VIII SA/Wa 958/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010r. Minister Obrony Narodowej, po rozpoznaniu wniosku M.M. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2010r. o zwrocie odwołania wymienionego M.M. od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2010r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie I instancji o zwrocie w/wymienionego odwołania wnoszącemu odwołanie M. M.. Zaskarżone postanowienie zapadło w toku postępowania w którym ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy: W dniu [...].04.2010r. M.M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika /radcę prawnego/ złożył do Ministra Obrony Narodowej /dalej określany jako "MON"/, odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] marca 2010r. o odmowie uchylenia decyzji z dnia [...] września 2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego Świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł za okres od [...] października 2004r. do dnia [...] lipca 2006r. MON wspomnianym wyżej postanowieniem z dn. [...].06.2010r. działając na podstawie art. 66 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz U z 2000r. nr 98 poz.1071 ze zm. dalej określany jako "kpa"/ oraz art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 10.12.1993r. o zaopatrzeniu żołnierzy zawodowych oraz członków ich rodzin /Dz. U. z 2004r. nr 8 poz. 66 ze zm./ po rozpoznaniu odwołania M.M. zwrócił powyższe odwołanie wnoszącemu. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia MON podniósł, że w wydanej decyzji od której strona wniosła odwołanie, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. zawarł pouczenie o przysługującym stronie prawie odwołania się od decyzji do Sądu Okręgowego Wydział Ubezpieczeń Społecznych w W.. Ponieważ z treści odwołania wynikało, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny /sąd ubezpieczeń społecznych/, stosownie do art. 66 § 3 kpa, odwołanie zwrócono wnoszącemu. W środku odwoławczym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy do MON, M. M. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika radcę prawnego, wniósł o wydanie decyzji w trybie art. 32 ust. 1 ustawy z dn. 10.12.1993r. zwalniającej M.M. z obowiązku zwrotu pobranego świadczenia emerytalnego, ewentualnie na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dn.10.12.1993r. lub art.154 - 155 kpa uchyleniu decyzji Dyrektora WBE z dn. [...].09.2006r. lub wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie w której wydano przedmiotową decyzję. W ocenie odwołującego się złożony wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierza zawodowego, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w administracyjnym toku postępowania. Organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest w ocenie odwołującego się MON jako organ nadrzędny nad Dyrektorem WBE a nie Sąd Okręgowy w W.. Należy zauważyć, że strona posłużyła się tymi samymi zarzutami i argumentacją jak w sprawie w przedmiocie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dnia [...] września 2006r. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010r. MON, po ponownym rozpoznaniu wniosku, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...].06.2010r., podnosząc w pisemnym uzasadnieniu rozstrzygnięcia, że sprawy dotyczące emerytur i rent, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych należą do kategorii spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych stosownie do art. 476 § 2 kodeksu postępowania cywilnego. Natomiast zgodnie z art. 461 § 2 kodeksu postępowania cywilnego, w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych w których wniesiono odwołanie od decyzji wojskowego organu emerytalnego, właściwy jest sąd w którego okręgu ma siedzibę ten organ. W stanie faktycznym sprawy M.M., należało zatem uznać, że właściwym w sprawie wniesionego odwołania od decyzji z zakresu ubezpieczeń społecznych jest sąd powszechny i dlatego, stosownie do art.66 § 3 kpa, wniesione odwołanie należało zwrócić wnoszącemu. Skargę na powyższe postanowienie MON do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M.M. reprezentowany przez pełnomocnika /radcę prawnego/. W skardze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia MON oraz poprzedzającego go postanowienia z dnia [...].06.2010r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonym postanowieniom zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 31 i 32 ustawy z dn.10.12.1993r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin w związku z art. 117 § 1-2 kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie, że odwołanie od decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. o usunięcie z obrotu prawnego decyzji organu emerytalnego, rozstrzyga sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, podczas gdy organem właściwym do rozpatrzenia odwołania jest MON jako organ wyższego stopnia w stosunku do Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W.. Autor skargi w jej uzasadnieniu podniósł, że argumentacja MON zawarta w zaskarżonym postanowieniu nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jest sprzeczna z mającymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy z dn. 10.12.1993r. oraz orzecznictwem sądowym w tym zakresie. Na poparcie tez autor przywołał uchwałę SN z dn. 7.04.2010r. sygn. II UZP 3/10 oraz postanowienie SN z dn.14.01.2010r. W orzeczeniach tych, w ocenie skarżącego wyrażono pogląd, że usunięcie rażąco naruszającej prawo decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny z obrotu prawnego powinno nastąpić w trybach przewidzianych w kpa i powinien dokonać tego MON jako organ wyższego stopnia nad wojskowym organem emerytalnym. Stąd rozpoznanie odwołania od decyzji wydanej przez WBE podlega rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a nie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych. W odpowiedzi na skargę MON wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zwartą w zaskarżonym postanowieniu. W replice na stanowisko MON, w piśmie procesowym z dn. [...].11.2010r. pełnomocnik skarżącego odniósł się do argumentacji MON z odpowiedzi na skargę oraz podtrzymał swoje twierdzenia o konieczności rozstrzygnięcia wniosku skarżącego w postępowaniu administracyjnym przywołując na poparcie twierdzeń przytaczane już orzecznictwo sądowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Jak stanowi przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dn.25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1269 ze zm./ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie bądź też inny akt administracyjny lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /vide art. 134 § 1 ustawy z dn. 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2002 Nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwaną dalej p.p.s.a.. W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M.M. nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia czy MON, jak uważa skarżący, jest organem wyższego stopnia od decyzji wydawanych przez wojskowy organ emerytalny i czy od wydanych przez ten organ rozstrzygnięć przysługują środki odwoławcze w administracyjnym toku postępowania. Decyzja z dn. [...].03.2010r. znak [...] o odmowie uchylenia decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w W. z dn. [...].09.2006r. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, wydana została na podstawie art. 31 i 32 cyt. ustawy z dn.10.12.1993r./ i jest to decyzja z zakresu zaopatrzenia emerytalnego i rentowego/. Zgodnie z art.180 § 2 kpa sprawy wynikające z przepisów o zaopatrzeniach emerytalnych i rentowych są sprawami z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z kolei zgodnie z art.181 kpa organy odwoławcze właściwe w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych określają przepisy odrębne. W odniesieniu do spraw z zakresu ubezpieczenia emerytalno-rentowego żołnierzy zawodowych, tryb postępowania i właściwe organy, określają przepisy art. 31-36 cyt. ustawy z dn.10.12.1993r. Zgodnie z art. 31 ust. 1 w/wym. ustawy prawo do zaopatrzenia emerytalnego i wysokość świadczeń pieniężnych z tytułu tego zaopatrzenia ustala w formie decyzji wojskowy organ emerytalny. Natomiast stosownie do treści art. 31 ust. 4 powołanej ustawy, od w/wym. decyzji przysługuje zainteresowanemu odwołanie do właściwego sądu wg. zasad określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego. Art. 32 ust. 2 wspomnianej ustawy stanowi, że decyzje ostateczne od których nie zostało wniesione odwołanie do właściwego sądu /sądu powszechnego/, mogą być z urzędu przez wojskowy organ emerytalny zmieniane, uchylane lub unieważniane na zasadach określonych w przepisach kpa. Oznacza to, że decyzje Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego nie są poddawane kontroli instancyjnej w postępowaniu odwoławczym określonym w kpa, a organ ten orzeka w pierwszej i ostatniej instancji administracyjnej. Z powyższego wynika, że MON nie może być uznany za organ wyższego stopnia w tego rodzaju postępowaniach z zakresu zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych nad wojskowym organem emerytalnym i nie jest uprawniony do rozpoznania odwołania od decyzji wojskowego organu emerytalnego w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych. W związku z tym odwołanie skarżącego od wspomnianej decyzji wojskowego organu emerytalnego z dnia [...].03.2010r. podlega rozpoznaniu przez właściwy sąd powszechny w postępowaniu wynikającym z przepisów kodeksu postępowania cywilnego a nie w postępowaniu administracyjnym regulowanym kpa. Stąd działanie MON polegające na zwrocie wniesionego odwołania w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wnoszącemu, w związku ze stwierdzeniem, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny- jest działaniem znajdującym uzasadnienie w powołanych przez organ przepisach prawnych. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela takie rozumienie przepisów art. 31 i 32 cyt. ustawy z dn.10.12.1993r. oraz podziela ugruntowany już w orzecznictwie pogląd, że decyzje wojskowego organu emerytalnego nie są poddawane kontroli instancyjnej w postępowaniu odwoławczym w administracyjnym toku postępowania, a organ ten orzeka w pierwszej i ostatniej instancji administracyjnej. W sprawach dotyczących zaopatrzenia emerytalnego żołnierzy zawodowych nie orzeka organ II instancji i za taki nie może być uznany MON /vide postanowienie NSA z dn.1.02.2010r. sygn. akt I OW 7/10/. Sąd nie podzielił ocen zawartych w skardze, w szczególności również co do przedstawionego orzecznictwa SN. W przytoczonej uchwale SN z dn. 7.04.2010r. sygn. II UZP 3/10 oraz postanowieniu SN z dn.14.01.2010r. SN wypowiedział się, że żądanie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojskowy organ emerytalny podlega rozpatrzeniu w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym, a nie przed sądem pracy i ubezpieczeń społecznych, natomiast nie zajmował stanowiska co do tego, który organ administracyjny jest właściwy w tych sprawach. Wspomniane orzeczenia SN nie mają zastosowania i odniesienia do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego w rozpoznawanej sprawie. Mając powyższe na względzie, uznając zgodność z prawem zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.