I OZ 88/11

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. i J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt I SAB/ Wa 307/10 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. i J. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowań postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 grudnia 2010 r. sygn. akt I SAB/Wa 307/10 umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J. i J. W. na bezczynność Ministra Infrastruktury w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowań oraz zwrócił skarżącym solidarnie kwotę 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że pismem z dnia 5 listopada 2010 r. skarżący cofnęli skargę w związku z usunięciem stanu bezczynności przez organ administracji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał cofnięcie skargi za dopuszczalne i na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 60 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "P.p.s.a." postępowanie sądowe w sprawie umorzył. O zwrocie wpisu od skargi rozstrzygnięto zgodnie z art. 232 § 1 P.p.s.a. Na powyższe postanowienie J. i J. W. złożyli zażalenie (zatytułowane "skarga kasacyjna") kwestionując postanowienie w zakresie zasądzonych kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania będących wynikiem błędnego ustalenia, iż skarżący cofnęli skargę, polegając na zastosowaniu art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a., w sytuacji gdy wskazane przepisy nie mają zastosowania i niezastosowaniu art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części orzekającej o zwrocie skarżącym kwoty 100 złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, nadto zasądzenie od Ministra Infrastruktury na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania, tj. uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 złotych oraz kosztów zastępstwa adwokackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W sytuacji, gdy organ administracji publicznej, którego dotyczyła skarga na bezczynność, do daty orzekania przez sąd administracyjny wyda akt lub podejmie czynność, której domagała się strona, to organ ten przestaje tkwić w bezczynności. Oznacza to, że organ we własnym zakresie usunął istniejące naruszenie prawa, przyznając że pozostawał w bezczynności. Tym samym uznać należy, że skarga na bezczynność została uwzględniona w trybie tzw. samokontroli organu. Organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, stosownie do art. 54 P.p.s.a. może bowiem w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Powyższe stanowisko zostało również zaprezentowane w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. I OPS 6/08, LEX nr 463487. W niniejszej sprawie organ, któremu we wniesionej skardze zarzucono bezczynność zakończył postępowanie wydaniem postanowienia przed wydaniem orzeczenia przez Sąd, co spowodowało, że Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. umorzył postępowanie sądowe jako bezprzedmiotowe. Tak więc organ sam usunął istniejące naruszenie prawa, którą w warunkach niniejszej sprawy stanowiła bezczynność, dokonując autokontroli swego działania. Powiadamiając Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie o tym fakcie pismem z dnia 5 listopada 2010 r. skarżący nie cofnęli skargi jak to przyjął Sąd. W konsekwencji podstawą umorzenia postępowania sądowego nie mógł być przepis art. 161 § 1 pkt 1, ale art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Rzutuje to na rozstrzygnięcie sądu kończące postępowanie w zakresie należnego stronie skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W razie umorzenia postępowania z przyczyn określonych w art. 54 § 3 P.p.s.a., skarżący ma możliwość ubiegania się o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a., który mimo że nie dookreśla rodzaju kosztów, których dotyczy, to względy natury systemowej oraz celowościowej przemawiają za przyjęciem, że dotyczy on tak jak art. 200 P.p.s.a., kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, a nie tylko kosztów sądowych. Przytoczone wyżej względy powodują, iż zasługują na uwzględnienie argumenty skarżących, że w niniejszej sprawie stanowisko Sądu pierwszej instancji prezentowane w skarżonym postanowieniu jest wadliwe co do zasądzonych kosztów. Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak sentencji postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania przed tym Sądem, ponieważ przepisy dotyczące zwrotu kosztów dotyczą tylko postępowań wywołanych wniesieniem skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie zaskarżenie dotyczyło wyłącznie postanowienia Sądu pierwszej instancji w przedmiocie kosztów postępowania sądowego w sprawie bezczynności organu administracji, miało zatem postać zażalenia, a nie skargi kasacyjnej.