatem, że jest z nim oczywiście sprzeczna oznacza, że nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Co prawda jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada stabilności decyzji (art. 16 § 1 kpa), ale to nie oznacza i oznaczać nie może akceptowania takiego stanu rzeczy, kiedy w obrocie prawnym pozostaje decyzja obarczona ciężkimi wadami prawnymi. Do takich niewątpliwie należy rażące naruszenie prawa. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 z późn. zm. wg stanu na dzień wydania decyzji o pozwoleniu na budowę), obiekty budowlane powinny być projektowane, budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich - zgodnie z przepisami, w szczególności techniczno-budowlanymi i normami. Z przepisów techniczno budowlanych tj z treści § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., (Dz. U. z 1980 r., Nr 17, poz. 62 z późn. zm. wg stanu na dzień wydawania pozwolenia na budowę ), budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące jednorodzinne domy mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Natomiast stosownie do § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03 lipca 1980 r., odprowadzanie wód opadowych z terenu działki na teren sąsiedniej nieruchomości lub wzdłuż jej granicy w sposób nie zabezpieczający tego terenu lub obiektu przed przenikaniem wód jest zabronione. Z akt sprawy wynika, że obiekt określony w decyzji Naczelnika Miasta Ł. z dnia [...] maja 1990 r., jako budynek wielofunkcyjny z częścią mieszkalną w projekcie określony jest jako budynek mieszkalny jednorodzinny wraz z usługami. Projekt określa inwestycję jednoznacznie jako dom jednorodzinny z usługą (kawiarnia) na działce narożnej nr [...] o pow. 350 m2 położonej przy ul. [...] w Ł.. Z akt sprawy wynika również, że omawiany budynek z otworami okiennymi na wysokości kondygnacji przyziemia i piętra skierowanymi w stronę zabudowanej działki nr ewid. [....] i spadkiem dachu w kierunku w/w działki został usytuowany w granicy z powyższą działką nr ewid. [..], pozostającą w użytkowaniu wieczystym B. i J. G. i Państwa B. i B. O .Jednocześnie należy wskazać, okap omawianego budynku zaprojektowano z przekroczeniem granicy między działkami [...], a odprowadzanie wód opadowych projekt budowlany zakładał na działkę [...]. Należy zatem podzielić pogląd organu odwoławczego, że decyzja zatwierdzająca taki projekt budowlany rażąco narusza przepis art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy Prawo budowlane w zw z § 12 ust. 1 i § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska. Skutki społeczno - gospodarczych omawianego naruszenia należy ocenić jako niedopuszczalne z punktu widzenia praworządnego państwa. Konsekwencją wydania decyzji Naczelnika Miasta Ł. z dnia [...] maja 1990 r., jest bowiem brak możliwości zabudowy działki nr ewid. [...], wzdłuż projektowanego budynku. Odnosząc się do argumentacji strony skarżącej dot. niewłaściwego określenia przez organy stwierdzające nieważność pozwolenia na budowę kategorii obiektu, który zdaniem strony jest budynkiem usługowo – mieszkalny stanowiącym część zabudowy szeregowej stwierdzić należy iż oceny projektowanego obiektu można dokonywać jedynie w oparciu o załączony do wniosku o pozwolenie na budowę projekt budowlany. Z projektu tego wynika zaś jednoznacznie, że pozwolenie dotyczy domu jednorodzinnego z usługą (kawiarnia) na działce narożnej. Taki obiekt winien być zaprojektowany zgodnie z przepisami techniczno budowlanymi w tym z § 12 ust. 1 i § 79 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowisk. Materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza tezy strony skarżącej, że zaprojektowany został w zabudowie szeregowej obiekt nie objęty regulacją § 12 cyt. wyżej rozporządzenia. Odnosząc się do możliwości zaprojektowania budynku mieszkalnego w granicy działki choćby z tytułu tego, że skarżący, jako pierwsi wybudowali budynek wskazać należy na treść § 12 która nakazuje sytuowanie wolno stojących jednorodzinnych domów mieszkalnych o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, odległości określone w ust. 1 mogą ulec zmniejszeniu, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m. Z postanowień powyższego przepisu nie można było wywieść tezy ,że w warunkach tej sprawy dopuszczalne było sytuowanie obiektu budowlanego w granicy , którego w dodatku ściany w granicy zawierają otwory okienne a okapy, w których umiejscowiono rury spustowe wód opadowych z odprowadzeniem usytuowane są nad terenem sąsiedniej działki nr [...]. Projektowana zabudowa działki musi uwzględniać uzasadniony interes właścicieli sąsiednich nieruchomości (art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane - Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a w tym przede wszystkim warunek takiego usytuowania obiektów budowlanych, aby nie uniemożliwiały one prawidłowej i optymalnej zabudowy nieruchomości sąsiednich także w bliżej nie określonej perspektywie czasu ( wyrok NSA w Warszawie z dnia 19.12.1991r. IV SA 1129/91 – ONSA 1993/11). Zarzut powstania nieodwracalnych skutków prawnych w odniesieniu do badanej decyzji z dnia [...] grudnia 1990 r., z uwagi na to, iż decyzji o pozwoleniu na budowę wywołało taki stan prawny i faktyczny, że nie jest możliwy powrót do stanu pierwotnego, ponieważ budynek został bowiem wybudowany i oddany do użytkowania, przy czym skarżący realizując inwestycję na podstawie w/w pozwolenia na budowę dnia [...]05.1990 r. działali zgodnie z prawem i w zaufaniu do organów administracji publicznej jest całkowicie chybiony. W orzecznictwie Sądu Najwyższego oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, zgodnie z którym nieodwracalność skutków prawnych wiązana jest ze zdarzeniem prawnym powstałym po wydaniu kwestionowanego aktu, którego organ administracji nie może odwrócić działając w granicach przysługujących mu kompetencji (zob. np. uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 28 maja 1992 r., III AZP 4/92, OSNCP z 1992/12 poz. 211 oraz wyrok NSA z dnia 16 października 1995 r., IV SA 747/94, Wspólnota 1997/7/26). Nieodwracalność skutków prawnych rozumiana jest również jako "brak przepisów prawnych, które mogłyby stanowić dla organów administracji podstawę prawną do podjęcia aktów lub czynności mogących cofnąć, znieść lub odwrócić skutki prawne wywołane przez decyzję administracyjną dotkniętą wadą nieważności" (zob. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne, Zielona Góra 2001). Tak więc fakt wydania decyzji administracyjnej, jaką jest pozwolenie na budowę, nie stanowi o nieodwracalności skutków prawnych bowiem nie ma żadnych przeszkód, aby właściwe organy administracyjne podjęły czynności administracyjne w granicach przypisanych im kompetencji w odniesieniu do obiektu , który wprawdzie został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę, ale które to pozwolenie zostało w drodze postępowania nadzwyczajnego wyeliminowane z obrotu prawnego. Nie można nieodwracalności skutków prawnych utożsamiać z niemożliwością przywrócenia stanu faktycznego istniejącego przed wydaniem wadliwej decyzji administracyjnej. Odnosząc się do kolejnej argumentacji strony dot. zrealizowania inwestycji w zaufaniu do organów administracji wskazać należy, że co prawda jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest zasada stabilności decyzji (art. 16 § 1 kpa), ale to nie oznacza i oznaczać nie może akceptowania takiego stanu rzeczy, kiedy w obrocie prawnym pozostaje decyzja obarczona ciężkimi wadami prawnymi. Do takich niewątpliwie należy rażące naruszenie prawa i z takim właśnie naruszeniem prawa mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przy czym, , jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, to nie stwierdza się nieważności decyzji z jedynie z przyczyn wymienionych w § 1 art. 156 pkt 1, 3, 4 i 7 K.p.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271), skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło