II OZ 223/11

Naczelny Sąd Administracyjny, w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] Sp. z o.o. w R. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2010 r. sygn. akt II SA/Rz 947/10 odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. w R. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: oddalić zażalenie [...] Sp. z o.o. w R. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 3 września 2010 r. na postanowienie Wojewody Podkarpackiego w dnia [...] sierpnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia, zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wniosku Spółka podniosła, że pozwolenie na budowę stało się ostateczne. Wstrzymanie robót budowlanych postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r. generuje poważne szkody majątkowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, postanowieniem z dnia 6 grudnia 2010 r., na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Jego istotą jest zatamowanie drogi do drugiej instancji. Rozstrzygnięcie takie nie nadaje się do wykonania, kończy postępowanie bez wypowiadania się o prawach i obowiązkach stron określonych prawem materialnym. Dlatego też, nie jest możliwe procedowanie w zakresie pozbawienia tego postanowienia skuteczności w ramach sądowej ochrony tymczasowej. Podnoszone przez skarżącą Spółkę szkody, na jakie może narazić ją wstrzymanie wykonania pozwolenia na budowę powiązane zostały z zupełnie innym rozstrzygnięciem – postanowieniem wydanym w postępowaniu wznowionym wstrzymującym wykonanie ostatecznej decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę, które nie zostało już objęte wnioskiem skarżącej. Skarżąca spółka pismem z dnia 20 grudnia 2010 r. złożyła zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2010 r., zarzucając naruszenie art. 61 § 2 pkt 1 i § 3 oraz 5 p.p.s.a. Dodatkowo skarżąca Spółka zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu błędną ocenę stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że wstrzymanie wykonania postanowienia Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] sierpnia 2010 r. do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia przedmiotowej skargi nie nadaje się do merytorycznego rozstrzygnięcia oraz zarzuciła dowolność i błąd w ustaleniach faktycznych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zarówno w całości, jak i w części stanowi odstępstwo od wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. zasady, że wniesienie skargi nie wstrzymuje jej wykonania. Sąd może jednak na wniosek stron postępowania sądowoadministracyjnego wydać postanowienie w tej kwestii, zwłaszcza, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powołane przesłanki mogą zaistnieć łącznie lub oddzielnie. Nadto rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie jest uzależnione od zasadności samej skargi, a rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania podejmowane jest na wstępnym etapie postępowania, gdy brak jest podstaw do wyrokowania o zasadności skargi. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącej spółki, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też nie przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, że Sąd I instancji słusznie uznał, iż warunkiem niezbędnym przyznania ochrony tymczasowej jest możliwość wykonania tego aktu, który został zaskarżony i którego dotyczy wniosek. Wstrzymanie wykonania aktów administracyjnych może dotyczyć tylko tych aktów, które kwalifikują się do dobrowolnego lub przymusowego wykonania. Brak możliwości wykonania aktu objętego wnioskiem powoduje, iż niemożliwe jest zaistnienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Prawidłowo więc Sąd I instancji odmówił wstrzymania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie to nie nakłada na skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonane. Zaskarżone postanowienie nie posiada zatem przymiotu wykonalności, co uniemożliwia wstrzymanie jego wykonania. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji