I OSK 519/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Runge- Lissowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. NSA Jerzy Solarski Protokolant asystent Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1202/10 w sprawie ze skargi M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania Wyrokiem z dnia 1.12. 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 1202/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił, zaskarżoną przez M. S., decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...].07.2009 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku M. S. o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości warszawskiej przy ul. P. (d. ul. G.). W uzasadnieniu Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawił następująco stan sprawy: Nieruchomość przy ul. P., będąca własnością Z. G., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), dalej dekret". Wnioskiem z 26.01.2001 r. M. S., następca prawny Z. G., wystąpiła o zwrot nieruchomości, a Prezydent m.st. Warszawy odmówił jego uwzględnienia, wskazując, że wniosek o przyznanie prawa do nieruchomości, o którym mowa w art. 7 ust. 1 dekretu, nie został złożony, do czego przychyliło się Kolegium. M. S. w postępowaniu i skardze podnosiła przeciwnie, że wniosek został złożony, jednak z uwagi na upływ czasu bądź zniszczenie lub zgubienie akt przez organy powoduje, że nie ma go w aktach, a na dowód powoływała zeznania świadków, z których wynika, że na spotkaniach rodzinnych w 1948 r. i w 1949 r. Z. G. pokazywał kopie złożonych dokumentów. Uchylając decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził: Rację mają organy, że brak jest wiarygodnego dowodu, aby d. właściciel złożył wniosek o przyznanie prawa do nieruchomości, zaś słusznie organy nie dały wiary zeznaniom świadków co do faktu złożenia wniosku. W aktach znajduje się natomiast wniosek Rejonowego Urzędu Likwidacyjnego z dnia 10.03.1949 r. dotyczący nieruchomości przy ul. P., jednak ten wniosek nie może być traktowany jako złożony w imieniu b. właściciela, gdyż urzędy likwidacyjne nie były legitymowane do takiego działania. Jednakże z wniosku Urzędu wynika, że nieruchomość została objęta w posiadanie 15.11.1948 r., jako wymieniona w ogłoszeniu zamieszczonym w Dzienniku Urzędowym Nr 27 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, podczas gdy organy uznają, że objęcie nastąpiło z dniem 16.08.1948 r., tj. z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20. Taka rozbieżność budzi zastrzeżenia, nie można zatem uznać, iż jednoznacznie została ustalona data skutecznego objęcia gruntu w posiadanie, zatem nie wiadomo od kiedy otworzył się, wskazany w art. 7 ust. 1 dekretu, 6-miesieczny termin na złożenie wniosku. W sprawie ma to znaczenie, gdyż gdyby okazało się, że objęcie w posiadanie gruntu było wadliwe, to wówczas wniosek M. S. z 26.01.2001 r. mógłby być traktowany jako złożony w terminie. Podzielić natomiast należy co do zasady stanowisko organów, że niezłożenie wniosku w terminie określonym wykluczało możliwość wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w zakresie prawa do gruntu. Reprezentowane przez radcę prawnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania i zarzucając naruszenie: I. Przepisów prawa materialnego: - tj. art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż grunt nieruchomości warszawskiej położony przy ul. P. nie został skutecznie objęty w posiadanie, podczas gdy grunt ten został skutecznie objęty w posiadanie na podstawie Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy z dnia 16 sierpnia 1948 r. Nr 20. II. Naruszenie przepisów procesowych, - tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi podkreślono, że Dziennik Urzędowy Nr 27 dotyczył objęcia gruntów na obszarze prawobrzeżnej części Warszawy, zaś nieruchomości przy ul. P. dotyczy Dziennik Nr 20, co zostało zbadane w trakcie postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Uchylenie decyzji z przyczyn wskazanych art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", następuje wówczas, jeżeli organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania innych anieli objętych podstawą do wznowienia postępowania, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takiego istotnego naruszenia przepisów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny dopatrzył się w tym, że organy nie ustaliły z jaką datą nastąpiło objęcie przez gminę m.st. Warszawy w posiadanie gruntu przy ul. P.. Jednak w stanie sprawy, a przy tym stwierdzeniach Sądu co do tej okoliczności, z takim stanowiskiem trudno się zgodzić. Organy uznały, że objęcie gruntu przy ul. P. w posiadanie nastąpiło z dniem ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Nr 20 Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego m.st. Warszawy, zaś Wojewódzki Sąd ma wątpliwości wynikające z tego, że we wniosku Urzędu Likwidacyjnego dotyczącego tej nieruchomości podana została data objęcia z Dziennika Urzędowego Nr 27. Okoliczność objęcia gruntu w posiadanie jest łatwa do ustalenia przez porównanie tych dwóch Dzienników Urzędowych, które jako łatwo dostępne mogły być przez Wojewódzki Sąd zbadane, jako przesłanki mające znaczenie w sprawie. Na marginesie podkreślić należy, że Dziennik Nr 27 dotyczy objęcia gruntów po prawej stronie rzeki Wisły, zaś ul. P. leży po jej lewej stronie. Okoliczność tę zatem mógł i powinien Wojewódzki Sąd zbadać we własnym zakresie, skoro budziła jego wątpliwość, to po pierwsze. Po drugie, istotne jest jaki cel miałby przyświecać tym ustaleniom. Wojewódzki Sąd stwierdził, że wniosek dekretowy nie został złożony, zaś wystąpiła z nim M. S. 26.01.2001 r. Jakie zatem znaczenie w sprawie miałoby mieć ustalenie "jednoznaczne" daty objęcia w posiadanie gruntu dla terminowości złożenia wniosku z dnia 26.01.2011 r. Nawet jeżeliby uznać, że objęcie nastąpiło z datą podaną we wniosku Urzędu Likwidacyjnego, to i tak wniosek z 26.01.2001 r. byłby złożony po terminie. Ustalenia takie, jakie nakazał organom poczynić Wojewódzki Sąd, miałyby znaczenie tylko gdyby Sąd ten uznał, że wniosek dekretowy został złożony przez b. właściciela w latach 1948 lub 1949. Jednak Sąd stwierdził, że brak jest wiarygodnego dowodu na jego złożenie, gdyż zeznań świadków za taki traktować nie można. Uchylenie zatem decyzji celem zbadania daty objęcia gruntu przy ul. P. w posiadanie, w sytuacji gdy istnieje możliwość dokonania tego przez Sąd, bowiem Dzienniki Urzędowe są tak samo dostępne, jak i przepisy dekretu z 1945 r., naruszało art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., gdyż brak dokładnego odniesienia się w decyzji do daty wynikającej z wniosku Urzędu Likwidacyjnego nie miało cech istotnego naruszenia prawa mającego mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 p.p.s.a. W ponownym postępowaniu Wojewódzki Sąd oceni zatem zgodność z prawem zaskarżonej przez M. S. decyzji, uwzględniając daty wynikające z Dzienników Urzędowych Nr 20 i Nr 27.