I SA/Łd 1124/10

Dnia 7 grudnia 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Sędzia WSA Bartosz Wojciechowski Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 roku na rozprawie sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2004 - 2009 oddala skargę. +Sygn. akt I SA/Łd 1124/10 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] stwierdziło, że zażalenie M. C. na postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia [...] roku nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ orzekał w następującym stanie faktycznym: Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Prezydent Miasta R. nadał rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej z dnia [...] roku określającej M. C. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za lata 2004 - 2009. Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r. i doprecyzowanym pismem z dnia [...] r., M. C. - reprezentowany przez doradcę podatkowego I. K., wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu podatkowego I instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że zgodnie z art. 236 § 1 i § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, na wydane w toku postępowania postanowienie służy zażalenie, gdy ustawa tak stanowi i wnosi się je w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Takie też pouczenie o trybie zażaleniowym znalazło się w treści skarżonego postanowienia. Dalej organ podniósł, że zgodnie z art. 239b § 4 cyt. ustawy, na postanowienie w sprawie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności służy zażalenie. Natomiast zgodnie z art. 144 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę, swoich pracowników lub przez osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, a w przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys za pokwitowaniem. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 148 § 1 cyt. ustawy). W przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 149 cyt. ustawy). Z kolei zgodnie z art. 150 § 1 cyt. ustawy, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149: 1) poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę; 2) pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a). Zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2). Jest to tzw. fikcja prawna doręczenia pisma, wywołująca skutek prawny dla adresata pisma, który nie podjął go w terminie. W przedmiotowej sprawie, jak wskazało Kolegium, nie ulega wątpliwości, iż adresem do doręczeń pism kierowanych do M. C. było R. ul. A 18. Taki też adres widnieje na pełnomocnictwie udzielonym doradcy podatkowemu I. K. w dniu [...] r., tj. w kilka miesięcy od wydania postanowienia. Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 grudnia 2009 r. po raz pierwszy pracownik Urzędu Miasta R. pod powyższym adresem podjął próbę doręczenia M. C. postanowienia z dnia [...] r. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma (pkt 3) wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać adresatowi, złożył je w dniu [...] r. w Urzędzie Miasta R., a zawiadomienie o tym umieścił na drzwiach adresata. Na kopercie z przesyłką znajduje się również pieczątka z tą samą datą i podpisem pracownika odnośnie awizowania pisma. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, iż w dniu 29 grudnia 2009 r. powtórnie zawiadomiono adresata pisma o możliwości odbioru pisma, pozostawiając awizo, tak jak w poprzednim przypadku, na drzwiach adresata. Na kopercie znajduje się także stosowna pieczątka z datą i podpisem pracownika, dokonującego powyższych czynności. W świetle powyższego stanu faktyczno-prawnego dzień [...] r., zdaniem SKO, należało uznać za datę doręczenia postanowienia. Z tym też dniem postanowienie weszło do obrotu prawnego. Termin do skutecznego wniesienia zażalenia upłynął więc w dniu [...] r. Natomiast zażalenie od ww. postanowienia, noszące datę [...] r., zostało złożone w Urzędzie Miasta R. w dniu [...] r. (dowód: data na pieczątce Urzędu Miasta), a zatem już po upływie ustawowego terminu przewidzianego w art. 236 § 2 pkt 1 w zw. z art. 150 § 1 pkt 2, § 1a i § 2 Ordynacji podatkowej. Nastąpiło więc uchybienie ustawowemu terminowi, powodujące bezskuteczność wniesionego zażalenia. W takiej sytuacji stosownie do przepisu art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej Kolegium stwierdziło uchybienie terminowi do wniesienia środka zaskarżenia i postanowiło nie rozpatrywać zażalenia. Powyższe postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł.. Skarżący w niniejszej skardze wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie : 1) art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawne wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia na ww. postanowienie w sytuacji, gdy stronie nie doręczono przedmiotowego postanowienia w terminie, który przyjęły organy, tj. w dniu [...] r., a czego nie wyjaśnił organ odwoławczy; 2) art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej w związku z art. 187 § 1 tejże ustawy poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i pominięcie tego, że zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera istotnych dla sprawy elementów, tj. podpisu osoby rzekomo dokonującej próby doręczenia przesyłki oraz adresu i miejsca pozostawienia zawiadomienia (awiza) adresatowi w dniu [...] r. i [...]r., które to elementy pozwoliłyby ustalić kto tak naprawdę, gdzie i czy w ogóle próbował stronie doręczyć przedmiotowe postanowienie, co ma szczególne znaczenie z uwagi na to, iż pracownik organu prawdopodobnie próbujący doręczyć w ww. dniach stronie postanowienie nie mógł zawiadomienia o tym fakcie pozostawić w drzwiach adresata; 3) art. 120 i 121 § 1 w związku z art. 150 § 1, § 1a i § 2 ww. ustawy poprzez niewskazanie na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, gdzie, tj. pod jakim adresem pozostawiono zawiadomienie (awizo) w dniu [...] r. i w dniu [...]r. oraz kto pozostawił to awizo, co wzbudza wątpliwość czy i gdzie próbowano doręczyć stronie przedmiotowe postanowienie, co z kolei budzi wątpliwość co do faktu doręczenia zastępczego postanowienia; 4) art. 236 § 2 w związku z art. 150 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie w dokonanym rozstrzygnięciu, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia i bezpodstawne przyjęcie, że doręczenia przedmiotowego postanowienia dokonano w sposób zastępczy podatnikowi dnia [...] r. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazuje, iż pierwszą informacją, którą otrzymał z organu podatkowego I instancji było upomnienie nr [...] z dnia [...] r., którym organ wezwał go do uregulowania należności z tytułu podatku od środków transportu w wysokości 16.042,10 zł wraz z odsetkami w kwocie 4.338,00 zł. Nie wiedział jednak o istnieniu decyzji z dnia [...] r. i postanowienia z dnia [...] r. Dowiedział się o nich dopiero w związku z wizytą w organie podatkowym jego pełnomocnika w dniu [...] r. W dniu tym też pełnomocnik wystąpił o wydanie z akt sprawy kopii decyzji i postanowienia, a po ich otrzymaniu wniósł środki zaskarżenia. Odnośnie doręczenia decyzji i postanowienia z dnia [...] r. skarżący podnosi, iż organ odwoławczy powinien był zbadać i wyjaśnić, czy doręczenie miało miejsce, bowiem warunkiem rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia odwołania i zażalenia, a tym samym możliwości rozważenia stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i zażalenia, jest doręczenie decyzji i postanowienia podlegających zaskarżeniu. Organ odwoławczy za pewnik przyjął, że doręczenie decyzji i postanowienia miało miejsce i nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania wyjaśniającego. Skarżący wskazał, iż w aktach sprawy, na zalakowanej kopercie, są dwie adnotacje, z których wynika, że pismo awizowano w dniu [...] r. i w dniu [...]r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie wskazano jednak w pkt 3 adresu, pod którym pozostawiono zawiadomienie. Punkt 3 zwrotnego potwierdzenia odbioru, który zacytował organ odwoławczy, ma stałe brzmienie. Niemniej jednak organ odwoławczy zupełnie pominął to, iż oprócz słów "na drzwiach adresata" są jeszcze słowa "na drzwiach biura". Poza tym ww. pkt 3 zawiera wykropkowane dwie linie do wypełnienia. Znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru nie posiada wypełnienia tych linii. Powyższy brak powoduje, że strona nie posiada wiedzy, pod jakim adresem i gdzie pozostawiono zawiadomienie dla adresata o próbie doręczenia przesyłki. Skarżący zarzuca, iż zwrotne potwierdzenie nie zawiera również podpisu pracownika Urzędu Miasta, który dokonywał próby doręczenia przesyłki stronie. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru jest tylko pieczątka imienna: "Urząd Miasta R. M. M.". Na kopercie nie ma imiennej pieczątki pracownika dokonującego próby doręczenia przesyłki. Jest jedynie parafka, która nie pozwala ustalić stronie do kogo ona należy. Strona nie ma pewności, że parafka na kopercie należy do osoby, której pieczątka imienna (bez podpisu) widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Zdaniem skarżącego nie jest też możliwe, aby ww. zawiadomienie (awizo) pozostawiono w drzwiach adresata tak jak wskazano w postanowieniu i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przez doręczyciela, gdyż ten w miejscu zamieszkania, na tej samej posesji prowadzi również firmę, w której zatrudnia kilkunastu pracowników, w tym stałą obsługę biura. Wstęp na teren firmy i jednocześnie miejsce zamieszkania skarżącego jest ograniczony zamkniętą bramą, jednak fakt ten z uwagi na stosowną organizację (dwa dzwonki na bramie - jeden do domu, jeden do firmy) nie sprawia kłopotu wejścia osobom zainteresowanym na teren posesji i firmy. Pismo próbowano doręczyć skarżącemu jako przedsiębiorcy w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jest niemożliwym, gdyby próba doręczenia następowała w godzinach pracy zakładu skarżącego, aby ktoś z pracowników biura nie otworzył biura i nie wpuścił interesanta. Brak jest adnotacji, aby osoba doręczająca próbowała jakiejś osobie przebywającej na terenie posesji doręczyć korespondencję, a ta osoba odmówiła jej przyjęcia. Zdaniem skarżącego nie ma w aktach dowodu na to, iż pracownik Urzędu Miasta R. w dniach [...] r. i [...]r. był pod adresem: ul. A 18 w R. i próbował doręczyć przedmiotową decyzję i postanowienie skarżącemu lub komukolwiek innemu znajdującemu się pod tym adresem. W zaskarżonym postanowieniu, zdaniem skarżącego, nie wykazano w sposób niebudzący wątpliwości, że strona została zawiadomiona o nadejściu pisma i miejscu, gdzie można je odebrać, a taka powinność wynika z przepisów prawa. Skarżący na poparcie swojego stanowiska przywołuje orzeczenia sądów administracyjnych argumentując, iż w aktach niniejszej sprawy brak jest dowodów świadczących o tym, że zawiadomiono go w sposób określony w art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej o nadejściu przesyłki i miejscu, gdzie można ją odebrać, a zatem, jego zdaniem, przedwcześnie organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wstępnie Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem sporu jest stwierdzenie wniesienia zażalenia z uchybieniem terminu. Należy zatem odpowiedzieć na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że skarżący uchybił 7 - dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia. Powyższą kwestię regulują przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. ) – dalej Op. Zgodnie z art. 236 § 1 i 2 pkt 1 w związku z art. 239b § 4 cyt. ustawy Op. zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia. Organ, jak wynika z akt sprawy – postanowienie doręczył stronie w trybie art. 150 Op. ( doręczenie zastępcze), które miało miejsce w dniu [...]r. W tej sytuacji 7 - dniowy termin na wniesienie zażalenia minął w dniu [...]r. Zażalenie zostało wniesione w dniu [...]r., co oznacza, że zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Należy podkreślić, iż przesyłka z powodu nieobecności adresata była pozostawiona w dniu [...] r. na czas 14 dni w Urzędzie Miasta R.. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma zostało umieszczone na drzwiach adresata. Ponowne zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Miasta R. nastąpiło w dniu [...] r. Przesyłka była zatem dwukrotnie awizowana i nie została podjęta w wyznaczonym 14 dniowym terminie. Zgodnie zatem z art. 150 § 2 Op. prawidłowo uznano, że doręczenie przedmiotowego postanowienia nastąpiło z upływem ostatniego dnia, tj. z dniem [...] r. Zatem 7-dniowy termin na złożenie zażalenia rozpoczął swój bieg w dniu [...] r., a zakończył się w dniu [...]r. Złożenie zażalenia nastąpiło dopiero w dniu 12 maja 2010 r. W związku z powyższym organ zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 w związku z art. 239 Op. został przez ustawodawcę zobligowany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia