II GZ 361/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Magdalena Bosakirska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. S. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt V SA/Wa 2404/10 w zakresie wezwania do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych postanawia oddalić zażalenie Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 12 października 2010 r. sygn. akt V SA/Wa 2404/10 Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał E. S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych w kwocie 200 zł, stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone zażaleniem przez E. S., która domagała się jego uchylenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 227 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) oraz art. 239 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że sprawa dotyczy zakresu ubezpieczeń społecznych, a zatem skarżąca nie powinna być wezwana do uiszczenia wpisu sądowego, bowiem strona skarżąca działanie organu z zakresu ubezpieczeń społecznych – zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a. – nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych, które zostały wystawione przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w E. Zwolnienie od kosztów sądowych, o którym mowa w art. 239 p. 1 lit. e) p.p.s.a. przysługuje stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Ponieważ zasadą jest uiszczanie kosztów sądowych przez strony inicjujące postępowanie sądowo administracyjne (art.214 § 1 p.p.s.a.), zatem przepisy o zwolnieniu od kosztów sądowych, jako ustanawiające wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zwolnienie od kosztów z art.239 p.1 lit.e) p.p.s.a. podyktowane jest potrzebą uprzywilejowania sporów, które dotyczą uprawnień socjalno-bytowych i nie ma podstaw do obejmowania tym zwolnieniem działań podjętych w postępowaniu egzekucyjnym. Przedmiotem skargi w sprawie niniejszej jest postanowienie Ministra Finansów, jako organu nadrzędnego nad organem egzekucyjnym utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie I instancji odmawiające stwierdzenia nieważności tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym warunkującym wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Tytuł wykonawczy nie rozstrzyga sprawy administracyjnej z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa o stwierdzenie nieważności tego dokumentu nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych i nie jest objęta zwolnieniem od kosztów sądowych z art. 239 p.1 lit.e p.p.s.a. Zgodnie z powołanym § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub zmiany albo wygaśnięcia aktu, bez względu na przedmiot sprawy, pobiera się wpis stały w wysokości 200 zł. Niniejsza sprawa toczyła się w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.