VI SA/Wa 1972/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 59 § 1 i § 2 k.p.a., po rozpoznaniu wniosku K. M. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. o nałożenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 złotych, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Do wydania postanowienia przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego doszło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne: Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na K. M. karę pieniężną w wysokości 10.000 złotych. Decyzja ta została doręczona skarżącemu 26 lutego 2009 r. Pismem, nadanym w Urzędzie Pocztowym w T. w dniu 17 marca 2010 r., strona wniosła odwołanie. W dniu [...] kwietnia 2010 r. organ odwoławczy wydał postanowienie, w którym stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 12 kwietnia 2010 r., nadanym w Urzędzie Pocztowym w R. Ś., skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. We wniosku skarżący podnosi, iż zaskarżona decyzja została odebrana przez J. Ś., który nie był uprawnionym do odbioru pisma, albowiem jest osobą niepełnoletnią i niezameldowaną pod wskazanym adresem. Osoba nieuprawniona do odbioru korespondencji przekazała ją skarżącemu z opóźnieniem. Główny Inspektor Transportu Drogowego, odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania podkreślił, iż w sprawie brak jest podstaw do przywrócenia terminu z uwagi na to, że strona nie uprawdopodobniła braku swej winy w niedochowaniu terminu. Argumentacja skarżącego o odebraniu korespondencji przez J. Ś. jest, zdaniem organu, niewiarygodna, albowiem na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego widnieje podpis "[...]". W związku z tym brak jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że korespondencję odebrał J. Ś.. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który uprawdopodobniłby, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2010 r. złożył K. M.. Stwierdził w niej, że nie zgadza się z interpretacją organu jakoby nie uprawdopodobnił braku swej winy. Do uchybienia terminu doszło z powodu przeszkody od niego niezależnej. Powiadomił także organy ścigania, aby te wyjaśniły, czy nie doszło do naruszenia prawa. Organ odwoławczy, wbrew obowiązkom, nie wyjaśnił wątpliwości występujących w tej sprawie i nie podjął żadnych działań zmierzających do jej emendacji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowiło postanowienie orzekające o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Instytucja przywrócenia terminu (art. 58 k.p.a.) stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. W świetle art. 58 k.p.a. przesłanki przywrócenia przez organ terminu są następujące: a) uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę (zainteresowanego), że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Wnoszący podanie (zainteresowany) musi zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie, b) wniesienie prośby o przywrócenie terminu, c) jednocześnie z wniesieniem prośby należy dokonać czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, d) wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Ten 7-dniowy termin jest nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). Tak więc warunkiem przywrócenia terminu, zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., jest uprawdopodobnienie, że jego uchybienie nastąpiło bez winy wnoszącego pismo. Jednocześnie skuteczność tego wniosku uzależniona jest od jego wniesienia w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia oraz dopełnienia uchybionej czynności (§ 2 tego przepisu). Dokonując oceny, złożonego przez K. M. wniosku o przywrócenie terminu, organ skoncentrował się na przesłance – braku winy w uchybieniu terminu. Brak natomiast jakichkolwiek ustaleń organu dotyczących dochowania, przez skarżącego, terminu do jego wniesienia. Tymczasem skuteczność złożonego wniosku o przywrócenie terminu jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 k.p.a., w tym dochowania terminu. Przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Ten 7-dniowy termin jest bowiem nieprzywracalny (art. 58 § 3 k.p.a.). Próbę wyjaśnienia tej przesłanki organ podejmuje dopiero w odpowiedzi na skargę stwierdzając, iż jest on spóźniony, albowiem już odwołanie winno zawierać wniosek o przywrócenie terminu. Kontrola działalności administracji publicznej, stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. decyzje, postanowienia. Odpowiedź organu administracji publicznej na skargę nie może uzupełniać zaskarżonej decyzji, postanowienia przez zamieszczenie w niej ocen i rozważań, które zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. powinny zawierać jej uzasadnienie faktyczne i prawne (wyr. NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., III SA 1838/91, ONSA 1992, nr 2, poz. 45). Rozpoznając ponownie sprawę organ poczyni w pierwszej kolejności ustalenia w przedmiocie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a. wniosek (prośbę) o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu. Jeśli zatem strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od uzyskania przez nią wiadomości o tym, że odwołanie zostało złożone z uchybieniem terminu. Tym samym odwołanie od decyzji nie musiało zawierać wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli strona składając je nie była świadoma, że składa je po terminie. Ustanie przyczyny uchybienia terminu to z reguły ustanie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia przez zainteresowanego, który dołożył należytej staranności. Ocena, czy strona dochowała terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, a w szczególności, czy przeszkoda ustała w dniu, w którym w mniemaniu zainteresowanego ustała przyczyna uchybienia, należy do organu administracji publicznej, który może odmówić przywrócenia terminu z powodu spóźnienia wniosku. Dla oceny dochowania terminu z art. 58 § 2 k.p.a., w przedmiotowej sprawie, znaczenie mieć będą ustalenia dotyczące prawidłowości doręczenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. Istotnie ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma (decyzji organu I instancji), zawartego w aktach administracyjnych wynika, że skarżący odebrał je 26 lutego 2010 r. Jednakże skarżący zakwestionował swój podpis na potwierdzeniu odbioru pisma, nie kwestionując jednocześnie otrzymania przesyłki (decyzji). Zasadniczą kwestią, wymagającą ustalenia przez organ, będzie więc ustalenie daty otrzymania decyzji organu I instancji, jeżeli istotnie skarżący nie odebrał decyzji w dniu 26 lutego 2009 r. mimo widniejącego podpisu "[...]" na zwrotnym poświadczeniu odbioru. Organ nie odniósł się do zarzutów skarżącego w przedmiocie odbioru pisma przez J. Ś., który w toku całego postępowania utrzymywał, iż to J. Ś., nieletni, na żądanie listonosza podpisał się jego nazwiskiem. Skierował w tym zakresie doniesienie do Prokuratury rejonowej w T. o popełnieniu przestępstwa z art. 271 § kk. W tym miejscu należy też wskazać, iż decyzja organu I instancji weszła do obrotu prawnego. Została bowiem wysłana i doręczona, tyle że osobie nieuprawnionej do odbioru (jeżeli okaże się, że odebrał ją J. Ś. podpisując się nazwiskiem "[...]"). Przy odmiennym rozumowaniu nie byłoby możliwości jej wzruszenia w żadnym trybie, bądź też wręcz odwrotnie, uznać należałoby, że z powodu wadliwości doręczenia, wniesienie odwołania możliwe byłoby w każdym czasie. Jednak żadna z tych koncepcji nie jest możliwa do zaaprobowania, jako że doszłoby w ten sposób do naruszenia zasady pewności obrotu prawnego. Stąd też wadliwe doręczenie decyzji może być wyeliminowane jedynie w drodze przywrócenia terminu wniesienia odwołania. Ustalenie daty odbioru decyzji mieć będzie decydujące znaczenie dla oceny terminu złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie zwalnia organu, wydającego na jego podstawie stosowne postanowienie, z obowiązku podjęcia wszelkich działań, których celem, z uwagi na słuszny interes obywateli, będzie dokładne wyjaśnienie okoliczności sprawy. Przepis ten nie zwalnia organu z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności procesowych. Zgodzić się należy ze skarżącym, że organ nie podjął wszelkich działań zmierzających do wyjaśnienia sprawy. Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, albowiem Główny Inspektor Transportu Drogowego naruszył przepisy postępowania – art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.