I SA/Wa 636/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Iwona Kosińska Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej G. w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lutego 2010 roku nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Spółdzielni [...] od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1989 roku o oddaniu Spółdzielni [...] w użytkowanie wieczyste terenu położonego w W. Dzielnicy [...] o pow. [...] m2, w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2 (dawna działka nr [...] i [...]) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu decyzji organ podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1989 roku nr [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Dzielnicy [...] orzekł o oddaniu Spółdzielni [...] w użytkowanie wieczyste terenu położonego w W. Dzielnicy [...] o pow. [...] m2 Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2006 roku stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki z dnia [...] lutego 1989 roku w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] m2. Po rozpoznaniu odwołania Spółdzielni [...] w W. Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2008 roku uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2006 roku i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji celem ustalenia aktualnego stanu prawnego nieruchomości. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2009 roku nr [...] stwierdził nieważność decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki z dnia [...] lutego 1989 roku orzekającej o oddaniu w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] terenu położonego w W. o pow. [...] m2, w części dotyczącej nieruchomości przy ul. [...], oznaczonej jako działki nr [...] i [...] o pow. [...] m2. Po rozpoznaniu odwołania złożonego przez Spółdzielnię [...] w W. organ odwoławczy stwierdził, że wadliwość decyzji należy oceniać według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jej wydania. Art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości , który obowiązywał w momencie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1989 roku przewidywał możliwość przekazywania posiadaczom gruntów państwowych, którzy w dniu 11 sierpnia 1988 roku nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów państwowych wydanymi w formie przewidzianej prawem i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 roku o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Jednak przekazanie gruntu na rzecz jego dotychczasowego posiadacza możliwe było tylko w sytuacji, gdy grunt państwowy nie był wcześniej prawnie rozdysponowany. Organ stwierdził, że w niniejszej sprawie w momencie wydania decyzji przez z dnia [...] lutego 1989 roku sporna nieruchomość była własnością i znajdowała się w zarządzie P. na podstawie umów o nabycie nieruchomości tj. aktów notarialnych z dnia [...] kwietnia 1938 r., [...] czerwca 1938 r., [...] czerwca 1938 r. i [...] czerwca 1938 r. Wobec powyższych ustaleń organ stwierdził, że przekazanie w użytkowanie wieczyste gruntów, których stan prawny został uregulowany na rzecz innego podmiotu tj. znajdowały się w zarządzie P. stanowiła rażące naruszenie przepisu art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku. Organ odwoławczy wskazał również , że kwestia powstania zarządu i jego udokumentowania- zgodnie z przepisami ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r.- może wynikać również z umowy o nabyciu nieruchomości. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia [...] w W. - zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania a mianowicie art. 7, 8,16, 77 § 1, 107 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 4 ust. 4, art. 33 ust. 3 i art. 80 ust. 2 ( wcześniej art. 87 ust. 2) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 roku nr 30 poz. 127 ze zm.). W konkluzji skargi wniesiono o uchylnie zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz utrzymanej nią w mocy decyzji poprzedzającej. Minister Infrastruktury wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać trzeba, iż sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku stanowiącego przedmiot postępowania administracyjnego lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia zgodności z przepisami prawa materialnego i postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego z daty podejmowania kontrolowanego rozstrzygnięcia. W niniejszej sprawie, przedmiotem wyżej określonej kontroli sprawowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jest decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] lutego 2010 roku utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. , stwierdzającego nieważność decyzji z dnia [...] lutego 1989 roku. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest ustalenie czy decyzja administracyjna poddana kontroli w trybie nadzorczym jest dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie występują przesłanki negatywne wymienione w art. 156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej organ bada zarówno stan faktyczny jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Odnosząc powyższe rozważania do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, zdaniem sądu uznać należy, że kwestionowana decyzja z dnia [...] lutego 1989 roku rażąco narusza prawo w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a . W wyniku wydania decyzji z dnia [...] lutego 1989 roku doszło do takiej sytuacji, że odnośnie tej samej nieruchomości (tj. działek położonych w W. Dzielnicy [...] przy ul. [...], oznaczonych dawniej nr [...] i [...]) istniały dwa konkurencyjne tytuły prawne. W aktach sprawy znajduje się bowiem zaświadczenie Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] lutego 1996 r. z którego wynika, że w księdze wieczystej pod nazwą "[...]" inw. Nr [...] prawo własności do tej nieruchomości oznaczonej nr Hip. [...], a na planie i rejestrze pomiarowym nr [...] składającej się z działki zawierającej obszaru [...] ha [...] m2 wpisane jest na rzecz Skarbu Państwa w osobie Dyrekcji [...] na podstawie szeregu aktów notarialnych zawartych w 1937 roku i 1938 roku . Zgodnie natomiast z treścią art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku o gospodarce nieruchomościami i wywłaszczaniu nieruchomości, obowiązującym w dniu podjęcia decyzji (po nowelizacji w 1991 roku ta regulacja zamieszczona została w art. 80 ww. ustawy), o której stwierdzenie nieważności toczy się postępowanie, możliwe było przekazanie gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, a będących w posiadaniu osób, które w dniu 1 sierpnia 1988 roku nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów i nie wystąpiły w terminie do dnia 31 grudnia 1988 roku o uregulowanie stanu prawnego tychże gruntów, odpowiednio w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przy czym przekazanie to następowało w odniesieniu do gruntów stanowiących własność gmin na podstawie decyzji zarządów gmin, wydanych bez konieczności uprzedniego złożenia wniosku o przekazanie. Przepis art. 87 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - podany w podstawie prawnej decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami z dnia [...] lutego 1989 roku - nie zobowiązywała a jedynie dopuszczał możliwość przekazania gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa posiadaczom spełniającym pozostałe, przewidziane w nim przesłanki. Tym samym przepis ten był uznaniowym trybem oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji administracyjnej. Jak to wskazał WSA w Krakowie w wydanym w sprawie wyroku z dnia 28 marca 2007r. (sygn. akt: II SA/Kr 682/03): "Przepis art. 80 ust. 2 tej ustawy nie zawierał zapisu dotyczącego ochrony praw osób trzecich. Przedsiębiorstwo stawało się użytkownikiem wieczystym dopiero z dniem wydania decyzji, a nie od 31 grudnia 1988 r., chociaż podstawą wydania decyzji był stan posiadania gruntu bez tytułu prawnego do dnia 31 grudnia 1988 r. Fakt, iż przepis art. 80 ust. 2 ustawy o gg nie zawierał zapisu zakazującego naruszania praw osób trzecich przez uwłaszczenie nie oznacza, że ukształtowana, obowiązująca zasada nie naruszania tych praw nie obowiązywała w przypadku uwłaszczenia dokonanego na podstawie tego przepisu. Stanowisko takie byłoby nie do pogodzenia z zasadami demokratycznego państwa i panującego w nim porządku prawnego. Stwarzałoby ono sytuację braku równości podmiotów wobec prawa. " Wyrażone w tym wyroku stanowisko sąd w składzie orzekającym w całości podziela. Skoro z mocy aktów notarialnych z 1937 i 1938 roku P. nabyły prawo do gruntu stanowiącego część obecnej działki nr [...] ( art. 38 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 roku przewidywał jako jeden z dowodów istnienia prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej umowę o nabyciu nieruchomości), to ustanowienie co do tej części gruntu prawa użytkowania wieczystego na rzecz Spółdzielni [...] decyzją z dnia [...] lutego 1989 r.- należy uznać za rażące naruszenie prawa tj. właśnie art. 80 ust. 2 tej ustawy. Z tych wszystkich względów sąd uznał za niezasadne zarzuty i wywody zawarte w skardze. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku .