III SA/Lu 493/10
WyrokWSA w Lublinie2011-03-17
Skład orzekający: Marek Zalewski, Ewa Ibrom, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy warunek trzyletniego okresu zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego, wymagany do dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego na podstawie art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, musiał być spełniony w dniu wejścia w życie tej ustawy, czy też w dacie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do egzaminu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że warunek trzyletniego okresu zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego, o którym mowa w art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, musiał być spełniony najpóźniej w dniu wejścia w życie tej ustawy (4 marca 2009 r.). Językowa, systemowa i funkcjonalna wykładnia przepisu prowadzi do wniosku, że jest to warunek kumulatywny z zatrudnieniem w tym dniu. W związku z tym, skarżąca, która rozpoczęła pracę jako asystent sędziego 28 czerwca 2007 r., nie spełniła tego wymogu w dniu wejścia w życie ustawy, co skutkowało odmową dopuszczenia do egzaminu.Stan faktyczny
Skarżąca, asystentka sędziego zatrudniona od 28 czerwca 2007 r., zgłosiła zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego na podstawie art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Prezes Sądu Apelacyjnego odmówił jej dopuszczenia, uznając, że nie spełniła wymogu trzyletniego okresu zatrudnienia na tym stanowisku w dniu wejścia w życie ustawy (4 marca 2009 r.). Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a po bezskutecznym wezwaniu wniosła skargę do WSA, argumentując, że wymóg stażu powinien być spełniony w dacie składania wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski,, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek,, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2011 r. sprawy ze skargi A. S. na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego oddala skargę.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r., asystent sędziego A. S., zgłosiła Prezesowi Sądu Apelacyjnego w L., na podstawie art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157) zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego na zasadach określonych art. 70 ust. 1 tej ustawy. Jednocześnie w piśmie tym poinformowała, że od dnia 28 czerwca 2007r. jest zatrudniona na tym stanowisku w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ustosunkowując się do powyższego pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w L., w odpowiedzi z dnia [...] sierpnia 2010 r., doręczonej skarżącej 12 sierpnia 2010 r., poinformował A. S., iż nie uwzględnił jej wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że nie spełnia ona formalnych przesłanek dopuszczenia do tego egzaminu, tj. wymaganego art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, trzyletniego okresu pracy na stanowisku asystenta sędziego w dacie wejścia w życie ustawy w dniu 4 marca 2009 r.
W piśmie z dnia 26 sierpnia 2010 r. A. S. w trybie art. 52 § 3 w związku z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wezwała Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. do usunięcia naruszenia prawa przez uchylenie czynności z dnia [...] sierpnia 2010 r. i dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego. Jej zdaniem, z brzmienia art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wynika, że na dzień 4 marca 2009 r. wymagane jest wyłącznie spełnienie warunku zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego. Natomiast wymóg zajmowania stanowiska asystenta sędziego przez okres 3 lat powinien być spełniony przed datą złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego. Skoro jest zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego od 28 czerwca 2007 r., to trzyletni okres pracy na tym stanowisku spełniła na dzień 28 czerwca 2010 r., a więc przed datą złożenia wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego. Tym samym wypełniła wszystkie przesłanki określone powołanym przepisem do przystąpienia do egzaminu sędziowskiego.
W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Prezes Sądu Apelacyjnego w L., w piśmie z dnia [...] września 2010 r. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko stwierdzając, że nie znajduje podstaw do uchylenia czynności z dnia [...] sierpnia 2010 r. odmawiającej uwzględnienia wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego w najbliższym terminie przewidzianym dla aplikantów sądowych.
W dniu 6 października 2010 r. A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skargę na czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] września 2010 r., nr [...] polegającą na nieuwzględnieniu jej wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego w najbliższym terminie przewidzianym dla aplikantów sądowych. Zarzucając zaskarżonej czynności błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury wniosła o uchylenie tej czynności i dopuszczenie jej do egzaminu sędziowskiego na zasadach art. 70 ust. 1 wymienionej ustawy.
W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż jej przedmiotem jest akt z zakresu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zaskarżony w terminie, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa.
Skarżąca upatruje podstawy ubiegania się o przystąpienie do egzaminu sędziowskiego w przepisie art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, który stanowi, że osoba zatrudniona w dniu wejścia w życie ustawy, to jest w dniu 4 marca 2009 roku, na stanowisku asystenta sędziego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego określonego w art. 70 ust. 1, jeżeli zajmowała to stanowisko co najmniej przez okres 3 lat i zgłosiła prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiar przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego przeprowadzeniem. W takim przypadku asystent sędziego jest dopuszczany do egzaminu sędziowskiego, w najbliższym terminie przewidzianym dla aplikantów sądowych.
Zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2010 r. (Nr 141/10/DNAP) ogłoszono, iż egzamin sędziowski odbędzie się w dniach: 6, 8, 14-16 września 2010 roku.
Skarżąca podniosła, iż pismem z dnia 5 sierpnia 2010 r. zgłosiła Prezesowi Sądu Apelacyjnego w L. zamiar przystąpienia do wskazanego egzaminu sędziowskiego, informując, iż od dnia 28 czerwca 2007 r. jest zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego w pełnym wymiarze czasu pracy. Tym samym, wymagany we wskazanym wyżej przepisie art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury okres trzyletniego zatrudnienia, spełniła na dzień 28 czerwca 2010 roku.
W ocenie skarżącej, stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. wyrażone w zaskarżonej czynności, zawiera błędną interpretację art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury. Nie jest bowiem słuszne twierdzenie, iż przepis ten stawia, jako warunek przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, wymóg trzyletniego okresu zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego na dzień wejścia ustawy w życie tj. na dzień 4 marca 2009 r. Z brzmienia bowiem cytowanego przepisu jednoznacznie wynika, iż asystent sędziego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy jest zatrudniony na tym stanowisku, zgłosi prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego swój zamiar przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego przeprowadzeniem i przystępując do egzaminu legitymuje się trzyletnim okresem zatrudnienia na tym stanowisku. Zdaniem skarżącej, ustawodawca mając świadomość, iż w sądach powszechnych zatrudnieni są asystenci sędziów legitymujący się wyłącznie wykształceniem prawniczym, stworzył im prawną możliwość przystąpienia do egzaminu sędziowskiego wyrażając swą wolę w przepisach przejściowych i końcowych do ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury tj. w art. 66 ust 4.
Skarżąca powołała się również na fakt, iż we wrześniu 2009 r. do egzaminu sędziowskiego organizowanego przez Sąd Apelacyjny w L. przystąpiły dwie osoby zatrudnione na stanowisku asystenta sędziego, odpowiednio od dnia 1 kwietnia 2005 r. oraz od dnia 17 maja 2006 r. Z powyższego wynika, iż we wrześniu 2009 r., przystępujący do egzaminu asystent sędziego (pracujący od 17 maja 2006 r.), nie musiał spełniać trzyletniego okresu zatrudnienia na dzień wejścia ustawy w życie (4 marca 2009 r.). Wówczas wymóg ten ograniczał się do zajmowania tego stanowiska co najmniej przez okres 3 lat na dzień zgłoszenia wniosku o zamiarze przystąpienia do tego egzaminu. Wskazała, iż treść przepisu art. 66 ust. 4 wymienionej ustawy nie uległa zmianie, pozostając w dotychczasowym brzmieniu, wobec czego nie ma żadnych podstaw, aby dokonując wykładni, zmieniać w tak radykalny sposób jego interpretację. W tym kontekście nieuwzględnienie jej wniosku o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego jest naruszeniem konstytucyjnego prawa do równości. Prawo to wymaga bowiem, aby wszyscy adresaci norm prawnych, byli traktowani bez dyskryminowania, czy faworyzowania.
Skarżąca wskazała, że powyższe kwestie były przedmiotem kilkakrotnej analizy Ministerstwa Sprawiedliwości. Zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem Departamentu Legislacyjno - Prawnego Ministerstwa Sprawiedliwości, wyrażonym w opinii z dnia 27 listopada 2009 r., znak [...], przesłanka legitymowania się trzyletnim stażem pracy na stanowisku asystenta sędziego musiała być spełniona najpóźniej w dacie składania wniosku o dopuszczenie do przedmiotowego egzaminu sędziowskiego. Kolejnym pismem z 19 marca 2010 r., znak [...] Ministerstwo Sprawiedliwości zmieniło dotychczasową wykładnię wyżej wymienionych przepisów), wskazując iż do egzaminu sędziowskiego będą mogli przystąpić wyłącznie ci asystenci sędziów, którzy w dniu wejścia w życie wyżej ustawy – tj. dnia 4 marca 2009 roku, byli zatrudnieni na stanowisku asystenta sędziego, jak również w tym dniu czas zajmowania przez nich wskazanego stanowiska wynosił 3 lata.
Reasumując skarżąca uznała, że stanowisko Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach i powinno zostać uchylone.
W odpowiedzi na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego w L. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wskazał, że prawidłowa interpretacja tego przepisu oznacza, że do egzaminu sędziowskiego kończącego aplikację sądową rozpoczętą przed dniem 1 stycznia 2008 r., będą mogli przystąpić wyłącznie ci asystenci sędziów, którzy w dniu wejścia w życie ustawy byli zatrudnieni na stanowisku asystenta sędziego i w tym dniu czas zajmowania przez nich stanowiska wynosił 3 lata. Skarżąca została zatrudniona na stanowisku asystenta sędziego od dnia 28 czerwca 2007 r. i w dniu wejścia w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie legitymuje się wymaganym okresem zatrudnienia na tym stanowisku. Ta okoliczność powoduje, że nie spełniła ona formalnych przesłanek wymaganych do dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego przeprowadzonego w terminie od dnia 6 do 16 września 2010r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył, co następuje:
Sądy administracyjne, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W związku z tym, w pierwszej kolejności należało rozważyć kwestię dopuszczalności wniesienia w przedmiotowej sprawie, skargi do sądu administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy administracyjnej, pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. (doręczonym skarżącej 12 sierpnia 2010 r.), Prezes Sądu Apelacyjnego w L., odmówił A. S., zatrudnionej na stanowisku asystenta sędziego w Sądzie Rejonowym w R. od 28 czerwca 2007 r., dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego. Powodem odmowy było niespełnienie, w ocenie Prezesa Sądu Apelacyjnego, przesłanek z art. 66 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia "KSSiP".
Czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r. należy uznać za czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 21 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070), zwanej dalej u.s.p., organem sądu w sądzie apelacyjnym jest prezes sądu i to on pełni czynności z zakresu administracji sądowej oraz inne czynności przewidziane w ustawie oraz przepisach odrębnych (art. 22 § 1 pkt 2 i 3 u.s.p.). Chociaż Prezes Sądu Apelacyjnego nie jest organem administracji publicznej w znaczeniu ustrojowym (należy bowiem do organów władzy sądowniczej), z racji pełnienia pewnych funkcji administracyjnych, w przypadkach wskazanych w obowiązujących przepisach, może działać w formach przewidzianych dla "ustrojowych" organów administracyjnych i wówczas będzie takim organem w znaczeniu funkcjonalnym, z racji wykonywanych przez siebie funkcji (por. wyrok WSA w Lublinie z 1 lipca 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 127/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Natomiast skarżąca jako asystentka sędziego, stosownie do art. 155 § 1 ustawy z 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070), dalej jako u.s.p., wykonuje samodzielnie czynności z zakresu administracji sądowej oraz czynności przygotowania spraw sądowych do ich rozpoznania. W świetle powołanych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że odmowa dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego jest czynnością, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a, czyli inną niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Zarówno przepisy ustawy KSSiP, jak i ustawy u.s.p., nie przewidują środków zaskarżenia w przypadku odmowy dopuszczenia do egzaminu sędziowskiego asystenta sędziego, który zgłosił zamiar do jego przystąpienia. Jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu – w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie skarżąca spełniła ten warunek, bowiem w dniu 26 sierpnia 2010 r., skierowała do Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi na to wezwanie Prezes Sądu Apelacyjnego wyraził swoje stanowisko w piśmie z dnia [...] września 2010 r., doręczonym skarżącej 13 września 2010 r. Skarżąca złożyła niniejszą skargę za pośrednictwem organu, w dniu 6 października 2010 r. (data nadania w urzędzie pocztowym), a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Jednocześnie podkreślić należy, że warunki i terminy wniesienia skargi, o których mowa w art. 52 § 3 i 53 § 2 p.p.s.a., odnieść należy do aktów lub czynności, podlegających zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżąca zaś w tytule skargi wpisała, iż skarży "czynność Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] września 2010 r.". W tym kontekście zwrócić uwagę należy na to, że datą [...] września 2010 r. opatrzona jest odpowiedź Prezesa Sądu Apelacyjnego w L. na wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa (nie stanowiąca czynności podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego). Natomiast odmowa dopuszczenia skarżącej do egzaminu sędziowskiego, stanowiąca czynność podlegającą zaskarżeniu do sądu administracyjnego, została podjęta przez Prezesa Sądu Apelacyjnego w dniu [...] sierpnia 2010 r. Mając jednakże na uwadze treść uzasadnienia skargi, sąd przyjął, że w istocie skarga dotyczy czynności Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...] sierpnia 2010 r., polegającej na odmowie dopuszczenia skarżącej do egzaminu sędziowskiego, nie zaś odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...] września 2010r.
W świetle powyższego, stwierdzić należy, że skarga została wniesiona przy zachowaniu trybu i terminów, określonych powołanymi wyżej przepisami, a więc podlega merytorycznemu rozpoznaniu.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej czynności stanowi przepis art. 66 ust. 4 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, zgodnie z którym osoba zatrudniona w dniu wejścia w życie tej ustawy na stanowisku asystenta sędziego może przystąpić do egzaminu sędziowskiego określonego art. 70 ust. 1, jeżeli zajmowała to stanowisko co najmniej przez okres 3 lat i zgłosiła prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiar przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego przeprowadzeniem. W takim przypadku asystent sędziego jest dopuszczany do egzaminu sędziowskiego, w najbliższym terminie przewidzianym dla aplikantów sądowych. Ustawa ta weszła w życie z dniem 4 marca 2009 r. (art. 75 KSSiP). Przepis art. 70 ust. 1, do którego odsyła art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP, stanowi, że aplikacja sądowa rozpoczęta przed dniem 1 stycznia 2008 r. oraz kończący ją egzamin sędziowski odbywają się na podstawie przepisów obowiązujących przed tym dniem. Oznacza to, że zarówno aplikacja sądowa rozpoczęta przed dniem 1 stycznia 2008 r., jak i kończący ją egzamin sędziowski odbywają się na podstawie przepisów ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, obowiązujących przed dniem wejścia w życie ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, tj. przed dniem 4 marca 2009 r. Kwestie te zostały również uregulowane w wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 5 września 2002 r. w sprawie aplikacji sądowej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 154, poz. 1283 ze zm.). Zgodnie z § 26 wymienionego rozporządzenia, egzamin sędziowski odbywa się w terminie wyznaczonym przez prezesa sądu apelacyjnego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości. Termin egzaminu sędziowskiego, o którym mowa w art. 70 ust. 1 KSSiP, został wyznaczony zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 lipca 2010r., nr 141/10/DNAP w sprawie powołania Komisji Egzaminacyjnej Sądu Apelacyjnego w L. do przeprowadzenia egzaminu sędziowskiego dla aplikantów sądowych w dniach 6,8 oraz 14-16 września 2010 r.
W sprawie będącej przedmiotem skargi, poza sporem pozostaje okoliczność, że skarżąca w dniu wejścia w życie ustawy KSSiP była zatrudniona na stanowisku sędziego od dnia 28 czerwca 2007r. oraz że w dniu 5 sierpnia 2010 r., tj. w ustawowym terminie zgłosiła zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego. Wobec zajmowania stanowiska asystenta sędziego od 28 czerwca 2007 r., niesporna jest również okoliczność, iż w dacie wejścia w życie ustawy KSSiP, nie zajmowała tego stanowiska przez okres 3 lat. Sporem jest objęta natomiast kwestia, czy przesłanka zajmowania stanowiska asystenta sędziego przez okres trzech lat powinna być spełniona w dacie wejścia w życie ustawy, czy też jak uważa skarżąca, w dacie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do egzaminu sędziowskiego.
Wbrew stanowisku skarżącej, brak jest podstaw aby zaskarżonej czynności zasadnie zarzucić błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP.
Art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP określa wymagania, jakie powinien spełniać asystent sędziego, aby mógł przystąpić do egzaminu sędziowskiego na zasadach określonych art. 70 ust. 1 KSSiP. Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie, nie podziela poglądu wyrażonego w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 573/10 w kwestii interpretacji tego przepisu. W sprawie III SA/Gd 573/10 sąd stanął na stanowisku, iż przesłanki uprawniające do złożenia egzaminu sędziowskiego odbywającego się na zasadach obowiązujących przed dniem 1 stycznia 2008r., które musza wystąpić łącznie są następujące: 1) zatrudnienie na stanowisku asystenta sędziego w dniu wejścia w życie ustawy; 2) zajmowanie stanowiska asystenta sędziego przez okres trzech lat; 3) zgłoszenie prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiaru przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego wprowadzeniem. Sąd ten przyjął, że przesłanką przystąpienia do egzaminu sędziowskiego związaną z momentem wejścia w życie ustawy KSSiP jest jedynie przesłanka zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego w dniu wejścia w życie ustawy, nie zaś także przesłanka zajmowania takiego stanowiska przez okres trzech lat.
Zdaniem sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, wykładnia językowa przepisu art. 66 ust. 4 prowadzi do wniosku, że w istocie unormowanie to zawiera dwa warunki, spełnienie których umożliwia asystentowi sędziego przystąpienie do egzaminu sędziowskiego na zasadach obowiązujących przed wejściem w życie ustawy KSSiP, a mianowicie:
1) zatrudnienie na stanowisku asystenta sędziego w dniu wejścia w życie ustawy KSSiP, jeżeli zajmowanie tego stanowiska trwało co najmniej przez okres 3 lat, i
2) zgłoszenie prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiaru przystąpienia do egzaminu na miesiąc przed jego przeprowadzeniem.
Mając na uwadze, że skarżąca zgłosiła w ustawowym terminie prezesowi przełożonego sądu apelacyjnego zamiar przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, bezcelowe jest rozważanie drugiej przesłanki. W odniesieniu natomiast do pierwszej z wymienionych przesłanek, zwrócić należy uwagę na użycie przez ustawodawcę spójnika "jeżeli". Jest to spójnik wprowadzający zdanie podrzędne warunkowe (Wielki Słownik Poprawnej Polszczyzny, Wyd. Naukowe PWN pod redakcją Andrzeja Markowskiego, W-wa 2007, str. 367, podobnie Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Wyd. Naukowe PWN pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, W-wa 2003, str.1296). Powyższe wskazuje, że wymaganie określone po spójniku "jeżeli", dotyczące pozostawania na stanowisku asystenta sędziego przez okres co najmniej 3 lat, odnosi się do asystenta sędziego pozostającego w zatrudnieniu w dniu wejścia w życie ustawy. Można więc zasadnie wywodzić, że pierwszym z warunków uprawniających do skorzystania z możliwości przystąpienia do egzaminu sędziowskiego, o którym mowa w art. 70 ust. 1 ustawy KSSiP, jest pozostawanie w zatrudnieniu na stanowisku asystenta sędziego, o ile zatrudnienie to trwało co najmniej przez okres 3 lat, w dniu wejścia w życie ustawy KSSiP (tj. w dniu 4 marca 2009 r.).
Z uwagi na fakt, że wykładnia językowa przepisu art. 66 ust. 4 dokonana przez sąd w przedmiotowej sprawie jest odmienna od przyjętej w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 573/10, a więc interpretacja omawianego przepisu wywołała rozbieżności w orzecznictwie, należy na poparcie zaprezentowanego stanowiska odwołać się do wykładni systemowej i funkcjonalnej.
W kontekście wykładni systemowej, polegającej na ustaleniu znaczenia przepisów prawnych ze względu na ich lokalizację w strukturze źródeł prawa, powiązanie, jakie występuje pomiędzy rozmaitymi aktami normatywnymi oraz umiejscowienie danego przepisu w akcie prawnym, podnieść przede wszystkim należy, że przepis art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP został umieszczony w Rozdziale 8 Przepisy końcowe i przejściowe. Wskazuje to na jego epizodyczny, intertemporalny charakter, a więc co do zasady nie może on być interpretowany rozszerzająco. Objęcie wskazanym przepisem asystentów sędziów, którzy nie spełniają warunku zatrudnienia na tym stanowisku przez okres co najmniej 3 lat w dniu wejścia w życie ustawy KSSiP, jest dokonaniem interpretacji rozszerzającej (taką interpretację przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 573/10). Interpretacja taka prowadzi jednak do zmiany charakteru przepisu art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP jako przepisu przejściowego, epizodycznego.
Z kolei wykładnia funkcjonalna wskazuje, że celem omawianego przepisu było uregulowanie sytuacji prawnej osób, które będąc w dniu wejścia w życie ustawy KSSiP zatrudnione na stanowisku asystenta sędziego, co najmniej przez okres 3 lat, legitymowały się wyłącznie wykształceniem prawniczym. Przepis art. 66 ust. 4 ustawy KSSiP zrównał uprawnienia tych osób w zakresie możliwości przystąpienia do egzaminu sędziowskiego z uprawnieniami osób, które rozpoczęły aplikację sądową przed dniem 1 stycznia 2008 r., tj. w dacie obowiązywania starych przepisów, a kończą tą aplikację (trwającą zgodnie z art. 140 ust. 1 u.s.p. trzy lata), już w dacie obowiązywania nowych przepisów, zawartych w ustawie KSSiP. Kończący tą aplikację sądową egzamin sędziowski, jest składany, na co wskazuje wprost art. 70 ust. 1 ustawy KSSiP, na podstawie przepisów obowiązujących przed dniem rozpoczęcia tej aplikacji, czyli przed 1 stycznia 2008 r. Egzamin ten zdawany w "normalnym" terminie (a więc bez uwzględnienia sytuacji, w których następuje jego przesunięcie z uwagi na wypadki losowe) został w sprawie niniejszej, wyznaczony na dni – 6,8 i 14-16 września 2010r. dla aplikantów sądowych dopuszczonych do egzaminu sędziowskiego przed Komisją Egzaminacyjną Sądu Apelacyjnego w L.
Gdyby przyjąć, za stanowiskiem WSA w Gdańsku wyrażonym w sprawie III SA/Gd 573/10, że przesłanką przystąpienia do egzaminu sędziowskiego związaną z momentem wejścia w życie ustawy KSSiP jest jedynie przesłanka zatrudnienia na stanowisku asystenta sędziego, to konsekwentnie należałoby wszystkim osobom zatrudnionym na tym stanowisku w dniu wejścia w życie tej ustawy (a więc nawet zatrudnionym np. 1,2 czy 3 marca 2009 r.) zapewnić prawo do zdawania egzaminu sędziowskiego na zasadach z art. 70 ust. 1 KSSiP. To zaś nie tylko byłoby sprzeczne z celem regulacji zawartej w art. 66 ust. 4.
W świetle powyższych rozważań nie można również uznać zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 32 Konstytucji RP.
Z tych względów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło