I SA/Wa 1203/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Zbigniew Dzierzęcki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2009 r.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego P.K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpatrzeniu odwołania P.K., decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2009 r. odmawiającą nadania P.K. stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie nauk [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uchwałą podjętą w dniu [...] maja 2009 r. odmówiła nadania P.K. stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie nauk [...]. Od powyższej uchwały P.K. wniósł odwołanie. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] maja 2009 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że Sekcja Nauk [...] po zapoznaniu się z odwołaniem P.K. i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji w głosowaniu tajnym wypowiedziała się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału, której dotyczy odwołanie (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji w rozpatrywanej sprawie w głosowaniu tajnym wypowiedziało się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału (wynik głosowania: za uchyleniem uchwały - 0 głosów, przeciw - 11 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów). Zdaniem Centralnej Komisji postępowanie Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] i komisji Rady do spraw przewodu doktorskiego było prawidłowe pod względem formalno-prawnym i merytorycznym. W ocenie Centralnej Komisji nie ulega najmniejszej wątpliwości, że znaczne fragmenty pracy doktorskiej kandydata zawierają fragmenty przepisane z innych prac, co wskazuje na znamiona plagiatu. Po przeprowadzonym przez Radę Wydziału postępowaniu wyjaśniającym (za pośrednictwem komisji ds. spełnienia standardów przez rozprawę doktorską P.K.) fakt popełnienia plagiatu jest bezsporny, zakres plagiatu został szczegółowo udokumentowany w sprawozdaniu komisji. Centralna Komisja zauważyła, że przesłanką nadania stopnia naukowego doktora jest m. in. przedłożenie rozprawy doktorskiej stanowiącej "oryginalne rozwiązanie problemu naukowego" (art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki - Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.). W przypadku napisania pracy doktorskiej z elementami zapożyczeń noszących znamiona zawłaszczania cudzego dorobku autorskiego element oryginalności rozprawy jest w sposób oczywisty zaprzeczony, z konsekwencjami odmowy Rady Wydziału nadania stopnia doktora. W tym stanie rzeczy organ odwoławczy uznał, że odwołanie P.K. nie jest zasadne. Od decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...] P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: 1) rażące naruszenie przepisów prawa, w szczególności art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki poprzez błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że Rada Wydziału prawidłowo przeprowadziła postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora nauk [...] w zakresie nauk [...] mgr P.K.; 2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy w szczególności art. 6-9 Kpa w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. W skardze skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji ewentualnie o uchylenie decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że praca skarżącego pt. "[...]" zyskała pozytywną opinię recenzentów Rady Wydziału – prof. K.J. i prof. J.T. Skarżący zauważył, że Rada Wydziału [...] U [...] powołała Komisję (pod przewodnictwem prof. R.G.) celem zbadania przedmiotowej dokumentacji i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, w tym dotyczących oryginalnego charakteru pracy. Komisja uznała, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące dopuszczenie do publicznej obrony pracy doktorskiej. Publiczna obrona pracy doktorskiej przebiegła w sposób bardzo dobry, doktorant wyczerpująco odpowiedział na wszystkie zadane mu pytania, co podkreślił prof. R.G. - przewodniczący Komisji przed którą została przeprowadzona obrona. W dniu [...] kwietnia 2009 r. odbyło się posiedzenie Rady Wydziału [...] U [...] w przedmiocie nadania stopnia doktora nauk [...] w zakresie nauk [...] mgr P.K. Powołana przez Radę wydziału Komisja ds. przeprowadzenia przewodu doktorskiego jednogłośnie pozytywnie przegłosowała zarówno przyjęcie publicznej obrony pracy doktorskiej jak i wniosek o nadanie stopnia doktora nauk [...] w zakresie [...] P.K. W opinii prof. J.T. praca nie jest plagiatem. Zarzut plagiatu nie został też podniesiony przez żadnego z recenzentów. Skarżący wskazał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału nie sposób ustalić jaka uchwała była przedmiotem głosowania Rady Wydziału. Z protokołu posiedzenia zarówno z [...] kwietnia jak i [...] maja 2009 r. wynika, że przedmiotem głosowania była uchwała o nadaniu tytułu doktora, natomiast w swoich pismach np. do Centralnej Komisji, do Prokuratury, Rada Wydziału potwierdza przyjęcie uchwały o nie nadaniu stopnia doktora nauk [...] w zakresie nauk [...] mgr P.K. Uchwała nie stanowi oddzielnego dokumentu w aktach. Zdaniem skarżącego, utrzymanie przez Centralną Komisję w mocy uchwały Rady Wydziału U [...] stanowi rażące naruszenie art. 12 ust 1 powołanej wyżej ustawy, ponieważ P.K. spełnia warunki wynikające z tego przepisu. Posiada zarówno tytuł zawodowy magistra, zdał egzaminy doktorskie oraz przedstawił i obronił na ocenę bardzo dobrą rozprawę doktorską. Ustawodawca nie przewidział innych warunków jakie należy spełnić. Skarżący uważa, że na gruncie przepisu art. 14 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki organ administracji nie działa na zasadzie uznania administracyjnego. Jeśli zatem podjęto wszystkie wcześniejsze uchwały (podjęto 4 z 5 uchwał) to następuje nadanie stopnia doktora. Powyższe potwierdza również formalny charakter głosowania uchwał jaki ustawodawca przewidział w art. 20 ust 1 ustawy. Na etapie, na którym znalazł się P.K. Rada Wydziału nie miała podstaw ani prawa takiego stopnia mu nie przyznać. Powyższa argumentacja przytoczona nie spotkała się akceptacją Centralnej Komisji, która zrzuciła pełnomocnikowi nieznajomość przepisów, ale niestety nie podała żadnego argumentu na poparcie swojego odmiennego stanowiska. Kwestia związana z oryginalnością dzieła jako wymóg wynikający z art. 13 ust 1 ustawy nie został zakwestionowany w przypadku pracy doktorskiej P.K., co wynika z recenzji prof. J.T. oraz prof. K.J. Zarzut plagiatu został natomiast mocno wyolbrzymiony i dotyczy tej części pracy, w której autor przedstawia w sposób skondensowany jedynie dotychczasowy dorobek. Skarżący zauważył, że Komisja ds. spełnienia standardów wydała opinię, iż praca nosi znamiona plagiatu. Oznacza, to że w wyniku weryfikacji może okazać się plagiatem lub nie. Natomiast w uzasadnieniu decyzji Centralnej Komisji znajdujemy stwierdzenie, że fakt popełnienia plagiatu jest bezsporny, powyższe stanowi rażące nadużycie i nadinterpretację. Zdaniem skarżącego, postępowanie Rady Wydziału polegające na skierowaniu sprawy do Prokuratury było prawidłowe, ale forowanie własnych wyroków przed powołanymi do tego organami już nie. Do czasu postawienia zarzutów i wydania wyroku nie można mówić o jakimkolwiek popełnieniu przez P.K. przestępstwa "plagiatu" i ewentualnym nieprzyznaniu z tego powodu stopnia naukowego. W przypadku, gdyby podejrzenia Rady Wydziału zostały potwierdzone przez odpowiednie organy wymiaru sprawiedliwości, takie jak Sąd i Prokuratura, byłaby podstawa do odebrania P.K. stopnia doktora nauk [...]. W tym zakresie ustawa daje możliwość Radzie Wydziału do wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie nadania stopnia (art. 29 ust 2 i 29a ustawy). Z tego uprawnienia Rada mogła by skorzystać, gdyby potwierdziły się zarzuty. Skarżący zarzucił, że Centralna Komisja jako organ drugiej instancji w uzasadnieniu decyzji przedstawiła wynik głosowania Sekcji Nauk [...] oraz stwierdziła, że Prezydium Centralnej Komisji po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w głosowaniu tajnym opowiedziało się przeciw wnioskowi o uchylenie zaskarżonej uchwały Rady Wydziału. Jednakże w uzasadnieniu nie wskazano podstawy prawnej określającej kompetencje organów Centralnej Komisji, jej organizację, tryb działania, czy sposób powoływania recenzentów, na których w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Komisja się powołuje. Powyższe uniemożliwia również dokonanie oceny prawidłowości zastosowania przez organ procedury, bowiem art. 21 ust 2 ustawy nie wskazuje jakie są kompetencje poszczególnych organów Centralnej Komisji wymienionych w art. 35 ust. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymała stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. W ocenie Centralnej Komisji postępowanie Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] i Komisji Rady ds. przewodu doktorskiego Kandydata było prawidłowe zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym. Nie ma także wątpliwości, iż znaczne fragmenty pracy doktorskiej skarżącego zawierają fragmenty przepisane z innych prac, co wskazuje na znamiona plagiatu. W efekcie przeprowadzonych przez Radę czynności wyjaśniających za pośrednictwem komisji ds. spełnienia standardów przez rozprawę doktorską ustalono, że zapożyczenia w pracy doktorskiej są bezsporne. Zakres zapożyczeń został szczegółowo udokumentowany w sprawozdaniu Komisji. Postawiony zarzut nie jest więc jedynie nadinterpretacją Centralnej Komisji. Zdaniem organu, bezzasadne jest stanowisko skarżącego, że głosowanie o nadanie stopnia doktora jest tylko formalnością i po pozytywnych uchwałach wymienionych w art. 14 ust. 