III SA/Kr 770/10

WyrokWSA w Krakowie2010-12-01

Skład orzekający: Bożenna Blitek, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi przysługuje prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości odpowiadającej funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę za okres wsteczny, jeśli formalny wniosek o przyznanie tego świadczenia w nowej wysokości złożył z opóźnieniem?
Ratio decidendi
Prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego powstaje na podstawie decyzji administracyjnej, która ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki prawne ex nunc (na przyszłość). Brak wniosku strony o przyznanie świadczenia w określonej wysokości powoduje, że prawo do tego świadczenia nie powstaje za okres wcześniejszy. W związku z tym, policjantowi nie przysługuje prawo do wyrównania równoważnika za okres wsteczny, jeśli formalny wniosek w nowej wysokości złożył z opóźnieniem.
Stan faktyczny
Policjant M. H. pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi nieposiadającemu rodziny. Po złożeniu oświadczenia mieszkaniowego, w którym wskazał, że zamieszkuje z córką, organ I instancji uchylił poprzednią decyzję i przyznał równoważnik w wyższej wysokości, odpowiadającej funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę, ale tylko od daty złożenia nowego oświadczenia. Policjant domagał się przyznania wyższej stawki równoważnika za okres wsteczny, powołując się na art. 107 ustawy o Policji. Organy administracji oraz sąd uznały, że prawo do wyższej stawki nie powstało za okres wsteczny z powodu braku wcześniejszego wniosku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek Sędziowie : WSA Elżbieta Kremer (spr. ) WSA Halina Jakubiec Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. H. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 25 maja 2010 r. Nr : [...] w przedmiocie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego s k a r g ę o d d a l a . Decyzją nr [...] z dnia 25 maja 2010r. Komendant Wojewódzki Policji , po rozpoznaniu odwołania M. H., utrzymał w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w G. z dnia [...] 2010r. nr [...] w sprawie uchylenia z dniem 16 lutego decyzji nr [...] z dnia [...] 1999r.Komendanta Powiatowego Policji w G. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, cofnięcia z dniem 16 lutego 2010r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi nie posiadającemu rodziny i przyznania z dniem 17 lutego 2010r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę. Wydanie decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi i prawnymi. M. H. pełni służbę w Policji od 16 września 1991r., jest policjantem w służbie stałej. Od 30 października 1997r. pobiera równoważnik za brak lokalu mieszkalnego, ostatnio na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 1999r. w wysokości przysługującej policjantowi nie posiadającemu rodziny. W składanych oświadczeniach mieszkaniowych M. H. podawał, że zamieszkuje z siostrą L. H. w jej mieszkaniu położonym w G. ul.[...]. Natomiast jego dzieci A. H. i Z. H. zamieszkują z matką w miejscowości K. Natomiast w odrębnym postępowaniu toczyła się sprawa z wniosku M. H. o przyznanie pomocy finansowej, która ostatecznie zakończyła się decyzją z dnia [...] 2010r. nr [...] o przyznaniu pomocy finansowej w kwocie 8.338,00zł, ( z uwzględnieniem dwóch norm zaludnienia), która będzie wypłacona nie później niż do 2 września 2010r. W dniu 17 lutego 2010r. M. H. złożył oświadczenie mieszkaniowe w którym podał, że w lokalu w G. ul.[...] , którego głównym najemcą jest siostra L. H., zamieszkuje wraz z córką A. H. Podał, że córka jest zameldowana u swojej matki pod adresem K. , ale on ponosi wszelkie koszty jej utrzymania. Podał, że córka A. H. od dnia 20 maja 2003r. mieszka z nim. Przedłożył ugodę sądową jaką zawarł z byłą żoną U. H. w dniu 8 października 2003r. w sprawie sygn.akt [...]na mocy której od 1 czerwca 2003r. M. H. ponosi pełne koszty utrzymania córki A. H., a U. H. ponosi pełne koszty utrzymania syna Z. H. W oświadczeniu które złożył w dniu 17 lutego 2010r. wniósł "o naliczenie dodatkowej normy za brak lokalu mieszkalnego z wyrównaniem 3 lata wstecz". Komendant Powiatowy Policji w G. decyzją nr [...] z dnia [...] 2010r. , wydaną na podstawie art.92 ust.1 i art.97 ust.5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tj. Dz.U. z 2007r. Nr 43, poz.277 z zm.) w zw z § 1, 5, 6, 9 ust.1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2002 Nr 100, poz.918 z zm.), uchylił z dniem 16 lutego decyzję z dnia [...] 1999r. o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, cofnął z dniem 16 lutego 2010r. uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi nie posiadającemu rodziny i przyznał z dniem 17 lutego 2010r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości przysługującej funkcjonariuszowi posiadającemu rodzinę. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że spełnione zostały przesłanki do przyznania równoważnika w wysokości uwzględniającej normy dla M.H. i córki A. H., przesłanki te został spełnione w dniu 17 lutego 2010r. i od tej daty przyznany został równoważnik. Organ wskazał, że brak podstaw prawnych do przyznania dodatkowej normy równoważnika za okres trzech lat wstecz. Organ wskazał, że to policjant jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymywania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albo na jego wysokość. Mimo, że istniały podstawy, aby M.H. ubiegał się wcześniej o przyznanie wyżej stawki równoważnika, uczynił to dopiero w dniu 17 lutego 2010r. W odwołaniu od decyzji skarżący zakwestionował nie przyznanie mu wyżej stawki równoważnika za okres wsteczny tj za trzy lata. Przedstawił swoją sytuację rodzinną, a także wskazał na art. 107 ustawy o Policji, który został całkowicie pominięty przy podejmowaniu decyzji. Komendant Wojewódzki Policji opisaną we wstępie decyzją nr [...] z dnia 25 maja 2010r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ w pełni podtrzymał ustalenia faktyczne i argumentacje prawną zawarta w decyzji I instancji. Odnośnie zaś zawartego w odwołaniu zarzutu naruszenia art.107 ustawy o Policji zgodnie z którym " roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia w którym roszczenie stało się wymagalne " organ wskazał, że decyzja o przyznaniu równoważnika za brak lokalu ma charakter konstytutywny – wywołuje skutek ex nunc ( na przyszłość ) ( tak min. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006r. sygn.akt II SA/Wa 580/06) Skutki wydania decyzji powstają dopiero od momentu jej doręczenia, bezpodstawne jest więc żądanie wypłaty równoważnika w pełnej wysokości za okres wcześniejszy. Skoro prawo do świadczenia jeszcze nie powstało, to roszczenie również nie istnieje, a więc art.107 ustawy o Policji nie ma w niniejszej sprawie zastosowania. Skargę na powyższą decyzję złożył M. H., w skardze wnosił o zmianę zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podał, że domaga się przyznania równoważnika jak dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę za okres od 19 lutego 2007r. do 19 lutego 2010r., czyli zastosowania art.107 ustawy o Policji. Odnośnie powołanego w uzasadnieniu decyzji wyroku WSA w Warszawie sygn.akt II SA/Wa 580/06 podał, że wyrok ten zapadł w innej sprawie i jego nie dotyczy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. A w uzasadnieniu podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w rozpoznawanej sprawie jest bezzasadna, albowiem zaskarżona decyzja zgodna jest z obowiązującym stanem prawnym. Bezspornym w sprawie jest, że M. H. zawiadomił organ I instancji o fakcie zamieszkiwania z nim córki A. H. dopiero w dniu 17 lutego 2010r. składając stosowne oświadczenie mieszkaniowe o przyznanie równoważnika z tytułu braku lokalu mieszkalnego w wysokości takiej jak dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę i od tej daty organ przyznał równoważnik w tej wysokości. Problemem spornym jest żądanie skarżącego dotyczące okresu trzech lat wstecz tj od 17 lutego 2007r. do 17 lutego 2010r. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Komendanta Wojewódzkiego Policji zawarte w zaskarżonej decyzji o braku podstaw prawnych do uwzględnienia tego żądania. Prawo do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, podobnie jak inne formy pomocy mieszkaniowej o których mowa w rozdziale 8 ustawy o Policji nie powstaje z mocy prawa. Prawo policjanta do równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego powstaje na podstawie decyzji administracyjnej, która może być wydana wówczas gdy policjant złoży stosowny wniosek o przyznanie tej formy pomocy mieszkaniowej i gdy spełnione są ustawowe przesłanki określone w art.92 ustawy o Policji. Decyzja ta ma charakter konstytutywny tzn dopiero na podstawie tej decyzji powstaje prawo do równoważnika pieniężnego. Postępowanie w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego może być wszczęte wyłącznie na wniosek strony, organ nie może wszcząć takiego postępowania z urzędu. Brak wniosku strony o przyznanie równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego, bądź też brak stosownego wniosku dotyczącego wysokości należnego równoważnika powoduje, że prawo do równoważnika bądź też prawo do równoważnika w określonej wysokości nie powstaje. Nie mają prawnego znaczenia motywy, okoliczności, z powodu których policjant nie składa wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego mimo, że spełnia ustawowe przesłanki do jego otrzymania. Natomiast wniosek taki może być złożony w każdym czasie, ale zawsze będzie dotyczył sytuacji na przyszłość, wydanie decyzji administracyjnej o przyznaniu prawa do równoważnika, która ma charakter konstytutywny oznacza, że prawo to nie mogło powstać za okres wsteczny. Zarzut naruszenia art.107 ustawy o Policji jest bezprzedmiotowy, słusznie organy wskazały, że przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Trudno bowiem rozważać kwestię przedawnienia roszczenia jeżeli prawo z którego to roszczenie można by wywieźć nie istniało wcześniej, albowiem prawo do równoważnika pieniężnego nie powstaje z mocy prawa, ale powstaje na podstawie decyzji administracyjnej. Stąd też słusznie organy wskazały, że w rozpoznawanej sprawie teoretycznie od 1 czerwca 2003r. spełnione były przesłanki do otrzymywania przez skarżącego równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu w wysokości jak dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę, ale nie złożenie w tej dacie wniosku spowodowało, że odpowiednia decyzja nie mogła być wydana, a w konsekwencji prawo do równoważnika pieniężnego w wysokości jak dla funkcjonariusza posiadającego rodzinę nie powstało, prawo to powstało dopiero z datą złożenia wniosku tj 17 lutego 2010r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło