I GSK 657/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia NSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt III SA/Łd 526/10 w sprawie ze skargi P. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. T. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w Ł. kwotę 700 (siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 1 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Łd 526/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę P. T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w przedmiocie określenia kwoty długu celnego. I Z uzasadnienia wyroku wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przyjął następujące ustalenia. W dniu [...] października 2008 r. P. T. zgłosił do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym (poz. 1 SAD nr [...]) towaru opisanego jako "wózki inwalidzkie napędzane elektrycznie z wyposażeniem: [...]- 4 szt., [...]- 45 szt., [...] - 10 szt., [...] - 4 szt.". Zgłaszający zaklasyfikował ten towar do kodu 8713 90 00 00 Wspólnej Taryfy Celnej, obejmującego "pozostałe wózki dla osób niepełnosprawnych nawet z silnikiem lub napędzane mechanicznie w inny sposób". Zgłoszenie celne zostało przyjęte jako odpowiadające wymogom formalnym, co skutkowało z mocy prawa objęciem towaru wnioskowaną procedurą celną. Po wszczęciu z urzędu postępowania celnego, Naczelnik Urzędu Celnego [...] w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], zmienił klasyfikację taryfową wózków typu [...], [...] i [...] z kodu 8713 90 00 00 na kod 8703 10 18 00 Wspólnej Taryfy Celnej, obejmujący "pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi: - Pojazdy przeznaczone do poruszania się po śniegu; samochodziki golfowe i podobne pojazdy: - Pozostałe" i określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł. Zdaniem organu I instancji, sprowadzone pojazdy nie mogą być kwalifikowane do kodu 8713 90 00 00. Nie posiadają one bowiem cech właściwych dla pojazdów specjalnie przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych, w szczególności nie posiadają specjalnych elementów zmniejszających uciążliwość niepełnosprawności – za takie elementy nie można uznać uchwytu na kule oraz możliwości zastosowania obrotowego siedzenia. Organ stwierdził ponadto, że noty wyjaśniające do Nomenklatury Scalonej wykluczają możliwość klasyfikacji do kodu 8713 90 00 pojazdów, które posiadają oddzielną nastawną kolumnę kierownicy. P. T. złożył odwołanie od decyzji organu I instancji. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy opisał przedmiot importu, wskazując, że były to skutery elektryczne (mobility scooter) o symbolach [...], [...] i [...], będące czterokołowymi pojazdami z silnikiem elektrycznym o mocy 750 W, 800 W i 1200 W, mające odrębną kolumnę kierownicy z regulowanym kątem nachylenia kierownicy, pełne oświetlenie drogowe, poziomą platformę łączącą część przednią i tylną, 4 pompowane koła, kółka przeciwwywrotne, amortyzatory z przodu i z tyłu, lusterka wsteczne, uchwyt na kule, rozsuwane i podnoszone podłokietniki, obracane siedzenie (fotel) z możliwością regulowania wysokości i oparcia, przedni i tylny zderzak, hamulec elektromagnetyczny, koszyk na zakupy, hamulec najazdowy. Prędkość maksymalna tych pojazdów wynosi w zależności od mocy: do 8 km/h, 12 km/h i 16 km/h z możliwością blokady prędkości do 10 km/h. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej, sprowadzone skutery nie mogą być klasyfikowane do kodu wskazanego w zgłoszeniu celnym, bowiem posiadają nastawną kolumnę kierownicy, co automatycznie wyklucza możliwość klasyfikacji do pozycji 8713 Wspólnej Taryfy Celnej i nie ma w takiej sytuacji podstaw do rozpatrywania pozostałych parametrów opisanych dla tej pozycji w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich. P. T. złożył do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Łodzi skargę na decyzję organu odwoławczego. Skarżący stwierdził w szczególności, że prawidłowo zaklasyfikował sprowadzony towar do pozycji 8713, bowiem opis tego towaru odpowiada definicji, co jest zgodne z regułą 1 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej. Natomiast zaproponowana przez organy celne pozycja 8703 nie wymienia wózków dla osób niepełnosprawnych. Zdaniem skarżącego, sprowadzony towar nie jest pojazdem przystosowanym dla osób niepełnosprawnych, lecz pojazdem z założenia przeznaczonym specjalnie dla osób niepełnosprawnych, co przesądza o jego klasyfikacji do pozycji 8713. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę. Sąd pierwszej instancji nie podzielił zarzutu naruszenia prawa materialnego przez niezasadne przyjęcie, że przedmiotowe pojazdy należy klasyfikować do kodu 8703 10 18 00. Zdaniem Sądu, aby można było zaklasyfikować przedmiotowe towary do wskazanej przez skarżącego pozycji 8713, należałoby uznać, że towary te są tylko i wyłącznie wózkami dla osób niepełnosprawnych. Tymczasem z danych dotyczących przedmiotowych towarów nie wynika, by były one przeznaczone tylko i wyłącznie dla osób niepełnosprawnych. Aby można było mówić o tym, że pojazdy przeznaczone są dla niepełnosprawnych, musiałyby mieć specjalne wyposażenie, świadczące o tym, że są dla takich osób przeznaczone. W ocenie Sądu pierwszej instancji, przedmiotowe pojazdy takich elementów nie posiadają. Wskazywane przez skarżącego elementy mające być udogodnieniem dla niepełnosprawnych (np. uchwyty na kule, obrotowe fotele, podnoszone podłokietniki, zagłówek, hamulec elektromagnetyczny, kółka antywywrotne, dźwiękowe komunikaty manewrów i blokada prędkości do 10 km/h) są w istocie elementami wyposażenia świadczącymi o zapewnieniu komfortu każdemu użytkownikowi. Sąd stwierdził ponadto, że z dołączonych do akt zdjęć skuterów wynika, iż uchwyty na kule są faktycznie uniwersalnym mocowaniem do pojazdu różnego rodzaju podłużnych przedmiotów. Przedmiotowe pojazdy nie mają stabilizatorów nóg; mają jedynie poziomą platformę pomiędzy siedzeniem a przednią częścią skutera. Sąd pierwszej instancji podkreślił również, że w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UE C 133 z dnia 30 maja 2008 r., str. 1) wyraźnie zaznaczono, iż napędzane silnikiem skutery (mobility scooter) wyposażone w oddzielną, nastawną kolumnę kierownicy są wyłączone z pozycji 8713 i klasyfikowane do pozycji 8703. Nie jest natomiast sporne, że importowane przez skarżącego skutery są wyposażone właśnie w oddzielną, nastawną kolumnę kierownicy. W ocenie Sądu pierwszej instancji, powyższe okoliczności przemawiają za twierdzeniem, że sprowadzone pojazdy nie są "wózkami dla osób niepełnosprawnych" i że należy klasyfikować je jako "pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób", czyli w pozycji 8703, jak uczyniły to organy celne. II Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył P. T. Zaskarżył to orzeczenie w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, a także o rozpoznanie sprawy również pod nieobecność skarżącego. Wnoszący skargę kasacyjną zarzucił zaskarżonemu wyrokowi - w granicach wskazanych w art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a.") - naruszenie prawa materialnego, to jest rozporządzenia Komisji (WE) nr 1214/2007 z dnia 20 września 2007 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. UE L 286 z dnia 31 października 2007 r., str. 1; dalej powoływane jako "rozporządzenie nr 1214/2007"), w szczególności naruszenie reguł 1 i 6 Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a także wyjaśnień do Taryfy Celnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej stwierdził, że skarżący prawidłowo – bowiem na podstawie reguły 1 ORINS – zaklasyfikował sprowadzony towar do pozycji 8713, zgodnie z jej brzmieniem, wskazującym, że obejmuje ona wózki dla osób niepełnosprawnych nawet z silnikiem lub napędzane mechanicznie w inny sposób. W wyjaśnieniach do taryfy celnej brak jest jakiegokolwiek zastrzeżenia, że pozycja 8713 nie obejmuje wózków dla osób niepełnosprawnych nawet z silnikiem wyposażonych w oddzielną nastawną kolumnę kierownicy. Również w notach wyjaśniających brak jest określenia, że w tej pozycji nie klasyfikuje się pojazdów z silnikiem specjalnie przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych. Wskazane są tam parametry, które pozwalają odróżnić pojazd dla osoby niepełnosprawnej od pojazdów samochodowych przeznaczonych do przewozu osób. Sprowadzony towar – jako przeznaczony dla osób niepełnosprawnych – nie może być natomiast klasyfikowany do pozycji 8703, bowiem pozycja ta nie wymienia wózków dla osób niepełnosprawnych. Kasator stwierdził, że niewątpliwie wszystkie artykuły wyprodukowane dla osób niepełnosprawnych mogą być również używane przez osoby zdrowe, co jednak nie zmienia przeznaczenia tych wyrobów. Podniesiony przez Sąd pierwszej instancji argument, że w uchwycie na kule można umieścić także inne przedmioty, nie zmienia faktu, że jest to wyrób przeznaczony dla osób niepełnosprawnych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną (uzupełnionej następnie pismem z dnia 25 marca 2011 r.) Dyrektor Izby Celnej w Ł. reprezentowany przez radcę prawnego wniósł o oddalenie środka odwoławczego skarżącego, a także o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Kasator do pisma procesowego z dnia z dnia 22 maja 2012 r. dołączył kopię tłumaczenia wyroku wydanego przez Trybunał Sądowy w Amsterdamie z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt 06/79 DK, w którym to wyroku sąd ten uznał, że wózki elektryczne, nawet posiadające nastawną kolumnę kierownicy, należy klasyfikować do kodu 8713. Organ administracji przy piśmie procesowym z dnia 12 czerwca 2012 r. przekazał kopię wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie C-12/10, w którym TS uznał, że wózki akumulatorowe posiadające oddzielną nastawną kolumnę kierownicy wchodzą w zakres pozycji 8703. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem - stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a - rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W rozpatrywanej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Rozpoznawana skarga kasacyjna zarzuca jedynie naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie. Przy braku zarzutów procesowych kontrola subsumpcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego opiera się na założeniu, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy (gdyż nie został skutecznie podważony). Stąd, w sprawie niniejszej sąd kasacyjny ocenia jedynie, czy w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym wskazane przez kasatora przepisy prawa materialnego zostały zastosowane właściwie. Kasator, zarzucając naruszenie prawa materialnego, zmierza do podważenia stanowiska Sądu w kwestii przyjętej przez organy celne klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Kasator wskazał na pominięcie przez Sąd pierwszej instancji Ogólnych Reguł Interpretacji Nomenklatury Scalonej, a w szczególności reguły 1 ORINS i wadliwe przyjęcie, że właściwym kodem CN dla sprowadzonych przez niego pojazdów elektrycznych jest kod CN 8703 10 18 00. Zdaniem kasatora, prawidłowe zastosowanie Nomenklatury Scalonej określonej w załączniku I do rozporządzenia nr 2658/87 powinno prowadzić do zaklasyfikowania pojazdów do kodu CN 8713 90 00. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo zaakceptował dokonaną przez organ klasyfikację taryfową pojazdów elektrycznych typu mobility scooter with equipment, model [...], [...] i [...] do kodu CN 8703 10 18 00. Zgodnie z regułą 1 ORINS tytuły sekcji, działów i pododdziałów mają znaczenie wyłącznie orientacyjne; dla celów prawnych klasyfikację towarów należy ustalać zgodnie z brzmieniem pozycji. Sekcja XVII, do której należą sporne kody klasyfikacyjne obejmuje: pojazdy, statki powietrzne, jednostki pływające oraz współdziałające urządzenia transportowe. Jest oczywiste, że taki tytuł sekcji ma znaczenie wyłącznie orientacyjne. Także tytuł Działu 87: "pojazdy nieszynowe oraz ich części i akcesoria" ma znaczenie wyłącznie orientacyjne ponieważ zakres jego jest szeroki, a oba sporne kody należą do tego samego działu. Zatem dopiero brzmienie pozycji - zgodnie z regułą 1 ORINS - może prowadzić do prawidłowej klasyfikacji towaru. Pozycja 8703 obejmuje: pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, zaś pozycja 8713 obejmuje wózki dla osób niepełnosprawnych, nawet z silnikiem lub napędzane mechanicznie w inny sposób. Każdą z pozycji należy interpretować ściśle, gdyż towar może przynależeć tylko do jednej pozycji, a przynależność do dwóch pozycji jest zawsze tylko pozorna. W tym stanie rzeczy, aby można było zaklasyfikować importowany towar do kodu CN 8713 należałoby stwierdzić, że towar ten jest tylko i wyłącznie wózkiem dla osób niepełnosprawnych. Z kolei, aby można było uznać sprowadzone pojazdy za wózki inwalidzkie to musiałyby one posiadać specjalne elementy, świadczące o tym, że są przeznaczone wyłącznie dla inwalidów. Wyposażenie klasyfikowanych pojazdów nie wskazuje, aby były one przeznaczone tylko i wyłącznie dla osób niepełnosprawnych. Opisane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej elementy tych pojazdów: uchwyt na kule, obrotowe siedzenie, podnoszone podłokietniki, zagłówek, hamulec elektromagnetyczny, dodatkowe koła antywywrotne, dźwiękowe komunikaty manewrów, ograniczenie prędkości do 12 km/h (zmniejszane przez importera jeszcze do 10 km/h), element ułatwiający sterowanie oraz regulowana kolumna kierownicza – niewątpliwie ułatwiają korzystanie z tych pojazdów osobom niepełnosprawnym. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie oznacza to jednak – jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji – że te elementy pojazdów mogłyby decydować o uznaniu ich za pojazdy przeznaczone tylko dla osób niepełnosprawnych. Jeżeli zaś tak nie jest, to pojazdy te muszą być zaklasyfikowane do pozycji 8703 (pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób). Przy ocenie zastosowanej klasyfikacji należy także mieć na względzie, że charakter wspólnotowego porządku prawnego oraz cele WE wymagają jednolitego stosowania przepisów prawa celnego na całym obszarze celnym Wspólnoty. Wspólnotowy Kodeks Celny w art. 2 normatywnie przesądza o konieczności jednolitego stosowania regulacji celnych. Znaczy to, że nie tylko sama "litera prawa wspólnotowego" powinna być identyczna we wszystkich krajach, ale tak samo identyczna powinna być praktyka jego stosowania. Prawidłową i jednolitą praktykę stosowania prawa zapewnia jednolita jego wykładnia. Do jednolitej wykładni prawa i jednolitego jego stosowania na poziomie całej Unii ma przyczyniać się publikacja Not Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich. Nie stanowią one źródła prawa, ale są ważnym środkiem służącym zapewnieniu jednakowej interpretacji taryfy. W sprawie niniejszej nie można zatem pominąć, że z Not Wyjaśniających do podpozycji 8713 90 00 wynika, iż mobility scooter wyposażone w oddzielną nastawną kierownicę są wyłączone z tej podpozycji i mogą być klasyfikowane do pozycji 8702. Do jednolitej wykładni i praktyki stosowania prawa na poziomie całej Unii przyczynia się także orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE. Nie można zatem przy ocenie sprawy niniejszej pominąć znaczenia wyroku TS UE z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt C-12/10 (Dz. Urz. UE C 63 z dnia 26 lutego 2011 r.), w którym Trybunał Sprawiedliwości wyjaśnił, że pozycję 8703 Nomenklatury Scalonej zawartej w załączniku nr 1 do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej, zmienionym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1810/2004 z dnia 7 września 2004 r., należy interpretować w taki sposób, że w jej zakres wchodzą trzy- lub czterokołowe pojazdy przeznaczone do przewozu jednej osoby, niekoniecznie niepełnosprawnej, o akumulatorowym napędzie elektrycznym, osiągające prędkość maksymalną od 6 do 15 km/h wyposażone w oddzielną i nastawną kolumnę kierownicy, zwane "wózkami elektrycznymi". Mając na względzie, że zgodnie z treścią art. 267 lit. b Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dawny art. 234 lit. b Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską), to Trybunał Sprawiedliwości jest właściwy do orzekania o wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty, wykładnia zaprezentowana przez TS w odpowiedzi na pytanie prejudycjalne zadane przez sąd krajowy nie może być pomijana przy wykładni prawa stosowanej przez inne sądy krajowe. Ustosunkowując się natomiast do przedłożonego przez stronę wyroku Sądu Apelacyjnego w Amsterdamie o sygn. akt 06/79 DK, stwierdzić należy, że ocena prawna wyrażona w 2008 r. w powołanym wyroku nie wiąże w niniejszym postępowaniu, bowiem wspomniany wyrok nie dotyczył rozpoznawanej sprawy, a wyżej omówione Noty Wyjaśniające i wyrok TS przyjęły wykładnię całkowicie odmienną. Stwierdzić również należy, że kwestia klasyfikacji taryfowej wózków (skuterów) elektrycznych o budowie zbliżonej do pojazdów, będących przedmiotem importu w niniejszej sprawie, była już przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyrokach z dnia 18 stycznia 2012 r. o sygn. akt I GSK 879/10, I GSK 815/10 i I GSK 831/10. W orzeczeniach tych NSA uznał, że tego rodzaju pojazdy nie są wózkami dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w pozycji CN 8713 i że należy je klasyfikować do kodu CN 8703, obejmującego pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko odnośnie klasyfikacji taryfowej tego rodzaju pojazdów, zaprezentowane w uzasadnieniach wspomnianych wyroków z dnia 18 stycznia 2012 r. W związku z przytoczonymi argumentami, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za w pełni trafne stanowisko Sądu pierwszej instancji, że pojazdy model [...], [...] i [...] nie są wózkami dla osób niepełnosprawnych, o którym mowa pozycji CN 8713 i że należy klasyfikować je do kodu CN 8703 obejmującego pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób – tak jak uczyniły to organy celne. Tym samym wskazany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się niezasadny. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 209 p.p.s.a. w związku z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i art. 207 § 2 p.p.s.a. i zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji zwrot części kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem uznał, że nakład pracy pełnomocnika organu - wyrażający się złożeniem tożsamych treściowo odpowiedzi na skargi kasacyjne w każdej ze spraw rozpoznawanych na posiedzeniu w dniu 26 czerwca 2012 r. - pozwalał na odstąpienie od zasądzenia zwrotu pełnych kosztów postępowania.