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. nadawany jest stopień doktora niejako automatycznie. Centralna Komisja stwierdziła, że głosowanie w sprawie wymienionej w art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest tylko głosowaniem pro forma. Wprost przeciwnie, jest to głosowanie merytoryczne, w sposób sumaryczny podsumowujący dotychczasowe etapy przewodu doktorskiego. Co do zasady, przesłanką nadania stopnia doktora jest m.in. przedłożenie rozprawy doktorskiej stanowiącej "oryginalne rozwiązanie problemu naukowego" (art. 13 ust. 1 ustawy). W przypadku napisania pracy doktorskiej z elementami zapożyczeń noszących znamiona niesamodzielności i zawłaszczania cudzych praw autorskich element "oryginalności" pracy doktorskiej jest w sposób oczywisty zanegowany. W przypadku stwierdzenia nieoryginalności rozprawy - niezależnie od etapu przewodu doktorskiego, w którym okoliczność plagiatu się ujawniła - Rada Wydziału nie ma prawa nadania stopnia doktora. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów Kpa organ wskazał, że zasady procedowania organów Centralnej Komisji wynikają z przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz statutu Komisji (statut wydany na podstawie delegacji ustawowej z art. 35 ust. 5 ustawy). Organ podał, że skarżący skorzystał osobiście w biurze Centralnej Komisji z prawa wynikającego z art. 73 Kpa przeglądania akt sprawy (tak samo jak i jego pełnomocnik). Skarżący mógł więc zapoznać się ze szczegółami formalnego procesu decyzyjnego Centralnej Komisji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma to, czy Rada Wydziału [...] U [...] miała podstawy do tego, żeby rozstrzygnąć sprawę nadania P.K. stopnia doktora nauk [...] w zakresie nauk [...], skoro przed powzięciem tej uchwały przedłożona przez P.K. rozprawa doktorska pt. "[...]" została oceniona przez organ pierwszej instancji jako dzieło noszące znamiona tzw. plagiatu. Zacząć należy od tego, że w niniejszej sprawie od 2008 r. (wyciąg z protokołu Rady Wydziału [...] U [...] z dnia [...] października 2008 r.) istnieją wątpliwości, co do tego, czy przedłożona przez skarżącego właściwa wersja rozprawy doktorskiej ma charakter oryginalny i samodzielny. Punktem zwrotnym – jeżeli chodzi o to zagadnienie – było powołanie przez Radę Wydziału [...] U [...] (Dziekana Wydziału [...] U [...]) pod przewodnictwem dr hab. J.W. Komisji ds. spełnienia standardów przez rozprawę doktorską P.K. (wyciąg z protokołu RW z dnia [...] kwietnia 2009 r., sprawozdanie z prac tej Komisji z dnia [...] maja 2009 r. ). Ze sprawozdania Komisji z dnia [...] maja 2009 r. wynika, że Komisja ta jednoznacznie uznała, że praca skarżącego nosi znamiona dzieła niesamodzielnego. W treści protokołu Rady Wydziału z dnia [...] maja 2009 r. wyraźnie wskazano, że oceniana praca nosi znamiona plagiatu. Z powyższego protokołu oraz informacji z dnia [...] czerwca 2009 r. wynika, że na posiedzeniu Rada Wydziału głosowała w przedmiocie nadania skarżącemu stopnia doktora nauk [...] i uchwała wówczas podjęta jest uchwałą, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – zwanej dalej ustawą. Z protokołu posiedzenia wynika, że wśród członków Rady pojawiły się wątpliwości, czy podjęcie uchwały w sprawie nadania stopnia naukowego doktora może się odbyć przed wyjaśnieniem sprawy plagiatu przez organy ścigania (stanowisko prof. K. R. i prof. A. J.). W aktach sprawy znajduje się także zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez P.K. przestępstwa z art. 115 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (podpisane przez Dziekana Wydziału [...] U [...]), opatrzone prezentatą Prokuratury Rejonowej W. [...] z datą [...] lipca 2009 r. W sprawie tej prowadzone jest dochodzenie, co wynika z kopii zawiadomienia Komendanta Rejonowego Policji w W. z dnia [...] września 2009 r., [...]. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji przez podjęciem uchwały uznał rozprawę doktorską skarżącego za dzieło noszące znamiona plagiatu winien zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, a następnie - mając na uwadze przepisy art. 100 § 1 Kpa w zw. z art. 304 § 2 Kodeksu postępowania karnego – zawiadomić prokuratora lub Policję o popełnieniu przestępstwa ściganego z urzędu (z przepisu art. 115 ust. 1 w zw. z art. 122 ustawy o prawie autorskim... nie wynika, aby określony w tym przepisie czyn przestępny był ścigany z oskarżenia prywatnego). W opinii składu orzekającego w niniejszej sprawie prawomocne orzeczenie zapadłe w toku postępowania przygotowawczego stanowi dla rozpatrzenia sprawy o nadanie stopnia naukowego doktora tzw. zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Z przepisu art. 297 K.p.k. wynika bowiem, że postępowanie przygotowawcze winno dać odpowiedź na pytanie, czy P.K. popełnił zarzucany mu czyn zabroniony, czy stanowi on przestępstwo oraz jakie były okoliczności jego popełnienia. Prawomocne postanowienie organu ścigania oraz treść uzasadnienia orzeczenia pozwoli z kolei na wyjaśnienie i ocenę przez Radę Wydziału jednej z koniecznych przesłanek nadania stopnia naukowego doktora, tj. ustalenie czy P.K. przedstawił i obronił rozprawę doktorską, a więc pracę stanowiącą oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, wskazującą na umiejętność samodzielnego prowadzenia przez skarżącego pracy naukowej (art. 12 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy). Zdaniem Sądu, w zawartym w treści art. 97 § 1 pkt 4 Kpa zwrocie "inny organ" mieści się także właściwy organ powołany do ścigania przestępstw, w szczególności prokurator, Policja - art. 10 § 1 w zw. z art. 298 § 1 K.p.k. (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Wr 302/91, ONSA 1991/3-4/65; wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt I SA 573/99, LEX nr 55747; wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000 r., sygn. akt V SA 108/00, LEX nr 49954). Brak również przeszkód do tego, żeby w sprawie o nadanie stopnia naukowego powołany przepis Kpa znalazł odpowiednie zastosowanie, na mocy art. 29 ust. 1 ustawy. O wyłączeniu możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa nie świadczą przepisy art. 29a ustawy, czy art. 145 § 1 pkt 2 Kpa, które znajdują zastosowanie w innej sytuacji, niż ta ustalona w niniejszej sprawie, tj. gdy po uprawomocnieniu się uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora zostanie ustalone, że rozprawa doktorska miała charakter pracy niesamodzielnej lub jest pozbawiona cechy oryginalności. Nie można się przy tym zgodzić z Centralną Komisją, co do tego, że fakt popełnienia przez skarżącego plagiatu jest bezsporny i w związku z tym brak oryginalności rozprawy doktorskiej był oczywisty. Sąd zauważa, że zarówno promotor skarżącego prof. B. K., recenzenci Rady Wydziału w osobach: prof. J. T. i prof. K. J. oraz członkowie Komisji ds. przeprowadzenia przewodu doktorskiego mgr P.K. (7 specjalistów z tytułem naukowym profesora) nie dopatrzyli się w rozprawie P.K. cech dzieła niesamodzielnego lub nieoryginalnego. Uszło uwadze Centralnej Komisji, że pozytywna ocena rozprawy doktorskiej P.K. pochodziła od podmiotów, których status procesowy wynika wprost z ustawy o stopniach naukowych (art. 14 ust. 5, art. 20 ust. 3 tej ustawy), czego nie można powiedzieć o powołanej w niniejszej sprawie Komisji ds. spełnienia standardów przez rozprawę doktorską P.K. Zatem w przypadku, gdy po podjęciu uchwały o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej, a przed podjęciem uchwały w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora pojawiły się wątpliwości, co do spełnienia przez rozprawę doktorską wymogów z art. 13 ust. 1 ustawy, organ winien z urzędu zawiesić postępowanie administracyjne, do czasu uprawomocnienia się orzeczenia w sprawie karnej. Jak słusznie podniosła Centralna Komisja w odpowiedzi na skargę uchwała, o której mowa w art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy nie jest aktem o charakterze czysto formalnym. Uchwała ta ma charakter odrębny od wcześniejszych uchwał podejmowanych w przewodzie doktorskim i nie jest podejmowana niejako "z automatu", lecz zapada z udziałem osób wymienionych w art. 20 ust. 2 i 3 ustawy, które po dyskusji przeprowadzonej na posiedzeniu niejawnym decydują w formie tajnego głosowania, czy kandydat spełnił wszystkie przesłanki z art. 12 i 13 ustawy, niezbędne do nadania stopnia naukowego doktora (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 539/08, opubl. CBOSA). [...] U [...] wydała uchwalę z dnia [...] maja 2009 r. z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 14 ust. 2 pkt 5 ustawy, a Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wydała zaskarżoną decyzję z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 21 ust. 2 ustawy. W ponownie prowadzonym postępowaniu Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] zawiesi postępowanie o nadanie P.K. stopnia naukowego doktora biorąc pod uwagę zaprezentowaną w niniejszym orzeczeniu ocenę prawną. Następnie organ wyjaśni, czy ustąpiła przyczyna zawieszenia postępowania, a jeżeli tak, to organ podejmie z urzędu postępowanie administracyjne. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.