zażalenia. Należy przy tym zaznaczyć, że w ocenie Sądu, zarzuty skargi dotyczące nie wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie nieprawidłowości w doręczeniu postanowienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] roku są niezasadne. Poza sporem jest bowiem, iż adresem do doręczeń pism kierowanych do M. C. jest: R. ul. A 18. Wbrew twierdzeniu skarżącego organ podatkowy I instancji nie przesłał postanowienia na adres działalności gospodarczej skarżącego, lecz zgodnie z art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej - na adres jego miejsca zamieszkania (choć nie wyklucza to twierdzenia skarżącego, że adresy miejsca zamieszkania i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej są tożsame). Stąd też zarzuty skarżącego związane z ewentualną próbą doręczenia przez pracownika organu podatkowego I instancji przesyłki w siedzibie firmy, czy też pracownikom skarżącego nie mogą mieć znaczenia w sprawie. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] r. po raz pierwszy pracownik Urzędu Miasta R. – M. M. podjął próbę doręczenia skarżącemu pod adresem: R. ul. A 18 postanowienia z dnia [...] r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji podatkowej. Z potwierdzenia odbioru pisma (pkt 3) wynika, że wobec niemożności doręczenia pisma adresatowi i braku osoby, która podjęłaby się oddać adresatowi, pracownik Urzędu Miasta złożył je w dniu [...] r. (przyp. odcisk datownika) w Urzędzie Miasta R., a zawiadomienie o tym umieścił na drzwiach adresata. Na kopercie z przesyłką znajduje się pieczątka z tą samą datą i podpisem pracownika potwierdzającego awizowanie przesyłki, przy czym na zwrotnym potwierdzeniu jest jedynie pieczątka imienna M. M., a jego własnoręczny podpis jest na pierwszej stronie koperty z adresem podatnika. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika także, iż w dniu 29 grudnia 2009 r. powtórnie zawiadomiono adresata o możliwości odbioru pisma, pozostawiając awizo, tak jak w poprzednim przypadku, na drzwiach adresata. Na kopercie znajduje się także stosowna pieczątka z datą i podpisem pracownika, dokonującego powyższych czynności, jak podniesiono powyżej. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, brak jest wątpliwości co do faktu pozostawienia informacji w miejscu zamieszkania adresata o nadejściu pisma oraz o możliwości, czasie i miejscu odbioru pisma. Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącego dotyczących treści pkt. 3 zwrotnego potwierdzenia, stosownie do wyjaśnień organu stwierdzić należy, że zapis ten nie może być traktowany w oderwaniu od adresu wskazanego na pierwszej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru, gdzie podano wyłącznie imię i nazwisko strony oraz jej adres zamieszkania. Przesyłka była adresowana do osoby fizycznej bez wskazania, iż prowadzi ona działalność gospodarczą pod określoną nazwą i adresem. W tej sytuacji zarzut skarżącego dotyczący nie wypełnienia "dwóch linii" w obrębie pkt. 3 zwrotnego potwierdzenia odbioru jest nieuzasadniony. Wymóg wpisania odpowiedniej treści w tym miejscu zawiadomienia nie dotyczy bowiem doręczeń przesyłek osobom fizycznym w miejscu ich zamieszkania. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy uznać należało, że postanowienie z dnia [...] r. zostało skutecznie doręczone stronie w trybie art.150 Ordynacji podatkowej, bowiem organ wywiązał się z obowiązku wykazania, że pracownik Urzędu Miasta R. – M. M. zawiadomił M. C. w sposób nie budzący wątpliwości o nadejściu pisma, czasie i miejscu, gdzie może je odebrać. Potwierdzenie odbioru zawiera stosowną informację w tym przedmiocie. Brak zatem wątpliwości co do tego, czy takie powiadomienie zostało adresatowi pisma pozostawione. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności powołane w uzasadnieniu skargi orzeczenia sądów administracyjnych nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia, bowiem dotyczą innych stanów faktycznych i przede wszystkim w sprawach tych zachodziły wątpliwości co do zawiadomienia adresatów o czasie i miejscu pozostawienia pisma do odbioru, które to wątpliwości w niniejszej sprawie nie zachodzą. Mając powyższe na względzie , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd oddalił skargę. P. Z. –C.