VII SA/Wa 104/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak- Podsiadły, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie drogi wewnętrznej skargę oddala Sygnatura akt VIISA/Wa 104/10 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] i umorzył postępowanie I instancji wszczęte przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na wniosek J. R. w sprawie dotyczącej drogi wewnętrznej [...] w rejonie nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] jako podmiotu nieuprawnionego do żądania wszczęcia przedmiotowego postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że decyzją wydaną w I instancji odmówiono Miastu [...] nałożenia obowiązku wykonania określonych robót budowlanych dotyczących drogi wewnętrznej [...] w rejonie nieruchomości położnej przy ul. [...] w [...] ze względu na brak jakichkolwiek robót budowlanych wskazujących na zmianę geometrii ulicy [...]. Podkreślił, iż kluczową kwestią w przedmiotowej sprawie było właściwe ustalenie stron postępowania, albowiem złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną ani nie działa jako pełnomocnik bądź przedstawiciel strony powinno spowodować wydanie decyzji odmownej z przyczyn formalnych tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. Wszczęcie postępowania na wniosek nie legitymowanej strony jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. W ocenie [...]WINB organ I instancji nie zbadał tego czy podmiot inicjujący postępowanie w niniejszej sprawie a mianowicie J. R. jest podmiotem uprawnionym do żądania wszczęcia takiego postępowania. Następnie przytoczono treść art. 28 kpa wskazując, iż pojęcie strony jakim posługuje się ten przepis może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego tzn. z konkretnej normy prawnej, która stanowi podstawę do sformułowania interesu prawnego, nie może zaś wynikać tylko z określonego stanu faktycznego na który skarżący się powoływał. W świetle załączonych do akt sprawy wypisów z rejestru gruntów i mapy sytuacyjnej J. R. jest użytkownikiem działki oznaczonej nr. [...] oraz współwłaścicielem działki o numerze [...], które położne są przy ulicy [...]w [...]. Działki te nie graniczą bezpośrednio z posesją położoną przy ul. [...] w [...] stanowiącą współwłasność D. i T. W. Inwestycje wykonane na terenie posesji przy ul. [...] w [...] w żaden sposób nie oddziałują na posesję położną przy ulicy [...]. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził , że postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego zostało wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu. Argumentację J. R. należy wiec uznać za dotyczącą jego interesu faktycznego nie stanowiącego samoistnej przesłanki do uznania go za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. Niezależnie od powyższego podkreślono, że organ I instancji nie skierował wydanej przez siebie decyzji do pełnomocników T. W. pomimo, że stosowne pełnomocnictwo zostało złożone do akt I instancji. Za niezrozumiałe uznano to, że organ I instancji jako adresata swojej decyzji wskazał Miasto [...]w sytuacji kiedy rozpatrywał wniosek J. R. Wyjaśniono jednocześnie, że umorzenie wadliwego postępowania administracyjnego wszczętego na wniosek podmiotu do tego nie legitymowanego nie wyłącza możliwości wszczęcia postępowania z urzędu lub na wniosek podmiotu uprawnionego. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł J. R. zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego a mianowicie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego przez nie zastosowanie tej normy dla ustalenia, że skarżącemu wbrew poglądowi prezentowanemu w zaskarżonej decyzji służy przymiot strony w sprawie niniejszej albowiem jest on właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego jakim jest droga osiedlowa nosząca nazwę ulica [...], 2) naruszenie art. 7 i 77 kpa przez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przez pominięcie, że przedmiotowy obiekt budowlany i nieruchomość skarżącego znajdują się w obszarze objętym tym samym planem realizacyjnym wydanym dla tego samego osiedla domów jednorodzinnych i zatwierdzonym decyzją nr. [...] z dnia [...] listopada 1992 r Urzędu Dzielnicy [...] a ustalenia tego planu realizacyjnego i planu organizacji ruchu na tym osiedlu zostały naruszone wskutek samowolnej zmiany geometrii ulicy [...] przez zmniejszenie planowanej tam ilości miejsc parkingowych, nadto pominięcie, że adresatem decyzji organu I instancji wydanej w postępowaniu wszczętym na wniosek skarżącego uczyniono Miasto [...]choć nie było ono w ogóle jego stroną i nie brało w nim udziału, 3) obrazę art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz art. 3 pkt. 1 b i 3 Prawa budowlanego przez ich niezastosowanie w sprawie niniejszej dla oceny, że ulica [...] jest obiektem budowlanym stanowiącym całość techniczno użytkową wraz z tą jej częścią, która w planie zagospodarowania osiedla domów jednorodzinnych wybudowanego w rejonie ulic [...],[...] i [...]przeznaczona została na parking osiedlowy przewidziany do użytku publicznego. Projektowanie, budowanie i korzystanie z niej w konsekwencji nie może naruszać uzasadnionych interesów osób trzecich. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej jak również o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie jest m.in. określenie kręgu podmiotów, które muszą być uznane za strony tegoż postępowania. To, że dany podmiot ma przymiot strony przesądza również o tym, że ów podmiot może skutecznie wystąpić z wnioskiem o jego wszczęcie. W tym miejscu godzi się przypomnieć, iż postępowanie prowadzone w sprawie niniejszej było następstwem pisma J. R. z dnia 28 grudnia 2006 r, Z jego treści wynika, że autor domaga się wydania decyzji odnoszącej się do legalności budowlanej obiektów położonych przy ulicy [...] polegającej na: 1) zmianie geometrii ulicy [...] spowodowanej przesunięciem jej krawędzi o około 2 metry i wykorzystanie pozyskanej w ten sposób powierzchni ( przewidzianej w planie zagospodarowania na parking osiedlowy) do posadzenia drzew oraz krzewów, 2) wybudowanie podjazdu oraz bramy do dodatkowego miejsca postojowego, 3) posadzeniu drzew w strefie kontrolowanej gazociągu średniego ciśnienia ( 20 - 30 cm od gazociągu) co jest naruszeniem warunków technicznych i stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa publicznego. Z akt sprawy wynika, że kwestie poruszone przez skarżącego w pkt. 2 stały się przedmiotem odrębnego postępowania, które zostało poddane kontroli sądowej w sprawie o sygn. akt VIISA/Wa 1007/08. W sprawie niniejszej pozostaje zatem kwestia wykorzystania powierzchni gruntu przewidzianej 18 lat temu na parking osiedlowy ( który nigdy nie został zbudowany) a obsadzonej przez małżonków [...] drzewami i krzewami. To, że drzewa i krzewy zostały tamże posadzone jest niesporne. Przyznaje to nawet organ I instancji ( str. 2 uzasadnienia decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r.) Jeśli tak istotnie jest to powstaje pytanie czy skarżący jako mieszkaniec tego samego osiedla i właściciel domu znajdującego się przy tej samej ulicy co dom małżonków [...] ma interes prawny ( w rozumieniu art. 28 kpa) w żądaniu likwidacji nasadzeń, o których mowa i czy jego źródłem mogą być zapisy znajdujące się w planie realizacyjnym wydanym dla istniejącego osiedla domów jednorodzinnych a zatwierdzonych decyzją z dnia [...] listopada 1992 r. nr [...]wydaną przez Urząd Dzielnicy Gminy [...] W ocenie Sądu na powyższe pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Plan realizacyjny nie nakładał bowiem obowiązku budowy parkingu. To, że osiedle domów powstało bez takiego parkingu mimo, że był przewidywany nie oznacza więc iż skarżący może domagać się korzystania czy też umożliwienia mu korzystania z czegoś czego nigdy nie było i czego aktualnie nie ma. Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika nawet aby ktokolwiek był zainteresowany realizacją tej inwestycji w przyszłości. Wynika natomiast to, że nie zmieniono geometrii ulicy [...] a usytuowanie ogrodzenia działki małżonków [...] jest zgodne z jej granicami. W związku z powyższym trudno mówić nawet o tym, że skarżący ma interes faktyczny w przedmiotowej sprawie. Trzeba również zauważyć, że małżonkowie [...] nie są tymi, od których cokolwiek zależy gdy chodzi o realizację parkingu. Poza tym gdyby rzeczywiście miałby on być budowany to inwestor usunąłby nasadzenia względzie zleciłby usunięcie ich małżonkom [...]. Aktualnie nie ma więc ani uzasadnienia prawnego ani faktycznego aby likwidować znajdujące się tamże rośliny ( kwestia ich wpływu na przebiegające rury gazociągowe była przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu). Jak już nadmieniono wcześniej interes prawny skarżącego winien być w niniejszej sprawie oceniany na podstawie art. 28 kpa. Przywoływany w skardze oraz na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku ( przez pełnomocnika skarżącego) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego jest lex specialis w stosunku do art. 28 kpa i może mieć zastosowanie zgodnie z jego brzmieniem wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Oznacza to, że zarzut sformułowany w punkcie 1 skargi nie może być uwzględniony. Fakt, że nieruchomość skarżącego położona jest przy tej samej drodze osiedlowej co nieruchomość uczestników nie powoduje , że skarżący ma interes prawny w żądaniu usunięcia drzew i krzewów, które rosną przy granicy ich działki. Powyższe zwalnia Sąd od konieczności ustosunkowywania się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze. Przemawia również za uznaniem, iż kwestionowana decyzja nie narusza prawa także gdy chodzi o jej formę. W przypadku bowiem gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa. Jeżeli ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym a postępowanie przed organem I instancji nie powinno być w ogóle z tej przyczyny wszczęte umorzenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 kpa w związku z art. 105 § 1 kpa a decyzja organu I instancji podlega uchyleniu ( tak NSA m.in. w wyroku z dnia 25 września 2008 r. sygn. akt II OSK 1058/07 - Lex nr. 508475). Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 151 p.p.s.a.